Anhedonia – co robić, gdy nic mnie nie cieszy

Rzeczy, które kiedyś sprawiały radość – spotkania z bliskimi, ulubione hobby, muzyka czy dobre jedzenie – nagle przestają wywoływać jakiekolwiek emocje?

Pojawiło się poczucie pustki, zobojętnienia i brak motywacji do działania?

Zastanawiasz się, dlaczego nic cię nie cieszy?

Możliwe, że doświadczasz anhedonii.

W tym artykule wyjaśniamy:

• czym dokładnie jest anhedonia
• jakie są jej objawy i przyczyny
• w jaki sposób wpływa na funkcjonowanie psychiczne i relacje
• oraz co można zrobić, gdy pojawia się poczucie, że życie przestało sprawiać radość. 

Kluczowe wnioski

• Anhedonia to stan, w którym tracisz zdolność odczuwania przyjemności.
• Przyczyny anhedonii są różne i mogą obejmować czynniki biologiczne, psychologiczne, społeczne oraz związane ze zdrowiem fizycznym.
• Rozpoznanie anhedonii opiera się głównie na wywiadzie klinicznym oraz wykorzystaniu standaryzowanych kwestionariuszy oceniających zdolność odczuwania przyjemności.
• Anhedonia może być skutecznie leczona, najczęściej poprzez psychoterapię, czasem wspieraną farmakoterapią dobraną przez specjalistę.
• Odczuwanie przyjemności jest kluczowym mechanizmem biologicznym wpływającym na motywację, uczenie się i utrzymanie relacji społecznych.
•  Anhedonia może osłabiać relacje partnerskie poprzez spadek zaangażowania emocjonalnego i satysfakcji z bliskości.
• Skuteczne radzenie sobie z anhedonią polega na leczeniu jej przyczyny oraz wspieraniu zdrowia psychicznego poprzez terapię, zdrowy styl życia i wsparcie społeczne.

Czym jest anhedonia?

Anhedonia to stan, w którym tracimy zdolność do odczuwania przyjemności.

To nie to samo, co smutek – wiele osób z anhedonią nie czuje się przygnębionych, ale raczej „wyłączonych” emocjonalnie.

To tak, jakby coś, co kiedyś cieszyło, dziś było tylko neutralne, puste albo obojętne.

Anhedonia może objawiać się na kilka sposobów:

• Brak radości z rzeczy, które kiedyś cieszyły – np. spotkania z przyjaciółmi, hobby czy ulubione jedzenie przestają dawać satysfakcję.
• Zobojętnienie na przyjemne bodźce – nie odczuwasz ich jako przykrych, po prostu nie wywołują już żadnej reakcji.
• Trudność z przypomnieniem sobie, co kiedyś sprawiało radość – nawet wspomnienia miłych momentów mogą wydawać się puste.
• Brak zaangażowania i motywacji – pojawia się apatia, niechęć do działania, bo „to i tak nie sprawi przyjemności”.

Anhedonia nie musi występować sama – często towarzyszy innym zaburzeniom, takim jak depresja, schizofrenia, PTSD czy uzależnienia. 

Bezpłatny test online depresji

Czy anhedonia dzieli się na różne podtypy?

Anhedonia najczęściej opisywana jest jako ogólna utrata zdolności odczuwania przyjemności, jednak w praktyce może dotyczyć różnych obszarów życia.

Z tego powodu w psychologii i psychiatrii wyróżnia się kilka jej podtypów, które odnoszą się do konkretnych sfer funkcjonowania człowieka.

Anhedonia konsumpcyjna

Anhedonia konsumpcyjna polega na tym, że dana osoba nie odczuwa przyjemności w trakcie wykonywania czynności, które zwykle uznawane są za nagradzające.

Może to dotyczyć na przykład:

• jedzenia ulubionych potraw
• słuchania muzyki
• oglądania filmów
• wykonywania dawnych hobby.

Anhedonia antycypacyjna

Ten typ anhedonii dotyczy trudności w odczuwaniu przyjemności związanej z oczekiwaniem na pozytywne wydarzenia.

W praktyce oznacza to, że osoba:

• nie czuje radości z planowania przyjemnych aktywności
• nie odczuwa ekscytacji przed wydarzeniami, które wcześniej sprawiały jej satysfakcję
• ma obniżoną motywację do podejmowania działań.

Anhedonia społeczna

Anhedonia społeczna polega na tym, że kontakty z innymi ludźmi przestają być źródłem satysfakcji.

Osoba dotknięta tym rodzajem anhedonii może stopniowo ograniczać spotkania z bliskimi, znajomymi czy rodziną, ponieważ rozmowy i wspólne spędzanie czasu nie przynoszą już pozytywnych emocji.

Anhedonia seksualna

Anhedonia seksualna dotyczy trudności w odczuwaniu przyjemności związanej z aktywnością seksualną.

Dochodzi do spadku satysfakcji z bliskości fizycznej lub całkowitej utraty przyjemności w tej sferze.

Tego rodzaju anhedonia może wpływać na relacje partnerskie i często współwystępuje z innymi objawami zaburzeń nastroju.

Anhedonia emocjonalna

Anhedonia emocjonalna odnosi się do ogólnego spłycenia pozytywnych emocji.

Pojawia się trudność z odczuwaniem radości, entuzjazmu czy satysfakcji nawet w sytuacjach, które wcześniej wywoływały pozytywne przeżycia.

W praktyce wiele osób doświadcza więcej niż jednego rodzaju anhedonii jednocześnie.

Jakie są najczęstsze przyczyny anhedonii?

1. Biologiczne przyczyny anhedonii

• Zmiany w mózgu: Anhedonia często wiąże się z nieprawidłowym funkcjonowaniem obszarów mózgu odpowiedzialnych za odczuwanie przyjemności, takich jak układ nagrody. Zmiany w produkcji i przepływie neurotransmiterów, takich jak dopamina, mogą znacząco wpływać na zdolność do odczuwania radości.
• Genetyka: Badania sugerują, że pewne predyspozycje genetyczne mogą zwiększać ryzyko wystąpienia anhedonii. Osoby z historią depresji lub innych zaburzeń psychicznych w rodzinie mogą być bardziej narażone na ten stan.

2. Psychologiczne przyczyny anhedonii

• Traumy i stres: Przeżycia traumatyczne, długotrwały stres oraz nieprzepracowane emocje mogą prowadzić do rozwoju anhedonii. Osoby, które doświadczyły trudnych przeżyć, często zmagają się z trudnościami w odczuwaniu przyjemności.
• Zaburzenia psychiczne: Anhedonia jest częstym objawem zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, schizofrenia czy zaburzenia afektywne dwubiegunowe. W tych przypadkach anhedonia jest jednym z wielu objawów, które wymagają kompleksowego leczenia.

3. Społeczne i środowiskowe przyczyny anhedonii

• Izolacja społeczna: Brak wsparcia społecznego, samotność oraz trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji międzyludzkich mogą prowadzić do anhedonii. Osoby izolowane społecznie często odczuwają brak radości z życia.
• Warunki życia: Trudne warunki ekonomiczne (anhedonia wiąże się z częstszym bezrobociem (Luca i in. 2024) lub pobieraniem świadczeń socjalnych (28,9% vs 20,3%), brak stabilności życiowej oraz ciągłe zmaganie się z problemami finansowymi mogą wpływać na rozwój anhedonii. Chroniczny stres związany z warunkami życia może prowadzić do wyczerpania emocjonalnego i utraty zdolności do odczuwania przyjemności.

4. Zdrowie fizyczne

• Choroby przewlekłe: Schorzenia somatyczne, takie jak choroby serca, cukrzyca czy chroniczny ból, mogą znacząco wpływać na samopoczucie psychiczne i prowadzić do anhedonii. Często osoby zmagające się z przewlekłymi chorobami doświadczają trudności w odczuwaniu przyjemności.
• Brak aktywności fizycznej: Regularna aktywność fizyczna jest kluczowa dla zdrowia psychicznego. Brak ruchu i siedzący tryb życia mogą prowadzić do pogorszenia nastroju i rozwoju anhedonii.

Z naszych doświadczeń w prowadzeniu psychoterapii wynika, że przyczyny psychologiczne i społeczne są najczęstszymi powodami występowania anhedonii.

Najczęstszym korelatem anhedonii u naszych pacjentów jest izolacja społeczna.

Bezpłatny test online zaburzeń lękowych

Jak diagnozuje się anhedonię?

Anhedonia raczej nie występuje w odosobnieniu – najczęściej jest ona objawem (czasem głównym) w różnych zaburzeniach psychicznych.

Najczęściej anhedonia objawia się przy:

• depresji (przeciętnie osoba zdrowa deklaruje brak przyjemności w 1 z 14 obszarów skali SHAPS, podczas gdy pacjent z depresją aż w 6 obszarach (Trøstheim i in. 2020)).
• schizofrenii,
• chorobie afektywnej dwubiegunowej,
• chorobie Parkinsona,
• przy rozpoczęciu lub zakończeniu stosowania leków oddziałujących na psychikę (np. antydepresantów),
• przy stosowaniu lub odstawieniu substancji psychoaktywnych (np. alkoholu, narkotyków).

Dokładne rozpoznanie anhedonii opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie klinicznym przeprowadzonym przez psychiatrę lub psychologa.

Specjalista analizuje, czy trudności z odczuwaniem przyjemności są trwałe, w jakich obszarach życia się pojawiają oraz czy towarzyszą im inne objawy psychiczne, takie jak obniżony nastrój, brak energii czy problemy ze snem.

Podczas konsultacji specjalista może zadawać pytania dotyczące m.in.:

• utraty zainteresowania dawnymi aktywnościami i hobby
• relacji społecznych i potrzeby kontaktu z innymi ludźmi
• zdolności do odczuwania radości w codziennych sytuacjach
• zmian w motywacji i poziomie energii
• wpływu objawów na życie zawodowe i osobiste.

Aby bardziej obiektywnie ocenić nasilenie objawów, specjaliści mogą korzystać także ze standaryzowanych kwestionariuszy psychologicznych.

Jednym z najczęściej stosowanych narzędzi jest:

• SHAPS – skala służąca do oceny zdolności odczuwania przyjemności w różnych sytuacjach życiowych. Osoba badana odpowiada na pytania dotyczące reakcji emocjonalnych na typowe doświadczenia. Wynik testu pozwala ocenić stopień nasilenia anhedonii.

W procesie diagnostycznym mogą być wykorzystywane także inne narzędzia oceniające nastrój i funkcjonowanie emocjonalne, np.:

• kwestionariusze do oceny depresji
• skale oceny objawów psychicznych.

Dokładne rozpoznanie anhedonii pozwala ustalić jej przyczynę oraz dobrać odpowiednie leczenie lub formę wsparcia psychologicznego. 

Czy anhedonia jest uleczalna?

Zgłoszona i zdiagnozowania anhedonia może być z powodzeniem leczona.

Zazwyczaj stosuje się w tym celu psychoterapię czasami dodatkowo uzupełnioną indywidualnie dobranymi lekami.

Ile czasu trwa anhedonia?

Czas trwania anhedonii – czyli utraty zdolności do odczuwania przyjemności – może być bardzo różny i zależy od przyczyny, która ją wywołała.

U niektórych osób może pojawić się nagle, w wyniku silnego stresu lub epizodu depresyjnego, i trwać kilka tygodni.

U innych może utrzymywać się miesiącami, a nawet latami, jeśli nie zostanie podjęte leczenie.

W przypadkach takich jak depresja, dystymia czy PTSD, anhedonia może być uporczywa i nie ustępuje samoistnie.

Jeśli trwa dłużej niż kilka tygodni i zaczyna wpływać na codzienne funkcjonowanie – np. brak radości z kontaktów z bliskimi, brak zainteresowania hobby, wycofanie społeczne – to sygnał, że warto poszukać profesjonalnego wsparcia.

Czy przyjemność jest aż tak ważna?

Odczuwanie przyjemności (a dokładniej aktywność mózgu związana z poszukiwaniem i odczuwaniem przyjemności) to fundamentalny proces, który pomaga nam przeżyć.

Podstawowymi „przyjemnościami”, które pozwalają na przeżycie i przedłużenie gatunku (czyli zaspokajają nasze podstawowe instynkty) są jedzenie i współżycie seksualne.

Ponadto, w przypadku gatunków społecznych, takich jak ludzie, podstawową przyjemnością są też interakcje społeczne.

To jednak nie wszystko.

Człowiek jest istotą bardzo rozwiniętą intelektualnie – dzięki temu potrafimy także czerpać przyjemności z mniej przyziemnych procesów – na przykład z obcowania ze sztuką, muzyką, pomagania innym, czy wysiłku intelektualnego.

Czerpiemy przyjemność także ze zdobywania pieniędzy – które można wymienić na inne przyjemności.

Co więcej, odczuwanie przyjemności jest kluczowym elementem wielu innych (i bardzo ważnych) procesów – takich jak uczenie się i motywacja.

Istotnym zagrożeniem wynikającym z anhedonii jest nieodpowiednie radzenie sobie z nią.

Możliwe są dwie skrajne ścieżki:

• wycofywanie się z życia społecznego i ograniczanie całkowitej aktywności (czyli „poddanie się” anhedonii),
• walka z anhedonią poprzez poszukiwanie doznań, które wywołają silną ekscytację (podejmowanie ryzykownych działań).

Jak anhedonia wpływa na mózg?

Kiedy odczuwamy przyjemność, dopamina (neuroprzekaźnik nazywany „hormonem szczęścia”) wlewa się do systemu nagradzania naszego mózgu (tzw. układu nagrody).

Kiedy czujemy się przygnębieni, poziomy dopaminy są niższe, a układ nagrody – niepobudzony.

Za centrum przyjemności naszego organizmu uważa się strukturę mózgu nazywaną jądrem półleżącym – i tam też obecnie poszukuje się przyczyn i możliwości leczenia anhedonii.

Jednak inne struktury mózgu, takie jak kora przedczołowa, ciało migdałowate, czy wyspa również są silnie zaangażowane w procesy związane z odczuwaniem przyjemności.

Jak anhedonia oddziałuje na związek?

Szczególnie problematyczne może być doświadczanie anhedonii przez osobę pozostającą w związku romantycznym.

W końcu takie relacje opierają się na odczuwaniu pozytywnych emocji i zaangażowania w związek.

Partner osoby doświadczający anhedonii znajduje się w trudnym położeniu.

Może czuć się odcięty i odosobniony.

Może czuć, że jego potrzeby nie są spełniane.

Niezdolność do odczuwania przyjemności, może również przyczynić się do braku popędu seksualnego, co może dodatkowo skomplikować ten problem.

Co gorsza, czasem w takiej sytuacji pojawia się gniew, co jeszcze bardziej pogłębia problem.

Badania potwierdzają ten problem – pacjenci z anhedonią częściej żyją samotnie (31,8% vs 26,8%) oraz częściej są stanu wolnego, rozwiedzeni lub w separacji (Luca i in. 2024).

Mimo ogólnych trudności jest kilka rzeczy, które można zrobić.

• Pogłębiaj swoją wiedzę. Jest wiele rzeczy, które mogą pomóc w anhedonii (np. ćwiczenia, medytacja, leki, zmiany w diecie) – możesz rozwijać swoją wiedzę i wspierać bliską osobą w zachowaniach, które przynoszą jej ulgę.
• Dbaj o siebie. Ilekroć ktoś ma do czynienia z ukochaną osobą, która ma chorobę psychiczną, konieczne jest wzmocnienie samoopieki. Rób przyjemne rzeczy bez względu na to, czy Twój ukochany zrobi to z Tobą, czy nie – nie pozwól, aby anhedonia pochłonęła cały Twój świat. Jeśli nie zadbasz o siebie, nie będziesz też w stanie pomóc ukochanej osobie.
• Bądź wspierający. Nie musisz dostarczać profesjonalnej pomocy – to rola wykwalifikowanego specjalisty. Warto jednak wspierać ukochaną osobę. Taka bezpieczna przestrzeń w postaci romantycznej relacji może dać jej oparcie i ukojenie w pracy nad polepszeniem swojego stanu.

Jak radzić sobie z anhedonią? A także jak jej  zapobiegać?

Anhedonię leczy się w kontekście zaburzenia, którego jest objawem.

Na przykład, jeżeli anhedonia to wiodący objaw w depresji – podejmowane jest leczenie typowe dla depresji.

Zazwyczaj jest to w pierwszej kolejności psychoterapia, czasem dołączane są także odpowiednie leki (w zależności od decyzji lekarza).

Niestety, anhedonia nie jest łatwa w terapii.

Różne badania wskazują, że obecność anhedonii utrudnia i spowalnia proces leczenia depresji, a także zwiększa prawdopodobieństwo nawrotów zaburzenia.

Dlatego właśnie, jeżeli podejrzewasz u siebie anhedonię, warto jak najszybciej zgłosić się do lekarza rodzinnego lub bezpośrednio do specjalisty zdrowia psychicznego.

To pierwszy i najważniejszy sposób na poradzenie sobie.

Co możesz zrobić samej/samemu w anhedonii?

Choć anhedonia jest stanem wymagającym często profesjonalnej pomocy, istnieje wiele działań, które możesz podjąć samodzielnie, aby wspierać swoje zdrowie psychiczne i poprawić swoje samopoczucie. 

1. Aktywność fizyczna

Regularna aktywność fizyczna jest jednym z najskuteczniejszych sposobów poprawy nastroju i zwiększenia poziomu energii.

Ćwiczenia fizyczne, takie jak spacery, bieganie, jazda na rowerze czy joga, pomagają zwiększyć poziom endorfin w mózgu, co może przyczynić się do poprawy samopoczucia.

2. Zdrowa dieta

Zdrowe odżywianie ma ogromny wpływ na nasze zdrowie psychiczne.

Spożywanie zrównoważonych posiłków bogatych w witaminy, minerały i inne niezbędne składniki odżywcze może wspomóc funkcjonowanie mózgu.

Unikaj przetworzonej żywności, nadmiaru cukru i kofeiny.

3. Zadbaj o sen

Dobry sen jest niezbędny dla zdrowia psychicznego.

Staraj się utrzymywać regularny rytm snu, kładź się spać i wstawaj o stałych porach.

Unikaj ekranów (telefonów, komputerów) na godzinę przed snem i stwórz sobie spokojne warunki do odpoczynku.

4. Utrzymywanie kontaktów społecznych

Relacje międzyludzkie są kluczowe dla naszego samopoczucia.

Staraj się utrzymywać kontakt z rodziną, przyjaciółmi i bliskimi.

Spędzanie czasu z innymi ludźmi, nawet wirtualnie, może pomóc w przełamywaniu izolacji i poprawić nastrój.

5. Praktyki mindfulness i medytacja

Techniki mindfulness, takie jak medytacja, głębokie oddychanie czy joga, mogą pomóc w redukcji stresu i poprawie samopoczucia.

Regularna praktyka mindfulness może zwiększyć Twoją świadomość emocjonalną i pomóc w radzeniu sobie z negatywnymi myślami.

6. Zaangażowanie w hobby i zainteresowania

Znajdź czas na aktywności, które sprawiają Ci przyjemność.

Nawet jeśli na początku trudno jest czerpać radość z tych zajęć, regularne angażowanie się w hobby może stopniowo przywracać uczucie satysfakcji i zadowolenia.

7. Ustalanie realistycznych celów

Wyznaczaj sobie małe, realistyczne cele, które możesz osiągnąć każdego dnia.

Realizacja tych celów może przynieść poczucie sukcesu i motywacji do dalszego działania.

8. Unikanie substancji psychoaktywnych

Unikaj alkoholu, narkotyków i innych substancji psychoaktywnych, które mogą nasilać objawy anhedonii i negatywnie wpływać na Twoje zdrowie psychiczne.

9. Prowadzenie dziennika

Prowadzenie dziennika emocji i myśli może pomóc w zrozumieniu swoich uczuć.

Zapisywanie swoich przeżyć może być również formą samoakceptacji i samopomocy.

10. Skonsultuj się ze specjalistą

Jeśli mimo podejmowanych działań objawy anhedonii utrzymują się, ważne jest, aby skonsultować się z psychologiem lub psychiatrą.

Profesjonalna pomoc może okazać się niezbędna do opracowania skutecznego planu leczenia.

Podejmowanie tych działań może nie przynieść natychmiastowych rezultatów, ale regularna praktyka i zaangażowanie mogą stopniowo przyczynić się do poprawy Twojego stanu psychicznego.

Pamiętaj, że każdy krok w kierunku lepszego samopoczucia jest ważny i warto dbać o swoje zdrowie psychiczne na co dzień.

Podsumowanie

Ludzie, którzy cierpią na anhedonię, tracą zainteresowanie czynnościami, które lubili, i mają mniejszą zdolność do odczuwania przyjemności.

Jest to podstawowy objaw poważnych zaburzeń depresyjnych, ale może być również objawem innych zaburzeń zdrowia psychicznego.

Leczenie anhedonii to w głównej mierze leczenie zaburzenia, którego objawem jest anhedonia (zazwyczaj obejmuje terapię i przyjmowanie odpowiednich leków).

Wspomaganie leczenia i zapobieganie anhedonii opiera się na przestrzeganiu podstawowych zasad higieny zdrowia psychicznego.

Sprawdź naszych specjalistów od depresji

 

FAQ

Kiedy zgłosić się do specjalisty z podejrzeniem anhedonii?

Jeśli zauważasz u siebie trwałą utratę radości z rzeczy, które kiedyś sprawiały przyjemność, brak motywacji do kontaktów społecznych czy trudności w odczuwaniu satysfakcji z życia codziennego, warto nie zwlekać z wizytą u specjalisty.

Im szybciej rozpoczniesz diagnostykę i terapię, tym lepiej.

Jakie jest ryzyko nawrotu anhedonii?

Anhedonia może mieć charakter epizodyczny, zwłaszcza jeśli jest związana z depresją czy stresem przewlekłym.

Nawroty są jednak możliwe, szczególnie przy braku odpowiedniego wsparcia psychologicznego, przewlekłym stresie lub zaniedbaniu zdrowia psychicznego.

Kiedy poczuję efekty leczenia anhedonii?

Czas, po którym odczujesz poprawę, zależy od indywidualnych predyspozycji, nasilenia objawów i zastosowanej metody leczenia.

W terapii poznawczo-behawioralnej lub psychoterapii integracyjnej pierwsze zmiany nastroju mogą pojawić się już po kilku tygodniach regularnej pracy, ale pełne efekty często wymagają kilku miesięcy systematycznej terapii.

Dlaczego leczenie może czasami nie przynosić efektów?

Brak efektów leczenia może wynikać z kilku czynników: niewłaściwego doboru terapii, współistniejących zaburzeń psychicznych, przewlekłego stresu, braku wsparcia społecznego czy nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych.

Czasem konieczne jest dostosowanie planu leczenia lub połączenie psychoterapii z farmakoterapią, aby osiągnąć rezultaty.

Czego należy unikać, kiedy choruje się na anhedonię?

Warto unikać izolacji społecznej, nadmiernego stresu, uzależnień (alkohol, narkotyki) i niezdrowego trybu życia.

Zamiast tego warto wprowadzać małe, systematyczne zmiany, które wspierają psychikę i poprawiają nastrój (codzienny krótki spacer, więcej warzyw i owoców w diecie).

 

Źródła

• American Psychiatric Association. (2017). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: Dsm-5. Arlington, VA.
• Auerbach, R. P., Pagliaccio, D., & Pizzagalli, D. A. (2019). Toward an improved understanding of anhedonia. JAMA psychiatry, 76(6), 571-573. doi:10.1001/jamapsychiatry.2018.4600
• Rizvi, S. J., Pizzagalli, D. A., Sproule, B. A., & Kennedy, S. H. (2016). Assessing anhedonia in depression: Potentials and pitfalls. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 65, 21-35.
• Luca A, Luca M, Kasper S, Pecorino B, Zohar J, Souery D, Montgomery S, Ferentinos P, Rujescu D, Messina A, Zanardi R, Ferri R, Tripodi M, Baune BT, Fanelli G, Fabbri C, Mendlewicz J, Serretti A. Anhedonia is associated with a specific depression profile and poor antidepressant response. Int J Neuropsychopharmacol. 2024 Dec 1;27(12):pyae055.
• Szczypiński J., Gola M., (2017), Anhedonia. Co o niej wiemy i jak ją badać?, Via Medica, tom 14, nr 2 (65-74)
• Siwek M. (2017), Anhedonia w zaburzeniach depresyjnych, Psychiatr Psychol Klin, 17 (3) 216-224,
• Su, Y. A., & Si, T. (2022). Progress and challenges in research of the mechanisms of anhedonia in major depressive disorder. General psychiatry, 35(1), e100724.
• Thomsen K. R., Whybrow P. C., Kringelbach M. L., (2015) Reconceptualizing anhedonia: novel perspectives on balancing the pleasure networks in the human brain, Frontiers in Behavioral Neuroscience, 9 (49)
• Trøstheim M, Eikemo M, Meir R, Hansen I, Paul E, Kroll SL, Garland EL, Leknes S. Assessment of Anhedonia in Adults With and Without Mental Illness: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Netw Open. 2020 Aug 3;3(8):e2013233.
• Kempton, M., Pariante, C., Zunszain, P., Borsini, A., & St John Wallis, A. (2020). Characterizing anhedonia: A systematic review of neuroimaging across the subtypes of reward processing deficits in depression. Cognitive, Affective & Behavioral Neuroscience, 20, 816 – 841. https://doi.org/10.3758/s13415-020-00804-6. 
• Subramanieapillai, M., Zhu, J., Brietzke, E., Park, C., McIntyre, R., Rosenblat, J., Lee, Y., Cao, B., Pan, Z., & Zuckerman, H. (2019). Pharmacological interventions targeting anhedonia in patients with major depressive disorder: A systematic review. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry, 92, 109-117. https://doi.org/10.1016/j.pnpbp.2019.01.002.