Terapia EMDR

Jeśli mierzysz się z trudnymi wspomnieniami, które stale powracają i wpływają na Twoje samopoczucie, relacje lub codzienne funkcjonowanie, z pewnością szukasz metody pozwalającej na skuteczne wyleczenie.

Terapia EMDR to coraz szerzej stosowana forma psychoterapii, która pomaga mózgowi przetwarzać bolesne doświadczenia i redukować ich wpływ na codzienne życie — nie tylko w przypadku zespołu stresu pourazowego (PTSD), ale również lęków, fobii, depresji, reakcji lękowych i innych trudności psychicznych.

EMDR opiera się na założeniu, że mózg ma naturalną zdolność do samouzdrawiania, ale proces ten może zostać zablokowany przez silne, nieprzetworzone doświadczenia.

Terapia wykorzystuje kierowaną dwustronną stymulację – najczęściej ruchów gałek ocznych.

Dzięki temu możliwe jest stopniowe zmniejszenie ich emocjonalnej intensywności, co z kolei wspiera trwałą poprawę zdrowia psychicznego.

W niniejszym artykule dowiesz się m.in.:

• Czym dokładnie jest terapia EMDR i jak działa;
• Dla kogo jest najbardziej pomocna;
• Jak wygląda sesja terapeutyczna;
• Jakie są jej korzyści i ograniczenia;
• Co warto wiedzieć przed rozpoczęciem terapii.

Kluczowe wnioski

• EMDR to nowoczesna terapia psychologiczna wykorzystująca ruchy gałek ocznych do przetwarzania traumatycznych wspomnień i redukcji ich emocjonalnego wpływu.
• EMDR pomaga osobom (w każdym wieku) radzić sobie z PTSD, lękiem, depresją, fobiami oraz innymi trudnościami psychologicznymi.
• Liczne badania potwierdzają, że EMDR skutecznie redukuje objawy PTSD, lęku, depresji oraz wspomaga leczenie innych zaburzeń psychicznych.
• EMDR aktywuje komunikację między ciałem migdałowatym, hipokampem i korą przedczołową, co pozwala na przetwarzanie trudnych wspomnień i zmniejszenie ich emocjonalnego wpływu.
• Sesje EMDR trwają zazwyczaj 60 minut i obejmują ustrukturyzowaną pracę nad traumatycznymi wspomnieniami z użyciem obustronnej stymulacji.
• Terapia EMDR może wywoływać początkowy dyskomfort emocjonalny, ale jest mniej przytłaczająca niż inne metody, a pacjent uczy się strategii relaksacji i uważności.
• Terapia EMDR powinna być prowadzona przez wykwalifikowanego terapeutę z odpowiednim przeszkoleniem i doświadczeniem w pracy z traumą.

Co to jest terapia EMDR?

Terapia odwrażliwiania za pomocą ruchu gałek ocznych (EMDR – Eye Movement Desensitization and Reprocessing) odnosi się do interaktywnej techniki psychoterapii stosowanej do łagodzenia stresu psychicznego.

EMDR to nowoczesna forma psychoterapii, opracowana przez Francine Shapiro w 1987 roku na podstawie obserwacji gałek ocznych i ich wpływu na emocje.

Metoda ta, rekomendowana przez WHO i Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne, skupia się na przetwarzaniu traumatycznych wspomnień w mózgu, wykorzystując stymulację (ruchy oczu, dźwięki lub dotyk), co pomaga w łagodzeniu objawów stresu pourazowego, lęku i depresji.

W odróżnieniu od tradycyjnych terapii, nie wymaga szczegółowego opowiadania o traumie.

Poprzez stymulację wzgórza, terapia przywraca zdolność mózgu do wiązania rozproszonych fragmentów traumy w zrozumiałą narrację, co wycisza objawy intruzywne i przywraca normalne funkcjonowanie kory przedczołowej (Bergmann 2008).

Zgodnie z teorią stojącą za tym podejściem, traumatyczne i bolesne wspomnienia mogą powodować stres pourazowy, jeśli nie zostaną w całości przetworzone.

Jeśli trauma nie zostanie całkowicie przepracowana, to różne bodźce (np. obrazy, dźwięki, słowa, zapachy) mogą przywoływać przykre wspomnienia i wywoływać ich ponowne przeżywanie razem z całą gamą negatywnych emocji.

Takie ponowne doświadczanie prowadzi do emocjonalnego niepokoju i innych objawów uznawanych za zespół stresu pourazowego (PTSD).

EMDR ma na celu zmniejszenie objawów traumy poprzez zmianę sposobu przechowywania wspomnień w mózgu.

Terapeuta robi to, prowadząc Cię przez serię ruchów gałek ocznych, gdy będziesz przypominał sobie traumatyczne wspomnienia, aż te wspomnienia przestaną powodować niepokój.

Chociaż pierwotnie metodę opracowano w celu leczenia traumy i zespołu stresu pourazowego, terapia EMDR może również pomóc złagodzić objawy innych problemów ze zdrowiem psychicznym.

Wykazano istotne zmniejszenie współtowarzyszących symptomów depresji, lęku oraz subiektywnego poziomu dyskomfortu (Chen i in. 2014).

W przeciwieństwie do innych form terapii, które koncentrują się na zmianie emocji, myśli i zachowań wynikających z niepokojących doświadczeń, terapia EMDR koncentruje się bezpośrednio na konkretnych wspomnieniach, aby zmienić sposób ich przechowywania w mózgu.

Sprawdź, czy cierpisz na lęki

Kto może skorzystać z terapii EMDR?

Terapia EMDR jest uniwersalna i zalecana osobom w każdym wieku, w tym dzieciom, osobom starszym oraz pacjentom z chorobami przewlekłymi (np. onkologicznymi).

Pierwotnie została opracowana dla dla osób PTSD i po traumach (wypadki, przemoc, katastrofy), ale sprawdza się również w:

• zaburzeniach lękowych (w tym ataki paniki, fobie),
• depresji,
• zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych,
• zaburzeniach dysocjacyjnych,
• zaburzeniach odżywiania,
• zaburzeniach osobowości,
• zaburzeniach snu,
• uzależnieniach i nadużywaniu substancji,
• chronicznym bólu i chorobach przewlekłych,
• innych stanach powodujących cierpienie

Ma także skuteczność w interwencjach kryzysowych i modyfikacji negatywnych przekonań. 

EMDR może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi technikami psychoterapii (takimi jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT) oraz farmakoterapią.

Bezpłatny test online depresji

Dla kogo nie jest wskazana terapia EMDR?

Terapia EMDR jest uznanym i skutecznym podejściem psychoterapeutycznym w pracy z traumą, stresem pourazowym, lękami czy zaburzeniami nastroju.

Jednak nie jest odpowiednia dla każdego — zanim rozpocznie się terapię EMDR, terapeuta powinien dokładnie ocenić stan zdrowia, gotowość emocjonalną oraz możliwe przeciwwskazania u pacjenta.

Aktywne, ciężkie zaburzenia psychiczne

EMDR nie jest wskazana u osób, które aktualnie doświadczają:

• aktywnego epizodu maniakalnego w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
• ciężkiego zaburzenia dysocjacyjnego

W takich stanach terapia może utrudniać utrzymanie kontaktu z rzeczywistością i prowadzić do destabilizacji emocjonalnej.

Brak stabilności emocjonalnej

EMDR opiera się na świadomym przetwarzaniu trudnych wspomnień.

Jeśli osoba:

• ma aktywną fazę myśli samobójczych lub próby samookaleczeń;
• doświadcza silnych, nieuregulowanych emocji;
• aktualnie nadużywa substancji psychoaktywnych;
• jest w ostrej, niestabilnej sytuacji życiowej (np. brak schronienia, intensywne konflikty),

terapia może nie przynieść zamierzonych efektów.

Niektóre schorzenia neurologiczne lub somatyczne

Osoby z aktywnymi lub niestabilnymi schorzeniami neurologicznymi i somatycznymi często wymagają szczególnej ostrożności.

Do takich należą m.in.:

• niekontrolowane napady padaczkowe
• urazy głowy lub niedawne uszkodzenia mózgu
• ciężkie migreny lub problemy okulistyczne, które mogą być nasilone przez ruchy oczu.

W takich sytuacjach konieczna jest ocena lekarza specjalisty i dostosowanie planu terapeutycznego.

Niedojrzałość lub brak współpracy w terapii

EMDR wymaga aktywnego udziału pacjenta – świadomości, koncentracji oraz umiejętności regulowania reakcji emocjonalnych.

Terapia zwykle nie jest wskazana, jeśli:

• pacjent nie potrafi nawiązać kontaktu z własnymi emocjami
• nie chce lub nie może zaangażować się w proces terapeutyczny.

W takich przypadkach terapeuta może najpierw zaproponować inne formy wsparcia lub prace przygotowawczą.

Czym jest trauma i traumatyczne przeżycie?

Trauma to coś więcej niż trudne wspomnienie czy stresujący moment.

To reakcja organizmu i psychiki na wydarzenie tak silne, że w danym momencie przekraczało możliwości poradzenia sobie.

To może być sytuacja zagrażająca życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu – albo moment, w którym świat przestał być przewidywalny i bezpieczny.

Może to być wypadek, przemoc, utrata bliskiej osoby, choroba, porzucenie, upokorzenie – wszystko, co wywołało poczucie całkowitej bezradności, strachu, paniki.

Czasem jedno wydarzenie, a czasem długi czas życia w napięciu czy braku bezpieczeństwa.

Trauma nie zawsze wygląda spektakularnie z zewnątrz.

Czasem inni nie zauważają, co się wydarzyło, ale Ty wewnętrznie czujesz, że coś się zmieniło.

To może być trudność z zaufaniem, napięcie w ciele, unikanie wspomnień, uczucie wyobcowania, złość, smutek – albo „odrętwienie”.

Każdy człowiek może zareagować inaczej.

To, co dla jednej osoby jest traumą, dla innej może być do udźwignięcia.

I to jest w porządku.

Ważne, by nie porównywać się z innymi, tylko zauważyć, co dzieje się z Tobą.

Jeśli masz wrażenie, że coś w Tobie „utknęło” po trudnym przeżyciu – to może być właśnie trauma.

Można z nią pracować.

Samodzielnie, z bliskimi, z terapeutą.

Czasem potrzebna jest pomoc psychologa, czasem także psychiatry.

Najważniejsze: to nie Twoja wina, że reagujesz tak, jak reagujesz.

I nie musisz sobie z tym radzić samodzielnie.

Czym różni się terapia EMDR od innych terapii?

Przede wszystkim terapia EMDR nie wymaga szczegółowego omawiania niepokojącego problemu.

Terapia EMDR ma na celu rozwiązanie nieprzetworzonych traumatycznych wspomnień bazując bezpośrednio na pracy mózgu. 

Dlatego ten typ terapii jest szczególnie przydatny osobom, które mają problemy z otworzeniem się na sesjach i długotrwałym uczestnictwie w terapii mówionej.

Co więcej, terapię EMDR często można przeprowadzić w mniejszej liczbie sesji niż inne psychoterapie.

Jak skuteczna jest terapia EMDR?

Jesteś sceptycznie nastawiony?

Faktycznie, idea leczenia poprzez wykonywanie ruchów gałek ocznych podczas myślenia o traumatycznym przeżyciu może wydawać się ekscentryczna.

Jednak możesz być spokojny, od czasu wprowadzenia metody EMDR kilkadziesiąt lat temu wiele badań potwierdziło jej skuteczność.

Wiele szanowanych  globalnych organizacji, w tym Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne, czy Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznają EMDR jako jedną ze skutecznych metod leczenia.

W ostatnich latach metoda terapii EMDR zyskuje coraz szerszą popularność – nie tylko wśród profesjonalistów.

Także znane postaci i celebryci przyznają się do korzystania z tej formy terapii (opowiedział o tym między innymi książę Harry czy Sandra Bullock).

Co mówią badania na temat skuteczności protokołu EMDR?

• Badanie z 2015 roku wykazało, że terapia EMDR jest obiecująca w leczeniu przewlekłej depresji – 68% osób otrzymujących EMDR wykazało pełną remisję po leczeniu. Zauważono poprawę w zakresie objawów depresji, a także mniej nawrotów i problemów związanych z depresją podczas obserwacji ponad rok później.
• Według przeglądu z 2020 r. obejmującego sześć badań, EMDR może pomóc w leczeniu psychozy bez negatywnych skutków ubocznych. We wszystkich sześciu badaniach zastosowanie terapii EMDR pomogło zmniejszyć urojenia i objawy negatywne. Niektórzy uczestnicy zauważyli również zmniejszenie halucynacji i paranoi.
• W badaniu opublikowanym w 2018 r. porównywano skuteczność EMDR i terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) w leczeniu objawów lęku napadowego i poprawie jakości życia pacjentów, stwierdzając, że EMDR jest tak samo skuteczny jak terapia poznawczo-behawioralna.
• W 2017 r. przegląd opublikowanych badań dotyczących skuteczności EMDR w leczeniu objawów związanych z traumą u osób z psychozą, depresją, zaburzeniem dwubiegunowym, zaburzeniami lękowymi, zaburzeniami używania substancji i przewlekłym bólem pleców wykazał, że EMDR łagodzi objawy tych zaburzeń. W przeglądzie znaleziono również dowody na to, że EMDR może nawet pomóc złagodzić inne nietraumatyczne objawy występujące w zaburzeniach nastroju i może być przydatne jako dodatkowe leczenie osób cierpiących na przewlekły ból.

Jak terapia EMDR wpływa na mózg?

Terapia EMDR (ang. Eye Movement Desensitization and Reprocessing) opiera się na założeniu, że nasz mózg posiada naturalną zdolność do przetwarzania trudnych doświadczeń – ale w wyniku traumy ten proces może zostać zablokowany.

Właśnie wtedy wspomnienia „zamrażają się” w naszej psychice i powracają jako natrętne obrazy, emocje, reakcje ciała – jakbyśmy ciągle przeżywali to samo od nowa.

EMDR pomaga „odblokować” ten proces i umożliwia przetworzenie bolesnego wspomnienia tak, by przestało ono wywoływać silne emocje.

Jak to działa?

EMDR opiera się na neurofizjologii: stymulacja bilateralna (ruchy gałek ocznych, dźwięki lub dotyk) aktywuje komunikację między strukturami mózgu – ciałem migdałowatym (odpowiedzialnym za emocje i alarm), hipokampem (uczenie się i wspomnienia bezpieczeństwa) oraz korą przedczołową (analiza i kontrola).

Założenia tego modelu terapii są następujące:

• Dwustronna stymulacja (np. ruchy gałek ocznych, stuknięcia naprzemienne, dźwięki) aktywuje obie półkule mózgu – podobnie jak w czasie snu REM, kiedy nasze oczy poruszają się pod powiekami, a mózg naturalnie przetwarza przeżycia z dnia.
• W trakcie sesji EMDR terapeuta pomaga pacjentowi przywołać trudne wspomnienie i jednocześnie stosuje rytmiczną stymulację. Dzięki temu mózg stopniowo „rozbraja” ładunek emocjonalny związany z wydarzeniem, a pacjent może spojrzeć na nie z większym dystansem, bez uczucia przytłoczenia.
• Obraz, który wcześniej wywoływał silny lęk, może po terapii zostać zapamiętany jako neutralny – nadal istnieje w pamięci, ale nie wywołuje już napięcia, wstydu, strachu czy poczucia winy.
• Co ważne, EMDR nie polega na „wymazaniu” wspomnienia, ale na zmianie sposobu, w jaki mózg je interpretuje i jak na nie reaguje.

Jak wygląda terapia EMDR?

EMDR to indywidualna terapia, zazwyczaj stosowana od jednego do dwóch razy w tygodniu.

Łącznie przeprowadza się od 6 do 12 sesji – choć w niektórych przypadkach pozytywne efekty można zacząć odczuwać szybciej.

Typowa sesja terapii EMDR trwa około 60 minut.

Każda kolejna faza terapii pomaga przezwyciężyć stres emocjonalny i traumę, a następnie nauczyć się umiejętności radzenia sobie z obecnym i przyszłym stresem.

To ustrukturyzowana terapia, która zachęca pacjenta do krótkiego skupienia się na wspomnieniu traumy, jednocześnie doświadczając obustronnej stymulacji (zazwyczaj poprzez ruchy gałek ocznych), wiąże się z redukcją emocji związanych ze wspomnieniami traumy.

W przeciwieństwie do innych terapii, które koncentrują się na bezpośredniej zmianie emocji, myśli i odpowiedzi wynikających z traumatycznych doświadczeń, terapia EMDR koncentruje się bezpośrednio na pamięci i ma na celu zmianę sposobu przechowywania pamięci w mózgu, zmniejszając w ten sposób i eliminując problematyczne objawy.

Terapia EMDR różni się od innych terapii skoncentrowanych na traumie tym, że nie obejmuje wydłużonej ekspozycji na niepokojącą pamięć, szczegółowych opisów traumy, kwestionowania dysfunkcyjnych przekonań czy zadań domowych.

Jakie są fazy terapii EMDR?

Zazwyczaj podczas sesji EMDR terapeuta prowadzi osobę przez ustrukturyzowany, ośmiostopniowy proces.

Proces ten może pomóc im odkryć spostrzeżenia i tworzyć nowe myśli, jednocześnie koncentrując się na docelowym traumatycznym wspomnieniu, angażując się w ruch gałek ocznych lub inne ćwiczenia.

Gdy wspomnienie traumatycznego incydentu jest przetwarzane, osoba może zacząć czuć się mniej przytłoczona lub zmartwiona, gdy myśli o różnych aspektach tego wspomnienia. 

Może też zacząć myśleć o innych bolesnych lub niepokojących wspomnieniach, związanych z tym, który był celem sesji.

Jest to znak, że pamięć jest przetwarzana i mózg zaczyna się „leczyć”.

Faza 1: Analiza historii, zbieranie wywiadu i planowanie leczenia

Twój terapeuta najpierw porozmawia z Tobą na temat Twoich doświadczeń, wspomnień i przykrych objawów.

Musi dobrze zrozumieć sytuację i trafnie określić etap procesu leczenia, na którym się aktualnie znajdujesz.

Ta faza oceny obejmuje również omówienie traumatycznych doświadczeń i zidentyfikowanie potencjalnych wspomnień, którymi należy się zająć.

Na podstawie Twojej historii Ty i Twój terapeuta opracujecie plan leczenia, który będzie ukierunkowany na redukcję emocjonalnych reakcji na określone wspomnienia lub zdarzenia.

Faza 2: Przygotowanie

Twój terapeuta nauczy Cię kilku różnych technik, które pomogą Ci radzić sobie ze stresem, którego doświadczasz, lub nieprzyjemnymi uczuciami, które mogą pojawić się podczas leczenia.

Na przykład możesz nauczyć się technik radzenia sobie ze stresem, w tym ćwiczeń głębokiego oddychania i uważności.

Terapeuta objaśnia zabieg i wprowadza klienta w procedury, ćwicząc ruch gałek ocznych lub inne niezbędne do leczenia elementy.

Faza 3: Ocena

Podczas trzeciej fazy terapii terapeuta poprowadzi Cię przez proces wyboru konkretnego wspomnienia, wraz z wszelkimi istotnymi jego aspektami, takimi jak:

• bolesne emocje lub doznania fizyczne,
• natrętne myśli lub obrazy,
• niepokojące lub niechciane przekonania o siebie,
• ładunek emocjonalny.

Zostaniesz również poproszony o zidentyfikowanie pozytywnego przekonania na swój temat, związanego z mentalnym obrazem pamięci i ocenę tego przekonania zgodnie z jego prawdziwością.

Faza 4: Odczulanie (desensytyzacja)

Gdy skupisz się na traumatycznym wspomnieniu, terapeuta poprowadzi Cię przez zestawy stymulacyjne (zazwyczaj są to ruchy gałek ocznych).

Po każdym zestawie stymulacyjnym terapeuta poinstruuje cię, abyś oczyścił umysł i omówił wszelkie spostrzeżenia, myśli, wspomnienia, uczucia lub obrazy, które przychodzą ci do głowy.

Jeśli nadal doświadczasz negatywnych doznań, staną się one przedmiotem następnego zestawu.

Ten proces trwa, dopóki pamięć docelowa nie przestanie Cię niepokoić.

EMDR ma na celu zerwanie wszelkich skojarzeń między wspomnieniami a negatywnymi objawami.

Podczas tej fazy klient koncentruje się na traumatycznym wspomnieniu, równocześnie angażując się w ruchy oczu.

Następnie klient zgłasza wszelkie nowe myśli, które się pojawiły.

Terapeuta określa, na czym należy skupiać się podczas sesji ruchów gałek ocznych.

Faza 5: Instalacja

Piąta faza EMDR wzmacnia pozytywne przekonanie, które zidentyfikowałeś w fazie trzeciej.

Kiedy nie doświadczasz już niepokoju związanego z traumatycznym wspomnieniem, terapeuta poprosi Cię o skupienie się na pozytywnym przekonaniu.

Faza 6: Skanowanie ciała

Po tym, jak wzmocnisz swoje pozytywne przekonanie, terapeuta poprosi cię, abyś zauważył, czy masz jakąkolwiek reakcję fizyczną, myśląc o wspomnieniu i pozytywnym przekonaniu.

Celem tego jest identyfikacja wszelkich pozostałych objawów i resztek niepokoju.

Jeśli nadal odczuwasz napięcie, Twój terapeuta przeprowadzi Cię przez kolejne zestawy stymulacyjne, aż problem zostanie rozwiązany.

Faza 7: Zamknięcie

Zamknięcie służy do zakończenia każdej sesji.

Podczas tej fazy ty i twój terapeuta omówicie pozytywne kroki, które zrobiliście, i ustalicie jak podtrzymywać pozytywne efekty terapii na co dzień.

Twój terapeuta może przydzielić pracę domową, aby pomóc w utrzymaniu postępów między sesjami.

Typowe zadania domowe obejmują:

• prowadzenie dziennika, które śledzi Twoje postępy, i techniki relaksacyjne, których się uczysz,
• techniki samopomocy, takie jak wizualizacja, w których używasz wyobraźni, aby wyobrazić sobie spokojne otoczenie.

Faza 8: Ponowna ocena

Każda nowa sesja zaczyna się od ponownej oceny.

Ty i Twój terapeuta omówicie Twój aktualny stan psychiczny i to, czy techniki leczenia działają.

Co warto wiedzieć przed wypróbowaniem terapii EMDR?

Może się okazać, że początek terapii wyzwala pewien emocjonalny niepokój i dyskomfort, zwłaszcza jeśli dopiero zaczynasz radzić sobie z traumatycznymi wydarzeniami.

Ale ponieważ EMDR nie wymaga długiego mówienia o traumie ani spędzania dużo czasu na myśleniu o tym, może wydawać się mniej przytłaczające niż inne podejścia stosowane w leczeniu traumy.

Jeśli podczas leczenia poczujesz się zestresowany, terapeuta pomoże ci wrócić do teraźniejszości, zanim przejdziesz do innego traumatycznego wspomnienia. 

Pamiętaj też, że zanim zaczniesz, nauczysz się również strategii relaksacji i uważności, a te techniki mogą pomóc ci radzić sobie z niechcianymi emocjami.

Czy efekty terapii EMDR utrzymują się po czasie?

Po terapii EMDR większość klientów może spodziewać się ulgi, niższego poziomu cierpienia związanego z traumatycznymi wspomnieniami i braku poczucia, że nadal przeżywają w myślach traumatyczne wydarzenie. 

Klienci mogą spodziewać się też zwiększonych umiejętności radzenia sobie i i zyskania zdrowszych myśli i przekonań.

Czasami mogą wystąpić skutki uboczne, ale na ogół są one bardzo łatwe do opanowania i są częścią procesu gojenia.

Większość badań potwierdza, że te efekty terapii EMDR utrzymują się z czasem.

EMDR to nie hipnoza

Klient nie śpi i jest czujny przez całą sesję.

Klient ma pełną kontrolę nad całą sesją.

Gdy ktoś zechce przestać, może to zrobić w dowolnym momencie.

Terapeuta nie może „zmusić” klienta do zrobienia czegoś, czego nie chce robić.

EMDR nie odzyskuje wypartych wspomnień

EMDR tylko wspomaga mózg w ponownym przetwarzaniu wspomnień.

Nie ma na celu dotrzeć do stłumionych lub nieuświadomionych wspomnień i doświadczeń. 

EMDR służy nie tylko do radzenia sobie z ciężką traumą

Może być używany do pracy nad lękiem, zaburzeniem kompulsywno-obsesyjnym, depresją i innymi wyzwaniami zdrowia psychicznego.

Te zachowania skądś się wzięły i można je zmienić poprzez ponowne przetworzenie.

EMDR jest idealne do leczenia zespołu stresu pourazowego, ale nie musi się ograniczać tylko do tego typu przypadków. 

Jakie są skutki uboczne EMDR?

Terapia EMDR jest uznawana za bezpieczną i dobrze tolerowaną, nie są z nią powiązane ryzyka wystąpienia szczególnych skutków ubocznych, ale – jak każda intensywna forma pracy z emocjami – może wywołać pewien dyskomfort, szczególnie na początku procesu. 

Nieprzyjemne doświadczenia możliwe w trakcie terapii EMDR, to m.in.:

• Wzrost intensywności emocji – podczas sesji może dojść do przypomnienia sobie bardzo trudnych wspomnień, co wiąże się z chwilowym wzrostem napięcia, lęku lub smutku.
• Zmęczenie psychiczne lub fizyczne po sesji – wynika z głębokiego zaangażowania emocjonalnego i poznawczego w trakcie pracy terapeutycznej.
• Koszmary lub trudności ze snem – u niektórych osób mogą pojawić się w pierwszych etapach terapii, jako przejaw intensywnego „porządkowania” wspomnień przez mózg.

Większość tych objawów ma charakter przejściowy i ustępuje w trakcie terapii.

Ich pojawienie się warto zawsze omawiać z terapeutą – to ważna część procesu zdrowienia.

Psychoterapeuta EMDR w Warszawie

Gotowy do wypróbowania EMDR?

Uwzględnienie poniższych wskazówek może pomóc w znalezieniu odpowiedniego profesjonalisty.

Terapeuci oferujący terapię z podejściem EMDR powinni być do tego przygotowani poprzez ukończenie adekwatnego kursu.

Pamiętaj, że przed podjęciem decyzji o współpracy z potencjalnymi terapeutami nie jest niegrzecznie pytać potencjalnych terapeutów o szkolenie, które przeszli.

Jeśli chcesz wypróbować EMDR w przypadku konkretnego problemu ze zdrowiem psychicznym, takiego jak zespół lęku napadowego lub objawy psychozy, zawsze warto zapytać potencjalnych terapeutów, jakie mają doświadczenie w leczeniu tego problemu.

Jeśli nie mają doświadczenia w leczeniu twoich objawów, mogą nawet polecić terapeutę, który będzie lepiej dopasowany.

Czy terapię EMDR można przeprowadzić bez przeszkolonego terapeuty EMDR?

Terapia EMDR to interwencja w zakresie zdrowia psychicznego.

Powinna być przeprowadzana wyłącznie przez odpowiednio przeszkolonych i licencjonowanych klinicystów zdrowia psychicznego.

Nie jest to również forma samopomocy, którą można przeprowadzić samodzielnie.

Podsumowanie

Terapia odwrażliwiania za pomocą ruchu gałek ocznych (EMDR) to dość nowy, nietradycyjny rodzaj psychoterapii.

Od kilkudziesięciu lat możemy obserwować jej rosnącą popularność, szczególnie w leczeniu zespołu stresu pourazowego (PTSD).

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że EMDR podchodzi do kwestii psychologicznych w niezwykły sposób.

Nie polega na terapii poprzez rozmowę ani na lekach.

Zamiast tego EMDR wykorzystuje szybkie, rytmiczne ruchy gałek ocznych pacjenta.

To właśnie te ruchy oczu tłumią moc emocjonalnie naładowanych wspomnień z przeszłych traumatycznych wydarzeń.

Umów się na psychoterapię

 

FAQ

Ile zapłacę za sesję terapii EMDR?

Cena jednej sesji terapii EMDR w Polsce najczęściej mieści się w przedziale 200–300 zł.

Na koszt wpływa kilka czynników: doświadczenie terapeuty, jego certyfikacja EMDR, miasto, a także długość spotkania (zwykle 50–90 minut).

Jak mam się przygotować do terapii EMDR?

EMDR nie wymaga specjalnych przygotowań ani przypominania sobie trudnych wydarzeń przed sesją.

Wystarczy, że:

• przyjdziesz wyspany/a i w miarę wypoczęty/a;
• zarezerwujesz sobie spokojny czas po sesji (bez pośpiechu i intensywnych obowiązków);
• będziesz gotowy/a na szczerość wobec terapeuty.

Jak może wyglądać uwolnienie emocji podczas terapii EMDR?

Uwolnienie emocji podczas terapii EMDR bywa bardzo różne — i każda reakcja jest w porządku.

Niektórzy doświadczają:

• silnych emocji (smutek, złość, lęk);
• nagłych wspomnień lub obrazów;
• reakcji z ciała (napięcie, ciepło, drżenie);
• a czasem… pozornie niewiele się dzieje – i to też jest część procesu.

Jakie są długofalowe efekty terapii EMDR?

Długofalowe efekty EMDR często wykraczają poza samą pracę z traumą.

Klienci opisują m.in.:

• mniejsze nasilenie lęku i napięcia;
• ustąpienie natrętnych wspomnień i reakcji z ciała;
• poprawę snu i koncentracji;
• większe poczucie kontroli i sprawczości;
• zmianę przekonań o sobie.

Czy EMDR jest wyłącznie terapią indywidualną?

Tak, ponieważ wymaga bardzo uważnej pracy z wewnętrznymi doświadczeniami danej osoby.

O czym muszę pamiętać, szukając dobrego terapeuty EMDR?

Szukając terapeuty EMDR, zwróć uwagę na kilka kluczowych kwestii:

• certyfikacja EMDR (ukończone szkolenia akredytowane);
• wykształcenie psychologiczne;
• doświadczenie w pracy z traumą (nie tylko „technika”, ale rozumienie procesu);
• sposób, w jaki czujesz się w kontakcie z terapeutą – poczucie bezpieczeństwa i zgodności są podstawą leczenia.

Czym różni się terapeuta EMDR od psychotraumatologa?

Psychotraumatolog to specjalista zajmujący się skutkami traumy – może pracować różnymi metodami (np. terapia rozmową, stabilizacja, psychoedukacja).

To szersza perspektywa pracy z traumą.

Terapeuta EMDR to osoba konkretnie wyszkolona w metodzie EMDR, która jest jedną z najlepiej przebadanych i rekomendowanych form terapii traumy.

Prowadzi terapię ustrukturyzowaną i często krótszą.

 

Źródła

• Hase, M., Balmaceda, U. M., Hase, A., Lehnung, M., Tumani, V., Huchzermeier, C., & Hofmann, A. (2015). Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) therapy in the treatment of depression: a matched pairs study in an inpatient setting. Brain and Behavior, 5(6), e00342.
• Adams, R., Ohlsen, S., & Wood, E. (2020). Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) for the treatment of psychosis: a systematic review. European journal of psychotraumatology, 11(1), 1711349.
• Bergmann U. The Neurobiology of EMDR: Exploring the Thalamus and Neural Integration. J EMDR Pract and Res. 2008;2:300-314.
• Chen YR, Hung KW, Tsai JC, Chu H, Chung MH, Chen SR, Liao YM, Ou KL, Chang YC, Chou KR. Efficacy of eye-movement desensitization and reprocessing for patients with posttraumatic-stress disorder: a meta-analysis of randomized controlled trials. PLoS One. 2014 Aug 7;9(8):e103676.
• Goga N, Boiangiu CA, Vasilateanu A, Popovici AF, Drăgoi MV, Popovici R, Gancea IO, Pîrlog MC, Popa RC, Hadăr A. An Efficient System for Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) Therapy: A Pilot Study. Healthcare (Basel). 2022 Jan 10;10(1):133. doi: 10.3390/healthcare10010133. PMID: 35052299; PMCID: PMC8776167.
• Lewey, J. H., Smith, C. L., Burcham, B., Saunders, N. L., Elfallal, D., & O’Toole, S. K. (2018). Comparing the effectiveness of EMDR and TF-CBT for children and adolescents: A meta-analysis. Journal of Child & Adolescent Trauma, 11(4), 457-472.
• Valiente-Gómez, A., Moreno-Alcázar, A., Treen, D., Cedrón, C., Colom, F., Perez, V., & Amann, B. L. (2017). EMDR beyond PTSD: A systematic literature review. Frontiers in psychology, 8, 1668.
• Shapiro F. The role of eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) therapy in medicine: Addressing the psychological and physical symptoms stemming from adverse life experiences. Perm J. 2014;18(1):71-77. doi:10.7812/TPP/13-098
• Pasternak, J. (2006). Teoretyczne podstawy terapii odwrażliwienia za pomocą ruchów oczu. Studia z Psychologii w KUL, 13.
• Hase, M. (2021). The Structure of EMDR Therapy: A Guide for the Therapist. Frontiers in Psychology, 12, 1854.
• Wadji, D.L., Martin-Soelch, C. & Camos, V. Can working memory account for EMDR efficacy in PTSD?. BMC Psychol 10, 245 (2022). https://doi.org/10.1186/s40359-022-00951-0
• Landin-Romero, R., Moreno-Alcazar, A., Pagani, M., & Amann, B. L. (2018). How Does Eye Movement Desensitization and Reprocessing Therapy Work? A Systematic Review on Suggested Mechanisms of Action. Frontiers in psychology, 9, 1395. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01395