Jak wybrać psychoterapeutę? Praktyczny przewodnik krok po kroku

Decyzja o pójściu na terapię bywa trudna.

Z jednej strony czujesz, że coś jest nie tak: lęk, napięcie, bezsenność, nawracająca depresja, problemy w relacji.

Z drugiej – pojawiają się pytania: „Czy to na pewno dla mnie?”, „Do kogo iść – psycholog, psychoterapeuta, psychiatra?”, „Jak nie trafić źle?”.

Ten przewodnik pomoże Ci spokojnie przejść przez ten proces.

Dowiesz się m.in.:

• kiedy w ogóle warto rozważyć psychoterapię,
• czy szukać psychologa, psychoterapeuty czy psychiatry,
• jaki nurt terapii (CBT, psychodynamiczna itd.) może być dla Ciebie,
• jak znaleźć dobrego psychoterapeutę online lub w gabinecie,
• jak dobrać terapeutę do lęku, nerwicy, depresji, problemów w relacjach.

Chcesz od razu działać?

Jeśli wiesz, że potrzebujesz pomocy, możesz od razu skorzystać z naszej wyszukiwarki i umówić pierwszą sesję online lub w gabinecie w Warszawie:

Znajdź psychoterapeutę

Kiedy w ogóle warto pomyśleć o psychoterapii?

Wbrew stereotypom, na terapię nie chodzi się dopiero wtedy, gdy „jest naprawdę tragicznie”.

Psychoterapia jest po to, by zatrzymać się wcześniej – zanim problemy całkiem przejmą kontrolę nad Twoim życiem.

Warto pomyśleć o terapii, jeśli:

• lęk, nerwica, ataki paniki zaczynają ograniczać Twoje codzienne funkcjonowanie,
• od dłuższego czasu towarzyszy Ci obniżony nastrój, brak energii, poczucie „nic mnie nie cieszy”,
• mierzysz się z przewlekłym stresem, wypaleniem, problemami w pracy,
• przeżywasz kryzys w związku, zdradę, rozstanie, toksyczną relację,
• wracają do Ciebie trudne doświadczenia z dzieciństwa (np. DDA, przemoc, zaniedbanie),
• masz poczucie, że „jakoś sobie radzisz”, ale ciągle żyjesz w napięciu, trudno Ci odpocząć i przestać się martwić.

Typowe sygnały, że to dobry moment, żeby pomyśleć o psychoterapii:

• ciągłe napięcie i niepokój,
• trudność z koncentracją, wyczerpanie psychiczne,
• problemy w funkcjonowaniu w pracy lub relacjach,
• wracające natrętne myśli, zamartwianie się, poczucie winy,
• wrażenie, że „wszystko jest za dużo”.

To właśnie są sytuacje, gdy kto powinien iść do psychoterapeuty – nie dlatego, że „sobie nie radzi”, tylko dlatego, że nie musi radzić sobie sam.

Warto też zadać sobie dwa pytania:

• Czy moje objawy raczej pozwalają mi funkcjonować, czy kompletnie mnie zalewają?
• Czy łatwiej będzie mi umówić się na spotkanie online, czy jednak wolę gabinet?

Jeśli możesz pracować z domu i łatwiej Ci zacząć od rozmowy z bezpiecznego miejsca, warto rozważyć psychoterapię online.

Jeśli Twoje objawy są bardzo nasilone (np. silna depresja, myśli samobójcze, poważne zaburzenia), często lepszym rozwiązaniem jest gabinet oraz ewentualnie wsparcie psychiatry.

Jeśli odnajdujesz się w którymś z tych opisów – to dobry moment, żeby zacząć szukać psychoterapeuty.

Bezpłatny test online depresji

Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra – kogo właściwie szukasz?

W języku potocznym te słowa często się mieszają, a to utrudnia wybór.

W kilku prostych krokach:

Psycholog

Psycholog ukończył studia psychologiczne.

Może:

• przeprowadzić diagnozę psychologiczną,
• udzielić porady psychologicznej,
• pomóc zrozumieć sytuację, zaproponować pierwsze kroki.

Czasem konsultacja psychologiczna (1–3 spotkania) wystarczy, by uporządkować sytuację i zdecydować, czy potrzebujesz dalszej psychoterapii.

Więcej o różnicach znajdziesz tutaj:
Psycholog a psychoterapeuta – czym się różnią?
Psycholog a psychiatra – do kogo iść w pierwszej kolejności?

Psychoterapeuta

Psychoterapeuta to osoba po studiach (np. psychologia, medycyna, pedagogika) oraz wieloletnim szkoleniu (lub w jego trakcie) w konkretnym nurcie psychoterapii (zwykle min. 4-letnia szkoła).

Pracuje:

• w oparciu o określony model pracy (nurt),
• regularnie, najczęściej 1× w tygodniu,
• z nastawieniem na zmianę schematów, sposobów myślenia, odczuwania i działania, nie tylko „porady”.

Jeśli szukasz realnej zmiany – np. przy lęku, nerwicy, depresji, DDA, trudnościach w relacjach – zwykle warto szukać właśnie psychoterapeuty.

Więcej o tym, kim jest terapeuta i jak pracuje:
Terapeuta – kim jest, jak pracuje i jak dobrze wybrać?

Psychiatra

Psychiatra jest lekarzem medycyny.

Może:

• wystawić diagnozę psychiatryczną,
• przepisać leki,
• wystawić zwolnienie lekarskie (L4).

W jakich sytuacjach psychiatra jest niezbędny?

• podejrzenie ciężkiej depresji,
• myśli samobójcze, samookaleczenia,
• objawy psychozy (np. omamy, urojenia),
• podejrzenie choroby afektywnej dwubiegunowej (CHAD).

Często najlepszym rozwiązaniem jest współpraca:
psychoterapia u psychoterapeuty i dodatkowo wsparcie psychiatry, kiedy jest potrzebne.

Sprawdź, czy cierpisz na lęki

Jaki nurt terapii wybrać? (CBT, psychodynamiczna, integracyjna…)

Nie ma jednej „najlepszej” terapii dla wszystkich.

Są natomiast nurty, które lepiej sprawdzają się przy określonych trudnościach.

Terapia poznawczo–behawioralna (CBT)

• jest strukturalna i konkretnie nastawiona na cele,
• pracuje z myślami, emocjami i zachowaniami tu i teraz,
• ma dużo badań potwierdzających skuteczność, szczególnie przy:
  • zaburzeniach lękowych, nerwicach,
  • depresji,
  • fobiach, OCD, atakach paniki.

CBT bardzo dobrze sprawdza się także w formie online, bo opiera się na jasno zaplanowanych sesjach i zadaniach między nimi.

Więcej:
Terapia poznawczo–behawioralna (CBT) – na czym polega?

Terapia psychodynamiczna

• bardziej wglądowa,
• bada głębsze schematy, relacje, doświadczenia z przeszłości,
• pomaga rozumieć, skąd biorą się powtarzające się trudności (np. w związkach).

Często wybierana przy:

• zaburzeniach osobowości,
• długotrwałych, powtarzających się problemach,
• potrzebie głębszego wglądu w siebie.

Więcej:
Terapia psychodynamiczna – dla kogo i na czym polega?

Inne podejścia (schematów, humanistyczna, TSR, systemowa…)

• Terapia schematów – łączy CBT i psychodynamikę; dobra przy trudnych relacjach, DDA, zaburzeniach osobowości.
• Nurt humanistyczno–egzystencjalny – skupia się na doświadczeniu „tu i teraz”, autentyczności, sensie życia.
• TSR – terapia skoncentrowana na rozwiązaniach – krótkoterminowa, mocno skupiona na zasobach i konkretnych celach.
• Terapia systemowa – często stosowana w pracy z rodziną, parą, systemem (np. małżeństwo, rodzina).

Więcej o podejściach:
Nurt humanistyczny w psychoterapii
TSR – terapia skoncentrowana na rozwiązaniach
Terapia schematów – dla kogo?

Jeśli nie wiesz, który nurt będzie dla Ciebie najlepszy – to normalne.

Często dobrym pierwszym krokiem jest pierwsza konsultacja, podczas której razem z terapeutą zastanowicie się, jaka forma pracy ma największy sens.

Umów pierwsze spotkanie: zobacz dostępnych terapeutów

Test: Jaki nurt terapii wybrać?

Online czy w gabinecie? Jaką formę terapii wybrać?

Dziś możesz pracować:

• online – przez wideo,
• stacjonarnie – w gabinecie,
• hybrydowo – łącząc obie formy.

Kiedy psychoterapia online jest dobrym wyborem?

Psychoterapia online może być dla Ciebie szczególnie wygodna, jeśli:

• masz lęk przed wychodzeniem z domu albo duży dyskomfort w nowym miejscu,
• mieszkasz poza dużym miastem lub za granicą i trudno znaleźć specjalistę po polsku,
• dużo pracujesz, masz dzieci, ciężko Ci znaleźć czas na dojazdy na terapię,
• łatwiej Ci otworzyć się w bezpiecznej przestrzeni domu.

Zobacz więcej:
Czym jest psychoterapia online?
Jak wygląda psychoterapia online krok po kroku?
Skuteczność terapii online – co mówią badania?
Terapia online a stacjonarna – co wybrać?

Kiedy lepszy może być gabinet?

Forma stacjonarna może być wskazana, jeśli:

• Twoje objawy są bardzo nasilone (np. silna depresja, myśli samobójcze, objawy psychotyczne),
• trudno Ci zapewnić w domu przestrzeń i prywatność do rozmowy,
• czujesz, że potrzebujesz fizycznej obecności drugiej osoby, wyjścia z domu, „osobnego miejsca” na terapię.

Czasem najlepiej sprawdza się forma hybrydowa – część spotkań online, część w gabinecie.

Jak znaleźć dobrego psychoterapeutę online?

Szukanie psychoterapeuty online daje ogromną wygodę, ale i… ogromny wybór.

Jak się w tym nie zgubić?

Zwróć uwagę na kilka rzeczy:

• Czy w opisie jest jasno napisane, że prowadzi psychoterapię online (nie tylko pojedyncze konsultacje)?
• Czy ma ukończone lub w trakcie szkolenie psychoterapeutyczne (min. 4-letnia szkoła) w konkretnym nurcie?
• Czy jasno opisuje, z jakimi problemami pracuje (np. lęk, nerwica, depresja, DDA, trauma, związki)?
• Czy wspomina o superwizji (praca pod stałą opieką bardziej doświadczonego terapeuty)?
• Czy czujesz, że sposób pisania o terapii jest Ci bliski (język, styl, wartości)?

Więcej o pracy specjalistów online:
Psycholog online – jak wygląda pomoc przez internet?
Psychoterapia online – dla kogo, jak wygląda, co warto wiedzieć?

W naszym Centrum możesz od razu przefiltrować terapeutów, którzy prowadzą sesje online, według problemu, z którym się zmagasz:

Znajdź psychoterapeutę online

Jak znaleźć terapeutę do konkretnego problemu?

Czasami łatwiej szukać nie „w ogóle terapeuty”, ale terapeuty do konkretnego problemu.

Terapeuta od lęku i nerwicy

Jeśli mierzysz się z:

• przewlekłym lękiem,
• atakami paniki,
• nerwicą lękową,
• objawami somatycznymi na tle lękowym,

to warto szukać terapeuty, który wprost pisze o pracy z lękiem/nerwicą i często pracuje w nurcie CBT.

Zobacz:
Jak znaleźć terapeutę specjalizującego się w nerwicach?
Terapia lęku online
Terapia nerwicy online

Terapeuta od depresji i zaburzeń nastroju

Gdy głównym problemem jest:

• obniżony nastrój,
• anhedonia („nic mnie nie cieszy”),
• brak energii, wycofanie, poczucie bezsensu,

to szukaj osoby, która jasno pisze o pracy z depresją i zaburzeniami nastroju.

Zobacz:
Terapia depresji online
Który nurt terapii najlepiej sprawdza się w depresji?

OCD, fobia społeczna, ataki paniki

W przypadku:

• natrętnych myśli i rytuałów (OCD),
• silnego lęku przed oceną, ludźmi (fobia społeczna),
• powtarzających się ataków paniki,

to szukaj terapeutów, którzy mają doświadczenie w CBT, terapii zaburzeń lękowych i OCD.

Zobacz:
Fobia społeczna: rozpoznanie i leczenie
Terapia OCD online
Atak paniki – jak wygląda i co robić?

Związki, zdrada, toksyczne relacje, DDA

Jeśli na pierwszym planie są:

• kryzys w związku, zdrada, rozstanie,
• toksyczne relacje, gaslighting, przemoc psychiczna,
• trudne doświadczenia z domu (DDA, współuzależnienie),

warto szukać terapeutów, którzy pracują z parami, rodziną, DDA, przemocą, relacjami.

Zobacz:
Terapia par online – czy działa?
Terapia DDA online
Kim są Dorosłe Dzieci Alkoholików?
Po czym poznać toksyczną rodzinę?

ADHD, autyzm, zaburzenia osobowości

Jeśli podejrzewasz u siebie:

• ADHD lub autyzm (szczególnie w dorosłości),
• zaburzenia osobowości (np. borderline, osobowość chwiejna emocjonalnie),

to szukaj terapeuty, który:

• wprost pisze o pracy z ADHD/autyzmem lub zaburzeniami osobowości,
• ma doświadczenie w tych obszarach.

Zobacz:
Terapia zaburzeń osobowości online
Terapia borderline online
Terapia ADHD online

Jeśli nie wiesz jeszcze dokładnie, jak nazwać swój problem – to też w porządku.

Na pierwszym spotkaniu wspólnie nazwiecie to, co się dzieje, i dopiero wtedy dobierzecie odpowiednią formę terapii.

Na co patrzeć w profilu psychoterapeuty? (checklista)

Przeglądając profile terapeutów, możesz użyć prostej checklisty:

• Wykształcenie i szkolenie
  Czy terapeuta ukończył lub jest w trakcie min. 4-letniej szkoły psychoterapii?
• Nurt, w którym pracuje
  CBT, psychodynamiczny, integracyjny, schematów, humanistyczny, TSR – czy ten nurt ma sens przy Twoich trudnościach?
• Specjalizacje
  Czy wprost wymienia problemy, z którymi się zmagasz (np. lęk, nerwica, depresja, trauma, DDA, relacje)?
• Doświadczenie
  Czy pracuje z taką grupą jak Ty (dorośli, nastolatki, pary, rodziny)?
• Forma pracy i organizacja
  Czy oferuje terapię online / w gabinecie, jaka jest długość sesji, częstotliwość (zazwyczaj domyślnie to 1 raz w tygodniu)?
• Cena i dostępność terminów
  Czy koszt terapii jest dla Ciebie realny? Czy terapeuta ma wolne terminy w godzinach, które Ci odpowiadają?

Przydatne linki:
Psycholog dla dorosłych
Psychoterapeuta CBT – jak pracuje?
Znajdź psychoterapeutę

Skąd wiedzieć, że „to jest dobry psychoterapeuta dla mnie”?

Nie ma terapeuty „idealnego dla wszystkich”.

Bardzo ważne jest dopasowanie.

Co zwykle czujesz, gdy terapeuta jest dobrze dobrany?

Zwykle po kilku spotkaniach:

• czujesz się wysłuchany i traktowany z szacunkiem,
• nie boisz się mówić o trudnych sprawach, nawet jeśli to nie jest „łatwe”,
• masz poczucie, że spotkania „o czymś są” – jest struktura, kierunek, refleksja,
• widzisz, że terapeuta stara się zrozumieć Ciebie, a nie przykleić gotową etykietę,
• macie jasno ustalone cele i zasady pracy.

Sygnały ostrzegawcze

Warto zachować czujność, jeśli:

• czujesz się oceniany, zawstydzany, bagatelizowany,
• terapeuta przekracza granice (np. zwierza się z własnych problemów, wchodzi w relację prywatną),
• unika odpowiedzi na pytania o nurt, superwizję, zasady pracy,
• nie macie jasnych ustaleń co do częstotliwości, ceny, formy kontaktu,
• masz poczucie, że ciągle „tkwisz w miejscu”, a nie jest to tematem rozmowy.

Więcej o tym znajdziesz w artykułach o tym, jakie zachowania terapeuty są nieetyczne i na co uważać przy wyborze.

Co, jeśli czuję, że ten terapeuta nie jest dla mnie?

To normalne, że nie każda relacja terapeutyczna „zaskoczy” od razu.

Masz prawo:

• powiedzieć o swoich wątpliwościach na sesji – często to bardzo ważny, terapeutyczny temat,
• zmienić terapeutę, nurt lub formę (np. z online na gabinet lub odwrotnie),
• przerwać terapię, jeśli czujesz, że Ci nie służy.

To nie jest „porzucenie” ani „porażka”.

To część dbania o siebie – szukasz miejsca, w którym naprawdę możesz pracować nad zmianą.

Warto wtedy sięgnąć po teksty o:

• Kiedy przerwać terapię?
• Jak wygląda zakończenie psychoterapii?
• Jak przygotować się do terapii u innego specjalisty?

Jak wybrać psychoterapeutę w Pokonaj Lęk?

Jeśli chcesz, możesz skorzystać z naszej pomocy w dobraniu terapeuty.

Krok 1 – określ, w czym potrzebujesz pomocy

Lęk, nerwica, ataki paniki, depresja, wypalenie, kryzys w związku, zdrada, DDA, ADHD, autyzm, zaburzenia osobowości – w wyszukiwarce możesz zaznaczyć obszar trudności, z którym się zmagasz.

→ Znajdź psychoterapeutę

Krok 2 – wybierz formę: online lub gabinet w Warszawie

• Prowadzimy psychoterapię online dla osób z całej Polski i Polaków mieszkających za granicą.
• Oferujemy też spotkania w gabinecie w Warszawie (Mokotów).

W wyszukiwarce możesz przełączyć się między formą Online / Stacjonarnie.

Krok 3 – pierwsze spotkanie i wspólna decyzja

Pierwsze 1–2 spotkania traktujemy jako czas na:

• poznanie Twojej sytuacji,
• wspólne określenie celów,
• sprawdzenie, czy czujesz się dobrze w tej relacji.

Jeśli uznasz, że warto spróbować pracy z kimś innym – pomożemy w zmianie terapeuty w ramach naszego zespołu.

Jeśli czujesz, że to moment, żeby przestać zmagać się samemu – zrób pierwszy krok:

Umów spotkanie z psychoterapeutą