Nie musi być „naprawdę źle”, żeby skorzystać z pomocy psychologa.
Wiele osób odwleka decyzję o terapii, bo myślą: „inni mają gorzej”, „poradzę sobie sam” albo „to jeszcze nie ten moment”.
Tymczasem terapia psychologiczna nie jest ostatecznością, tylko realnym wsparciem w momentach, kiedy coś nas przerasta – emocjonalnie, życiowo, relacyjnie.
Masz poczucie, że jesteś „ciągle zmęczony psychicznie”?
Trudno Ci zasnąć, bo myśli nie dają spokoju?
A może czujesz się przytłoczony i nie wiesz, od czego zacząć, żeby poczuć ulgę?
To właśnie sygnały, że warto sięgnąć po profesjonalną pomoc.
Jak wygląda spotkanie z psychologiem?
Spotkanie z psychologiem może być dla niektórych wyzwaniem, szczególnie jeśli jest to ich pierwszy raz.
Niezależnie od tego, czy decydujesz się na terapię indywidualną, czy też terapię par, rodzin lub grupową, istnieje pewna ogólna struktura, którą można się spodziewać podczas sesji z psychologiem.
- Wstęp i budowanie relacji: Pierwsze spotkanie z reguły zaczyna się od krótkiego wprowadzenia, w którym psycholog przedstawia się i wyjaśnia zasady poufności. Istotne jest budowanie relacji między pacjentem a terapeutą, dlatego też często w pierwszych sesjach psycholog stara się poznać pacjenta, zrozumieć jego historię życiową i zdefiniować cele terapeutyczne.
- Omówienie problemu: Kolejnym krokiem jest omówienie problemu, który skłonił pacjenta do szukania pomocy psychologicznej. Pacjent może opowiedzieć o swoich obawach, uczuciach, myślach czy sytuacjach, które wywołują stres lub niepokój.
- Eksploracja i zrozumienie: Psycholog może zadawać pytania mające na celu głębsze zrozumienie problemu oraz jego kontekstu. Często analizuje się również wcześniejsze doświadczenia życiowe, relacje z bliskimi, a nawet wzorce myślenia i zachowań.
- Rozwijanie strategii i technik terapeutycznych: Na podstawie zgromadzonych informacji psycholog może proponować różne strategie terapeutyczne, takie jak techniki relaksacyjne, ćwiczenia poznawcze czy trening umiejętności społecznych. Ważne jest, aby terapeuta i pacjent wspólnie wypracowali plan działania, który będzie dostosowany do indywidualnych potrzeb i celów terapeutycznych.
- Praktyczne zastosowanie: Często psycholog proponuje pacjentowi praktyczne zadania do wykonania między sesjami, aby wzmocnić efekty terapii. Mogą to być na przykład ćwiczenia rozluźniające, prowadzenie dziennika emocji czy próby zmiany szkodliwych wzorców zachowań.
- Podsumowanie i ustalenie kolejnych kroków: Na zakończenie sesji psycholog podsumowuje omówione zagadnienia i ustala plan na kolejne spotkanie. Może to również obejmować omówienie ewentualnych zmian w samopoczuciu lub zachowaniach pacjenta.
Warto zauważyć, że każde spotkanie z psychologiem może wyglądać nieco inaczej, w zależności od potrzeb i preferencji pacjenta oraz podejścia terapeutycznego stosowanego przez psychologa.
Istotne jest jednak, aby w trakcie terapii zachować otwartość, zaufanie i gotowość do współpracy z terapeutą, co może znacząco przyczynić się do osiągnięcia pożądanych efektów terapeutycznych.
Do psychologa czy psychoterapeuty?
Zanim podejmiemy decyzję, do którego rodzaju profesjonalisty zwrócić się o wsparcie, warto zrozumieć różnice między psychologiem, a psychoterapeutą.
Psycholog i psychoterapeuta to dwie różne profesje, choć niekiedy mogą się na siebie nakładać.
Psycholog posiada stopień magistra psychologii i może przeprowadzać ocenę psychologiczną, diagnozować zaburzenia psychiczne, oraz prowadzić terapię.
Z kolei psychoterapeuta to osoba, która specjalizuje się w terapii psychologicznej i posiada odpowiednie szkolenie i certyfikację (lub jest w jej trakcie) w danym podejściu terapeutycznym, takim jak terapia poznawczo-behawioralna, terapia psychodynamiczna czy terapia rodzinna.
Jeśli potrzebujesz oceny psychologicznej, diagnozy zaburzeń psychicznych lub krótkoterminowej pomocy w radzeniu sobie z trudnościami życiowymi, psycholog może być najlepszym wyborem.
Natomiast, jeśli poszukujesz długoterminowej terapii skupiającej się na zmianie myślenia i zachowań, psychoterapeuta może okazać się bardziej odpowiedni.
Optymalnym wyborem jest psychoterapeuta, który jest jednocześnie psychologiem, ponieważ ma niezbędne umiejętności poparte dogłębną wiedzą na temat psychologicznego funkcjonowania człowieka.
Co uważa się za leczenie psychologiczne?
Leczenie psychologiczne to wszystkie profesjonalne formy pomocy, które mają na celu poprawę zdrowia psychicznego, redukcję objawów cierpienia emocjonalnego i wspieranie osoby w trudnych momentach życia.
W praktyce oznacza to różne działania prowadzone przez wykwalifikowanych specjalistów – psychologów, psychoterapeutów i psychiatrów – w zależności od potrzeb pacjenta.
Najczęściej spotykane formy leczenia psychologicznego to:
- Psychoterapia
To najgłębsza forma pracy nad sobą.
Psychoterapia polega na regularnych spotkaniach z psychoterapeutą, podczas których wspólnie z pacjentem analizuje się źródła problemów, myśli, emocje i zachowania.
Celem jest trwała zmiana sposobu funkcjonowania – poprawa relacji, poczucia własnej wartości, radzenia sobie ze stresem, lękiem, depresją czy traumą.
Psychoterapia może odbywać się indywidualnie, w parze, rodzinie lub grupie.
Może mieć różne formy (np. poznawczo-behawioralną, psychodynamiczną), ale każda opiera się na relacji terapeutycznej, zaufaniu i współpracy.
Wszystkie powyższe formy pomocy mogą być dziś realizowane również w formie zdalnej.
Bezpłatny test online depresji
- Poradnictwo psychologiczne
To krótsza forma wsparcia, która skupia się raczej na bieżących trudnościach niż na głębokiej analizie przyczyn problemu.
Może pomóc w podjęciu decyzji, przejściu przez kryzys, uporaniu się z nagłą zmianą w życiu (np. rozwód, strata pracy, emigracja).
Poradnictwo nie jest psychoterapią, ale może być jej wstępem lub uzupełnieniem.
- Interwencja kryzysowa
To intensywne, krótkoterminowe wsparcie w sytuacjach nagłych, takich jak wypadki, utrata bliskiej osoby, przemoc, myśli samobójcze.
Celem jest szybka stabilizacja emocjonalna i odzyskanie poczucia bezpieczeństwa.
- Diagnoza psychologiczna
Czasami leczenie psychologiczne zaczyna się od diagnozy – czyli zrozumienia, co dokładnie dzieje się z daną osobą.
Psycholog może przeprowadzić testy, wywiady i obserwacje, aby ocenić np. poziom lęku, depresji, cechy osobowości czy styl radzenia sobie ze stresem.
Diagnoza pomaga dobrać odpowiednią formę leczenia – określić, czy potrzebna jest psychoterapia, farmakoterapia, a może jedynie krótkoterminowe wsparcie psychologiczne.
Ale to nie wszystko.
Diagnoza psychologiczna może być też potrzebna z powodów formalnych – np.:
- do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności,
- do celów edukacyjnych, np. przy podejrzeniu ADHD, spektrum autyzmu lub trudności szkolnych u dziecka,
- dla lekarza psychiatry, aby mógł postawić trafną diagnozę i zaplanować leczenie,
- w postępowaniach sądowych – np. dotyczących opieki nad dzieckiem, ubezwłasnowolnienia czy oceny zdolności do czynności prawnych,
- przed rozpoczęciem psychoterapii – aby lepiej zrozumieć mechanizmy psychiczne i zaplanować skuteczną pracę terapeutyczną.
- Psychoedukacja
To forma wsparcia, która pomaga lepiej zrozumieć, czym są trudności psychiczne, skąd się biorą i jak można sobie z nimi radzić.
Często towarzyszy terapii – zwłaszcza w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych czy uzależnień.
Może mieć formę indywidualną lub grupową.
W skrócie: leczenie psychologiczne to nie tylko psychoterapia.
To szeroki wachlarz działań dopasowanych do Twoich potrzeb i sytuacji życiowej – wszystko po to, aby pomóc Ci odzyskać równowagę psychiczną, poczucie sprawczości i lepszą jakość życia.
Poufność i etyka pracy psychologa
Każdy psycholog i psychoterapeuta pracuje zgodnie z zasadami kodeksu etycznego swojego zawodu.
Jedną z najważniejszych reguł jest zasada poufności – wszystko, co powiesz podczas sesji, pozostaje między Tobą a specjalistą.
Terapeuta nie może przekazywać żadnych informacji osobom trzecim – także Twojej rodzinie, pracodawcy czy partnerowi – bez Twojej wyraźnej zgody.
Wyjątkiem są sytuacje zagrożenia życia lub zdrowia, określone prawnie.
To oznacza, że możesz mówić otwarcie – bez oceniania, bez konsekwencji, bez ryzyka.
Psychoterapia to bezpieczna przestrzeń do mówienia o wszystkim, co dla Ciebie trudne.
Czym różni się terapia psychologiczna od psychoterapii?
Choć te pojęcia bywają używane zamiennie, terapia psychologiczna i psychoterapia różnią się zakresem, celem oraz przygotowaniem osoby, która je prowadzi.
- Terapia psychologiczna to forma wsparcia udzielana przez psychologa – czyli osobę, która ukończyła studia magisterskie z psychologii. Psycholog pomaga w rozumieniu trudnych emocji, radzeniu sobie ze stresem, kryzysami życiowymi, problemami w pracy czy relacjach.
- Psychoterapia to proces prowadzony przez psychoterapeutę – specjalistę, który ukończył certyfikacyjne szkolenie w konkretnym nurcie terapeutycznym (np. poznawczo-behawioralnym, psychodynamicznym, systemowym). Psychoterapeuta pracuje nad przyczynami problemów, często sięgającymi przeszłości. Pomaga w leczeniu zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, lęki, nerwica, zaburzenia osobowości.
Warto wiedzieć, że:
- Nie każdy psycholog jest psychoterapeutą – wielu psychologów nie prowadzi psychoterapii, skupiając się na innych formach pomocy psychologicznej – na przykład diagnozie psychologicznej, poradnictwie, psychoedukacji, interwencji kryzysowej, pracy w szkole, firmie czy szpitalu.
- Nie każdy psychoterapeuta jest psychologiem – niektóre szkoły psychoterapii dopuszczają do zawodu osoby z innym wykształceniem (np. pedagogicznym, medycznym), które spełniły określone warunki i przeszły specjalistyczne szkolenie.
W skrócie: psychoterapia jest formą systematycznej, pogłębionej pomocy psychologicznej, prowadzonej przez osoby z dodatkowymi kwalifikacjami.
Obie formy mogą być bardzo pomocne – najważniejsze, by dobrać je do swoich potrzeb i rodzaju trudności, z jakimi się zmagasz.
Z jakimi objawami iść do psychologa?
Czasami trudno jest rozpoznać, kiedy należy szukać pomocy psychologa.
Oto kilka objawów, które mogą wskazywać na konieczność skonsultowania się z psychologiem:
- trudności w radzeniu sobie z emocjami,
- problemy z relacjami interpersonalnymi,
- obniżone poczucie własnej wartości,
- problemy ze snem, zaburzenia odżywania,
- uczucie przytłoczenia lub beznadziejności,
- jakiekolwiek objawy psychiczne powodujące cierpienie (np. natrętne myśli, lęki, fobie, uporczywy smutek),
- przechodzenie trudności życiowych (np. radzenie sobie z trudną diagnozą, przechodzenie żałoby, czy rozwodu).
Warto zauważyć, że powyższa lista nie wyczerpuje wszystkich możliwych powodów, dla których warto skonsultować się z psychologiem.
Jeśli masz wątpliwości co do tego, czy potrzebujesz pomocy psychologicznej, warto zwrócić się do specjalisty, który może przeprowadzić ocenę i zaproponować odpowiednie formy wsparcia.
Nie ma nic złego w poszukiwaniu pomocy, gdy czujemy, że nie możemy poradzić sobie sami z naszymi problemami emocjonalnymi.
Jak możesz sobie pomóc
O co pyta psycholog na wizycie?
Spotkanie z psychologiem może wydawać się stresujące dla niektórych osób, szczególnie jeśli jest to ich pierwszy raz.
Niezależnie od tego, czy szukasz pomocy w radzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi, czy też chcesz zdiagnozować zaburzenia psychiczne, psycholog zadaje różnorodne pytania, aby lepiej zrozumieć Twoją sytuację i potrzeby.
Oto kilka kategorii pytań, które psycholog może zadawać podczas wizyty:
- Pytania dotyczące historii życiowej (Jak wygląda Twoje życie osobiste i zawodowe? Czy masz rodzeństwo? Jak wyglądają Twoje relacje z bliskimi?),
- Pytania dotyczące objawów i dolegliwości (Jakie objawy lub dolegliwości odczuwasz? Kiedy pojawiły się te objawy po raz pierwszy? Czy objawy występują stale czy okresowo? Czy objawy nasilają się w określonych sytuacjach lub w odpowiedzi na określone bodźce?),
- Pytania dotyczące emocji (Jakie emocje często odczuwasz? Czy masz trudności w kontrolowaniu swoich emocji? Czy odczuwasz silny stres lub lęk?),
- Pytania dotyczące zachowań (Jakie zachowania podejmujesz w reakcji na trudności życiowe? Czy stosujesz jakieś używki? Jak wyglądają Twoje nawyki snu i odżywiania?),
- Pytania dotyczące myśli i przekonań (Jakie myśli często przewijają się przez Twoją głowę? Jak oceniasz siebie i swoje życie? Czy masz negatywne przekonania na temat siebie, innych ludzi lub świata?),
- Pytania dotyczące celów terapeutycznych (Co chciałbyś osiągnąć poprzez terapię? Jakie są Twoje oczekiwania wobec terapii? Jakie zmiany chciałbyś wprowadzić w swoim życiu?).
Pytania te pomagają psychologowi zrozumieć Twoją sytuację, potrzeby i cele, co umożliwia opracowanie spersonalizowanego planu terapeutycznego dostosowanego do Twoich potrzeb.
Ważne jest uczciwe i otwarte odpowiadanie na pytania, ponieważ współpraca z psychologiem opiera się na zaufaniu i otwartości.
Pamiętaj, że psycholog pracuje w trosce o Twoje dobro i dąży do zapewnienia Ci wsparcia w radzeniu sobie z trudnościami życiowymi.
Pamiętaj także, że nie masz obowiązku odpowiadania na pytania, na które nie jesteś gotowy odpowiadać – a wszelkie informacje udzielone specjaliście podlegają ochronie tajemnicy zawodowej.
Terapia psychologiczna – najważniejsze informacje
Terapia psychologiczna jest niezwykle ważnym narzędziem w radzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi, psychicznymi oraz relacyjnymi.
Współpraca z psychologiem może przynieść ulgę i wsparcie osobom zmagającym się z różnymi problemami życiowymi.
Na czym polega terapia u psychologa? Co się robi na terapii?
Na terapii psychologicznej głównym celem jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której pacjent może wyrażać swoje myśli, uczucia i doświadczenia.
Psycholog może stosować różnorodne techniki terapeutyczne, w zależności od potrzeb i preferencji pacjenta.
Podczas sesji rozmawia się o problemach, obawach, celach oraz strategiach radzenia sobie z trudnościami życiowymi.
Psycholog może również prowadzić ćwiczenia praktyczne, uczyć umiejętności radzenia sobie z emocjami, czy stosować techniki relaksacyjne.
Jakie są rodzaje terapii psychologicznej?
Istnieje wiele różnych podejść terapeutycznych w psychologii.
Niektóre z najpopularniejszych to terapia poznawczo-behawioralna, która skupia się na zmianie myślenia i zachowań w celu poprawy samopoczucia oraz terapia psychodynamiczna, która koncentruje się na zrozumieniu wpływu nieświadomych procesów na zachowanie i emocje pacjenta.
Więcej o nurtach terapeutycznych
Ile kosztuje wizyta u psychologa?
Koszt wizyty u psychologa może różnić się w zależności od wielu czynników, takich jak lokalizacja, doświadczenie terapeuty, długość sesji oraz rodzaj terapii.
Ceny mogą być ustalane za sesję lub być częścią opłaty miesięcznej, jeśli korzystasz z pakietu terapeutycznego.
Gdzie zgłosić się do psychologa?
Jeśli szukasz pomocy psychologicznej, możesz zgłosić się bezpośrednio do prywatnej praktyki psychologicznej, ośrodka zdrowia psychicznego lub szpitala.
W niektórych przypadkach możesz uzyskać skierowanie od lekarza rodzinnego lub specjalisty.
Ważne jest, aby wybrać psychologa, z którym będziesz czuć się komfortowo i któremu zaufasz, ponieważ to kluczowy czynnik w efektywności terapii.
Pamiętaj, że obecnie można łatwo skorzystać z pomocy psychologa lub psychoterapeuty w formie on-line.
Podsumowanie
Terapia psychologiczna może być kluczowym narzędziem w radzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi, psychicznymi i relacyjnymi.
Współpraca z psychologiem może przynieść ulgę i wsparcie osobom zmagającym się z różnymi problemami życiowymi.
Terapia psychologiczna to proces, który obejmuje budowanie bezpiecznej przestrzeni do wyrażania uczuć i myśli, eksplorację problemów oraz rozwijanie strategii radzenia sobie z nimi.
Istnieje wiele różnych rodzajów terapii, które można dopasować do indywidualnych potrzeb i preferencji pacjenta.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Minc, R. (2017) Opinia prawna dotycząca tajemnicy zawodowej psychologa.
- Polskie Towarzystwo Psychologiczne (2018) Kodeks Etyczny Psychologa Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
- Heinonen, E., & Nissen-Lie, H. (2019). The professional and personal characteristics of effective psychotherapists: a systematic review. Psychotherapy Research, 30, 417 – 432. https://doi.org/10.1080/10503307.2019.1620366.
- Wampold, B. (2015). How important are the common factors in psychotherapy? An update. World Psychiatry, 14. https://doi.org/10.1002/wps.20238.
- Norcross, John C., and Michael J. Lambert (eds), Psychotherapy Relationships that Work: Volume 1: Evidence-Based Therapist Contributions, 3 edn (New York, 2019; online edn, Oxford Academic, 1 May 2019), https://doi.org/10.1093/med-psych/9780190843953.001.0001
- Zilcha-Mano, S. (2019). Major developments in methods addressing for whom psychotherapy may work and why. Psychotherapy Research, 29, 693 – 708. https://doi.org/10.1080/10503307.2018.1429691.
