Dobry psychoterapeuta – jak go znaleźć i rozpoznać?

Dobry psychoterapeuta to osoba, która ukończyła (lub jest w trakcie) szkolenie psychoterapeutyczne, regularnie korzysta z superwizji, pracuje zgodnie z zasadami etyki oraz ma doświadczenie w leczeniu problemu, z którym się zgłaszasz. 

Badania pokazują, że skuteczność psychoterapii zależy nie tylko od wybranego nurtu terapeutycznego, ale również od jakości relacji między terapeutą a pacjentem (Flückiger i in. 2018). 

Wybór psychoterapeuty powinien opierać się na kompetencjach, doświadczeniu, wzajemnym poczuciu zrozumienia oraz dopasowaniu do Twoich potrzeb, a nie na cenie wizyty czy liczbie opinii w Internecie. 

Około 1 na 8 osób na świecie żyje z zaburzeniem psychicznym, dobrze prowadzona terapia jest najefektywniejszą metodą, aby im pomóc (Cuijpers i in. 2023).

Kluczowe wnioski

• Psychoterapeuta to odpowiednio wykształcony specjalista, który specjalizuje się w wybranych obszarach zaburzeń psychicznych, ma praktykę zawodową i znajduje się pod stałą superwizją, jego kwalifikacje i doświadczenie należy zweryfikować przed rozpoczęciem leczenia.
• Dobrego psychoterapeutę można ocenić już podczas pierwszych spotkań po jego kwalifikacjach, etyce pracy, sposobie prowadzenia terapii oraz jakości budowanej relacji.
• Brak kwalifikacji, nieetyczne zachowanie, niejasne zasady terapii, unikanie superwizji oraz brak postępów są sygnałami, że warto zmienić terapeutę.
• Pierwsza konsultacja u terapeuty służy diagnozie problemu, ustaleniu celów terapii oraz ocenie, czy specjalista jest odpowiednią osobą do dalszej współpracy.

Kim jest psychoterapeuta?

Psychoterapeuta to osoba z wykształceniem wyższym, która posiada niezbędne kompetencje, wiedzę i doświadczenie potrzebne do prowadzenia psychoterapii – tj. ukończył studia psychologiczne i szkołę terapeutyczną (albo jest w trakcie takiego szkolenia) i rozwija swoje kwalifikacje.

Terapeuta musi ukończyć własną terapię i być pod stałą superwizją.

W Polsce zawód psychoterapeuty nadal nie jest uregulowany prawnie, dlatego przed rozpoczęciem terapii należy sprawdzić nie tylko wykształcenie, ale również ukończoną szkołę psychoterapii, certyfikację, praktykę zawodową oraz przynależność do uznanego towarzystwa naukowego.

Psychoterapeuta pomaga osobom zmagającym się m.in. z zaburzeniami lękowymi, depresją, zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi, trudnościami w relacjach, kryzysami życiowymi czy skutkami przewlekłego stresu.

Celem terapii jest trwała zmiana sposobu myślenia, przeżywania emocji i reagowania w codziennym życiu.

Psychoterapeuta najlepiej jeśli ma wykształcenie psychologiczne i działa w wybranym nurcie terapeutycznym.

Praca terapeuty polega głównie na prowadzeniu psychoterapii (indywidualnych lub grupowych).

Standardowe procesy terapeutyczne trwają 12–18 sesji, choć czas leczenia zależy od pogłębienia problemu (Cuijpers i in. 2013).

Psychoterapeuta to niejedyny specjalista od zdrowia psychicznego.

Psychologiem nazywamy osobę, która ukończyła jednolite studia magisterskie na kierunku psychologicznym, może specjalizować się w jakiejś dziedzinie (np. psychologia sądowa, psychologia pracy, psychoseksuologia).

Praca psychologa niekoniecznie obejmuje psychoterapię, lecz na przykład doradztwo psychologiczne, konsultacje psychologiczne, orzekanie, opiniowanie i diagnozę psychologiczną.

Psychiatra to lekarz, który specjalizuje się w leczeniu zaburzeń i chorób psychicznych, jako jedyny ma prawo do przepisywania leków.

Jedna osoba może być jednocześnie psychologiem i psychoterapeutą lub psychiatrą i psychoterapeutą.

„Pacjenci nie wiedzą, czy najpierw powinni udać się do psychologa, psychiatry czy psychoterapeuty. Ale najważniejsze jest samo rozpoczęcie procesu wsparcia. Jeżeli podczas konsultacji okaże się, że potrzebna jest również farmakoterapia lub inna forma pomocy, specjalista jasno wskaże dalsze kroki i – jeśli to konieczne – skieruje pacjenta do odpowiedniej osoby.”

~ Natalia Kocur, Psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, Clinical Director (Dyrektorka Kliniczna) i założycielka Centrum Psychoterapii Pokonaj Lęk

Jak szybko rozpoznać dobrego psychoterapeutę?

Dobrego psychoterapeutę można ocenić już podczas pierwszych 2–3 spotkań. 

Nie chodzi o to, czy po jednej sesji poczujesz się lepiej, tylko czy specjalista pracuje w sposób uporządkowany, wyjaśnia cele terapii, potrafi uzasadnić proponowane metody i buduje relację opartą na współpracy. 

Ma odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie

Dobry psychoterapeuta powinien:

• Posiadać ukończone studia psychologiczne lub medyczne oraz dodatkowe, kilkuletnie szkolenie psychoterapeutyczne w konkretnym nurcie (np. poznawczo-behawioralnym, psychodynamicznym, humanistycznym).
• Być w trakcie lub po certyfikacji w uznanym towarzystwie psychoterapeutycznym (np. Polskie Towarzystwo Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej, Polskie Towarzystwo Psychologiczne).
• Mieć doświadczenie w pracy z problemem, z którym się zgłaszasz. Na przykład w przypadku zaburzeń lękowych lepszy będzie terapeuta poznawczo-behawioralny niż specjalista od terapii rodzinnej.

Informacje o powyższych kwestiach powinny być łatwo dostępne (na przykład na stronie internetowej lub informacja taka powinna być udzielona w gabinecie psychoterapeuty).

W naszym Centrum zadbaliśmy o widoczność i pełen wgląd pacjentów do takich informacji, wszelkie informacje znajdziesz w profilach terapeutów.

Cieszymy się więc, że nasze rozwiązania zbierają pozytywne opinie: “rzetelny opis sylwetek poszczególnych terapeutów pozwala dokonać wyboru zgodnie z własnymi potrzebami”, i przynoszą zamierzone korzyści, czyli ułatwiają wybór odpowiedniego terapeuty dla danej osoby. 

Pracuje w określonym nurcie terapeutycznym

Dobry psychoterapeuta powinien jasno wyjaśnić, w jakim nurcie pracuje, na czym polega jego podejście i dlaczego uważa je za odpowiednie w Twojej sytuacji. 

Nie istnieje jeden najlepszy nurt psychoterapii dla wszystkich problemów. 

Skuteczność terapii zależy przede wszystkim od rodzaju trudności, celów procesu oraz jakości współpracy między pacjentem i terapeutą. 

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)

Terapia CBT koncentruje się na zależności między myślami, emocjami i zachowaniami. 

Terapia poznawczo-behawioralna ma uporządkowaną strukturę, jasno ustalone cele i często obejmuje ćwiczenia wykonywane między sesjami. 

Terapia CBT jest jednym z najlepiej przebadanych nurtów psychoterapii i skutecznie leczy zaburzenia lękowe, depresję, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne czy PTSD. 

Terapia psychodynamiczna

Terapia psychodynamiczna koncentruje się na zrozumieniu nieuświadomionych wzorców myślenia, emocji i relacji, które wpływają na obecne funkcjonowanie, uwaga jest poświęcona historii życia, doświadczeniom z dzieciństwa oraz powtarzającym się schematom w relacjach.

Wykazano skuteczność terapii psychodynamicznej m.in. w depresji, zaburzeniach lękowych i zaburzeniach osobowości. 

Terapia systemowa

Terapia systemowa zakłada, że trudności jednej osoby często są związane z funkcjonowaniem całego systemu rodzinnego lub partnerskiego, dlatego podczas terapii analizowane są wzajemne relacje, sposoby komunikacji i role pełnione przez poszczególnych członków rodziny.

Najczęściej stosuje się ją w terapii par, rodzin oraz dzieci i młodzieży, gdy problem dotyczy funkcjonowania całego systemu, a nie wyłącznie jednej osoby. 

Terapia humanistyczna i Gestalt

Nurty humanistyczne koncentrują się na lepszym poznaniu siebie, zwiększeniu samoświadomości oraz rozwijaniu autentyczności. 

Terapeuta humanistyczny pomaga pacjentowi lepiej rozumieć własne emocje i potrzeby, zamiast proponować gotowe rozwiązania.

Podejście humanistyczne jest wartościowe u osób przeżywających kryzysy życiowe, trudności związane z poczuciem własnej wartości lub poszukujących większej satysfakcji z relacji i życia.

Wybór nurtu nie jest łatwy, skorzystaj z Testu Dopasowania Nurtu Centrum Psychoterapii Pokonaj Lęk.

Prowadzi terapię zgodnie z zasadami etyki

Etyka zawodowa chroni pacjenta i wyznacza granice relacji terapeutycznej. 

Dobry terapeuta:

• Nie ocenia pacjenta – zamiast tego stara się zrozumieć jego sytuację.
• Nie narzuca rozwiązań – pomaga znaleźć własne odpowiedzi.
• Nie przekracza granic – nie wchodzi w relacje prywatne, nie dzieli się osobistymi opiniami w sposób, który mógłby wpływać na decyzje pacjenta.
• Zapewnia dyskrecję – nie ujawnia treści sesji bez zgody pacjenta.

W Pokonaj Lęk kładziemy na te aspekty szczególny nacisk, dlatego przeprowadzamy wymagające rekrutacje (jedynie 1 na 50 osób zostaje przez nas zatrudniana).

Ponadto przeprowadzamy szkolenia wstępne i regularne superwizje.

Podlega superwizji

Regularna superwizja jest standardem profesjonalnej psychoterapii, bo polega na omawianiu swojej pracy z bardziej doświadczonym psychoterapeutą, dzięki czemu możliwe jest zauważenie błędów, rozwijanie kompetencji i utrzymywanie wysokiej jakości leczenia. 

Jeśli terapeuta mówi, że nie potrzebuje superwizji – to sygnał ostrzegawczy.

Tworzy atmosferę bezpieczeństwa

Dobra terapia opiera się na relacji opartej na zaufaniu.

Jeśli już po pierwszej sesji czujesz się swobodnie, masz wrażenie, że terapeuta słucha, nie ocenia i nie spieszy się – to dobry znak.

Jeśli natomiast czujesz presję, nie możesz się otworzyć lub masz wrażenie, że twoje uczucia są bagatelizowane, warto rozważyć inną osobę.

Ma pozytywne opinie

Źródłem wiedzy o pracy i osobowości danego terapeuty mogą być opinie osób, które skorzystały już z jego pomocy.

Najlepiej opierać się na poleceniach osobistych – od osób, które znają psychoterapeutę, korzystały z jego usług lub ich bliscy korzystali.

Cenne są też opinie na temat terapeutów na stronach internetowych.

Jeśli masz wątpliwości, warto zaznajomić się z opisem psychoterapeuty na swój temat – jeśli czujesz, że opis jest autentyczny, w jakiś sposób Ci bliski, to zazwyczaj dobry znak.

Jakie sygnały ostrzegawcze świadczą o tym, że trzeba zmienić psychoterapeutę? Czerwone flagi 

Brak formalnych kwalifikacji

Jeśli terapeuta nie ukończył szkoły psychoterapeutycznej, nie ma certyfikacji lub unika rozmowy o swoim wykształceniu – to znak, że coś jest nie tak. 

Niestety, w Polsce nie ma prawnej regulacji zawodu psychoterapeuty, więc może się zdarzyć, że ktoś określa się tym mianem, mimo że nie posiada odpowiednich kompetencji.

Niejasne zasady terapii

Zanim rozpoczniesz terapię, terapeuta powinien jasno określić:

• Jak będzie wyglądał proces terapii.
• Jakie techniki stosuje i dlaczego.
• Ile mogą trwać sesje i jak często będą się odbywać.
• Jakie są zasady odwoływania wizyt i płatności.

Jeśli nie ma przejrzystych zasad lub terapeuta wprowadza chaos i niespójność w pracy, może to świadczyć o braku profesjonalizmu.

Przekraczanie granic

Psychoterapeuta nie jest twoim przyjacielem ani mentorem.

Jeśli zauważysz, że:

• Terapeuta opowiada o swoim życiu prywatnym i dzieli się osobistymi historiami;
• Próbuje narzucać ci swoje wartości i poglądy;
• Robi niestosowne komentarze dotyczące twojego wyglądu, życia prywatnego lub decyzji;
• Proponuje spotkania poza gabinetem (np. w restauracji);
• Flirtuje lub wykazuje jakiekolwiek oznaki nieprofesjonalnego zachowania – to znak, że warto natychmiast przerwać terapię.

Obiecywanie szybkiego „wyleczenia”

Psychoterapia to proces, który wymaga czasu.

Jeśli terapeuta zapewnia, że „rozwiąże wszystkie twoje problemy w kilka sesji”, „wyleczy depresję w miesiąc” lub „gwarantuje 100% skuteczności” – podchodź do tego sceptycznie.

Prawdziwa terapia opiera się na wspólnej pracy, a nie na cudownych receptach.

Wzbudzanie poczucia winy lub zależności

Dobry terapeuta pomaga ci stawać się bardziej niezależnym, a nie uzależnia od siebie.

Jeśli terapeuta:

• Mówi, że bez niego nie dasz sobie rady;
• Bagatelizuje twoje uczucia, mówiąc „nie przesadzaj” lub „inni mają gorzej”;
• Stosuje szantaż emocjonalny, np. „Jeśli przerwiesz terapię, to znak, że się poddajesz” – to wyraźny sygnał ostrzegawczy.

Brak postępów i złe samopoczucie po sesjach

Czasem terapia może być trudna, ale jeśli:

• Po każdej sesji czujesz się gorzej, zamiast lepiej;
• Nie widzisz żadnych zmian w swoich myślach, emocjach czy zachowaniu;
• Masz wrażenie, że „kręcicie się w kółko” i terapeuta nie proponuje żadnych nowych narzędzi ani rozwiązań – to może oznaczać, że terapia nie działa lub terapeuta nie jest odpowiedni.

Unikanie superwizji i pracy nad sobą

Profesjonalni terapeuci uczą się przez całe życie.

Regularna superwizja jest standardem w zawodzie psychoterapeuty.

Jeśli terapeuta twierdzi, że „wie już wszystko” i nie potrzebuje konsultacji – to może oznaczać brak chęci do rozwoju i refleksji nad własną pracą.

Co zrobić, jeśli trafisz na złego terapeutę?

Jeśli masz wątpliwości co do jakości terapii, warto:

1. Porozmawiać z terapeutą – zapytać o cel terapii, jej przebieg i skuteczność.
2. Skonsultować się z innym specjalistą – czasem rozmowa z drugim terapeutą pozwala lepiej ocenić sytuację.
3. Przerwać terapię – jeśli czujesz, że nie pomaga ci lub wręcz szkodzi, masz prawo zakończyć ją w każdej chwili, bez żadnych wyjaśnień.

Wybór odpowiedniego psychoterapeuty to klucz do skutecznej terapii.

Jeśli coś budzi twoje wątpliwości – warto im zaufać i szukać osoby, z którą będziesz czuć się komfortowo i bezpiecznie.

Jakie cechy powinien mieć dobry psychoterapeuta?

Dobry psychoterapeuta to nie tylko osoba z odpowiednim wykształceniem – o skuteczności terapii decyduje połączenie kompetencji zawodowych, przestrzegania zasad etyki oraz umiejętności zbudowania relacji opartej na zaufaniu i współpracy.

Dobry specjalista nie powinien być oceniany wyłącznie przez pryzmat opinii w Internecie czy długości stażu pracy, ważniejsze jest to, jak prowadzi proces terapeutyczny, czy potrafi uzasadnić swoje decyzje kliniczne oraz czy dostosowuje sposób pracy do potrzeb pacjenta.

Czy psychoterapeuta prowadzi terapię według jasno określonego planu?

Podczas pierwszych spotkań dobry terapeuta wspólnie z Tobą ustali, nad jakimi trudnościami będziecie pracować, jak będzie wyglądał proces terapii i po czym poznacie, że przynosi ona efekty.

Plan terapii nie oznacza sztywnego scenariusza, w miarę postępów może się zmieniać, jednak pacjent powinien rozumieć, dlaczego terapeuta proponuje konkretne metody pracy i jakie mają one znaczenie dla rozwiązania zgłaszanego problemu.

Czy psychoterapeuta pracuje zgodnie z aktualną wiedzą naukową?

Profesjonalny psychoterapeuta rozwija swoje kompetencje przez cały okres pracy zawodowej, tj. uczestniczy w szkoleniach, korzysta z regularnej superwizji oraz śledzi aktualne wytyczne kliniczne i wyniki badań, dzięki temu może dobierać metody terapii do problemów pacjenta, zamiast opierać się wyłącznie na własnym doświadczeniu.

Czy psychoterapeuta respektuje granice i zasady etyczne?

Bezpieczeństwo jest jednym z fundamentów skutecznej psychoterapii.

Dobry psychoterapeuta:

• na początku terapii powinien zawrzeć kontrakt terapeutyczny przy Twojej świadomej zgodzie
• nie może dokonywać ocen moralnych i kierować się własnymi postawami (w tym wynikającymi z poglądów politycznych, religijnych, czy różnych uprzedzeń)
• nie może narzucać własnego systemu wartości,
• ma obowiązek wyjaśniać wszelkie kwestie dotyczących terapii – w tym jej cele, metody pracy i zasady finansowania
• musi zachowywać tajemnicę dotyczącą terapii – nie może informować osób postronnych o samym fakcie prowadzenia terapii danej osoby, a tym bardziej przybliżać jej przebiegu (z tej zasady wyłączona jest wymiana informacji z innymi osobami zaangażowanymi w leczenie (np. z psychiatrą) lub sytuacje skrajne, w których na przykład istnieje zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta albo dotyczy popełnienia przez niego przestępstwa)
• nie może nawiązywać osobistych lub intymnych relacji z osobą, której psychoterapię prowadzi
• nie powinien prowadzić psychoterapii osoby, z którą jest w bliskiej relacji lub która jest w bliskiej relacji z aktualnym pacjentem
• ma prawo odmówić terapii, jeśli stwierdzi, że nie jest w stanie rzetelnie pomóc

Warto sprawdzić, czy psychoterapeuta lub Ośrodek nad którym się zastanawiasz, w sposób jasny i otwarty komunikuje zasady i odwołuje się do kodeksów etycznych oraz przedstawia podstawowe wartości, którymi się kieruje.

Czy psychoterapeuta potrafi przyznać, że potrzebujesz innej formy pomocy?

Dobry psychoterapeuta nie próbuje prowadzić każdego przypadku za wszelką cenę.

Jeżeli uzna, że większe korzyści przyniesie konsultacja psychiatryczna, terapia w innym nurcie lub formie, powinien otwarcie o tym powiedzieć i pomóc w znalezieniu odpowiedniego wsparcia.

Gotowość do skierowania pacjenta do innego specjalisty jest oznaką odpowiedzialności i działania zgodnego z dobrem pacjenta.

Czy psychoterapeuta potrafi zbudować dobrą relację z pacjentem?

Czasem „dobry” psychoterapeuta – czyli osoba wykwalifikowana, o wysokich standardach etycznych – nadal może nie być „dobra” dla nas.

Psychoterapia jest szczególną formą pomocy, w której bardzo duże znaczenie ma to, jak wygląda relacja między klientem a psychoterapeutą.

Zdarza się, że między terapeutą a jego klientem po prostu brakuje nici porozumienia, zaufania i sympatii, co może negatywnie wpływać na pracę i wynik całej terapii.

W takiej sytuacji, choć niczyja to wina, warto poszukać innego terapeuty, w którego towarzystwie będziemy czuć się dobrze.

Ostatecznie terapia to ludzka relacja i bazowe zaufanie jest konieczne do jej powodzenia.

Jak wygląda pierwsza wizyta u psychoterapeuty?

Pierwsza wizyta u psychoterapeuty polega na ocenie problemu, ustaleniu celów leczenia i sprawdzeniu, czy dany specjalista jest odpowiednią osobą do prowadzenia terapii.

Pierwsza konsultacja trwa 50–60 minut i ma formę diagnostyczną, podczas której terapeuta zbiera najważniejsze informacje o Twoich objawach, historii życia oraz oczekiwaniach wobec leczenia.

Pierwsza konsultacja jest również okazją dla Ciebie, bo możesz ocenić, czy sposób pracy terapeuty budzi zaufanie, czy rozumiesz proponowany plan leczenia i czy czujesz się na tyle bezpiecznie, aby kontynuować współpracę.

Jeżeli po spotkaniu ze specjalistą masz poważne wątpliwości dotyczące kompetencji lub sposobu prowadzenia rozmowy, nie musisz rozpoczynać terapii właśnie z tą osobą.

Spodziewaj się następujących pytań na pierwszej sesji terapii:

• co skłoniło Cię do umówienia wizyty
• jakie objawy lub trudności najbardziej utrudniają Ci codzienne funkcjonowanie
• od kiedy występują problemy i czy wcześniej korzystałeś z leczenia
• czy przyjmujesz leki oraz czy pozostajesz pod opieką psychiatry
• czego oczekujesz od psychoterapii i jakie cele chciałbyś osiągnąć.

Nie musisz przygotowywać szczegółowej historii swojego życia, bo dobry psychoterapeuta zada pytania, które pomogą uporządkować najważniejsze informacje.

Po zakończeniu pierwszego spotkania psychoterapeuta powinien przedstawić swoją ocenę sytuacji oraz zaproponować dalsze postępowanie.

Nie wiesz, czy psychoterapia będzie odpowiednią formą pomocy dla Ciebie?

Umów wstępną, bezpłatną konsultację w Centrum Psychoterapii Pokonaj Lęk.

Bezpłatna konsultacja

Kiedy warto skorzystać z pomocy psychoterapeuty?

Z pomocy psychoterapeuty warto skorzystać wtedy, gdy trudności emocjonalne utrzymują się dłużej niż 2–4 tygodnie, zaczynają utrudniać pracę, naukę, relacje lub codzienne funkcjonowanie i nie ustępują mimo prób samodzielnego poradzenia sobie z problemem.

Rozważ wizytę u psychoterapeuty, jeśli:

• od kilku tygodni odczuwasz obniżony nastrój, lęk lub napięcie, które nie ustępują
• coraz częściej unikasz pracy, szkoły lub kontaktów z bliskimi
• napady lęku, zamartwianie się lub natrętne myśli utrudniają Ci normalne funkcjonowanie
• masz trudności ze snem, koncentracją lub kontrolowaniem emocji
• przeżywasz żałobę, rozwód, utratę pracy albo inne wydarzenie, z którym nie potrafisz sobie poradzić
• od miesięcy powtarzają się te same problemy w relacjach lub zachowaniach, których nie potrafisz zmienić.

Podsumowanie

Psychoterapeuta to specjalista, którego zadaniem jest pracować z nami – naszymi przekonaniami, emocjami i zachowaniami.

Aby ta praca się powiodła, niezbędne są odpowiednie kwalifikacje, a także nawiązanie dobrej relacji między terapeutą a klientem.

Dobry psychoterapeuta spełnia poniższe warunki:

• posiada odpowiednie kwalifikacje i kompetencje
• stosuje się do przyjętych zasad etycznych
• wzbudza zaufanie
• rozumie pacjenta, umie dojrzeć, to czego nawet on sam może nie zauważać
• pomaga osiągać ustalone na początku terapii cele

Umów się na psychoterapię

FAQ

Czy cena sesji u dobrego terapeuty będzie zawsze najwyższa?

Nie, dlatego o wyborze terapeuty powinny decydować jego kwalifikacje, doświadczenie, superwizja, poczucie wzajemnego porozumienia oraz zaufania i dopasowanie do Twojego problemu, a nie koszt wizyty.

Dlaczego po psychoterapii czuję się gorzej?

Przejściowe nasilenie trudnych emocji jest naturalnym elementem terapii, gdyż zaczynasz przepracowywać problemy, które przez lata były wypierane lub ignorowane, jednak jeśli pogorszenie utrzymuje się przez wiele tygodni i nie rozumiesz celu leczenia, warto omówić to z terapeutą lub skonsultować się z innym specjalistą.

Kiedy mogę zakończyć terapię?

Najczęstsze sygnały gotowości do zakończenia terapii to:

• lepsze rozumienie siebie i swoich reakcji
  
• większa stabilność emocjonalna
  
• poczucie sprawczości w codziennym życiu
  
• umiejętność radzenia sobie bez stałego wsparcia terapeuty

Jak pożegnać się z terapeutą?

Dobrze przeżyte zakończenie terapii często wzmacnia efekty całego procesu, możesz więc:

• powiedzieć, co było dla Ciebie ważne w tej relacji
  
• nazwać to, co zabierasz ze sobą z terapii
  
• podzielić się trudnymi i dobrymi momentami procesu.

Czy terapeuta daje rady?

Rolą terapeuty nie jest mówienie, co masz zrobić, ale pomaganie Ci zrozumieć, czego naprawdę potrzebujesz i jakie masz możliwości wyboru – rady nie przynoszą trwałych zmian, więc terapeuci ich unikają.

Czy terapeuta może mówić o sobie?

Jeśli terapeuta decyduje się na odniesienie do własnego doświadczenia, robi to wyłącznie wtedy, gdy:

• służy to procesowi terapeutycznemu
  
• pomaga Ci lepiej zrozumieć siebie
  
• nie przesuwa uwagi z Ciebie na niego.
  

Czy terapeuta może mi polecić innego specjalistę?

Tak dzieje się tak wtedy, gdy:

• Twoje potrzeby wykraczają poza zakres jego kompetencji
  
• potrzebne jest wsparcie farmakologiczne
  
• zmiana formy pracy może być dla Ciebie korzystna.

Źródła

• Cuijpers P, Miguel C, Ciharova M, Ebert D, Harrer M, Karyotaki E. Transdiagnostic treatment of depression and anxiety: a meta-analysis. Psychol Med. 2023 Oct;53(14):6535-6546.
• Cuijpers P, Sijbrandij M, Koole SL, Andersson G, Beekman AT, Reynolds CF 3rd. The efficacy of psychotherapy and pharmacotherapy in treating depressive and anxiety disorders: a meta-analysis of direct comparisons. World Psychiatry. 2013 Jun;12(2):137-48.
• Flückiger C, Del Re AC, Wampold BE, Horvath AO. The alliance in adult psychotherapy: A meta-analytic synthesis. Psychotherapy (Chic). 2018 Dec;55(4):316-340.
• Ravitz P, Flores LE, Novick D, Watson P, Swartz HA. Psychotherapies at a Glance: Consensus Guideline-Recommended Psychotherapies for Adults With Psychiatric Disorders. Am J Psychother. 2024 Jun 15;77(2):79-87.
• Opoczyńska-Morasiewicz, M., & Morasiewicz, J. (2015). Etyka i psychoterapia. Psychoterapia, (4 (175)).
• Aleksandrowicz, J. (2006). Psychoterapia: etyka-wartości-deontologia. Psychoterapia, (2 (137)).
• Kalici, Z., & PTP, P. (n.d.). Portal PTP – kodeks etyczno – zawodowy psychologa.

Weryfikacja merytoryczna

Natalia Kocur - Psycholog, Psychoterapeutka

Psycholog, Psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, Clinical Director (Dyrektorka Kliniczna) w Centrum Psychoterapii Pokonaj Lęk.   Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Certyfikowana Psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej (certyfikat nr 1500). Specjalizuje się w terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), zaburzeniach lękowych, depresji i innych problemach zdrowia psychicznego. Ekspertka zdrowia psychicznego. Więcej