Osobowość borderline

Borderline, czyli zaburzenie osobowości z pogranicza (BPD), to zaburzenie charakteryzujące się trwałą niestabilnością emocji, obrazu siebie i relacji oraz zwiększoną impulsywnością.

Podobne trudności jak w przypadku borderline występują również m.in. w ADHD, depresji, PTSD i chorobie afektywnej dwubiegunowej – diagnosta musi wziąć pod uwagę wszystkie zebrane informacje i dokonać na ich podstawie właściwej interpretacji, tj. ocenić rodzaj danego zaburzenia i możliwość współwystępowania chorób.

Szacuje się, że BPD występuje u około 2% populacji ogólnej, a zaburzeniu często towarzyszą inne problemy psychiczne (Ramos-Suárez i in. 2026).

Podstawą leczenia borderline jest psychoterapia.

Do specjalistycznych podejść stosowanych w BPD należą m.in. terapia dialektyczno-behawioralna (DBT), terapia oparta na mentalizacji (MBT) oraz terapia schematów; wybór metody zależy od obrazu trudności i potrzeb pacjenta (Stoffers-Winterling i in. 2022).

Kluczowe wnioski

• Zaburzenie osobowości to utrwalony wzorzec myślenia, emocji i zachowania powodujący istotne trudności w funkcjonowaniu i relacjach, często współwystępujący z innymi problemami psychicznymi. 
• Według klasyfikacji DSM-5 zaburzenia osobowości dzielą się na trzy wiązki (A, B, C), a borderline należy do wiązki B, obejmującej zaburzenia dramatyczne i emocjonalne. 
• Borderline to utrwalony wzorzec niestabilności emocji, obrazu siebie i relacji oraz zwiększonej impulsywności, którego rozpoznanie wymaga oceny całego wzorca funkcjonowania danej osoby. 
• Do zdiagnozowania BPD konieczne jest wystąpienie co najmniej pięciu z dziewięciu objawów, w tym lęku przed porzuceniem, niestabilnych relacji, impulsywności, zachowań samobójczych i chronicznego poczucia pustki. 
• W codziennym życiu objawy borderline przejawiają się jako gwałtowne zmiany nastroju, impulsywne decyzje oraz skrajne reakcje na stres i sygnały odrzucenia. 
• Borderline rozwija się w wyniku współdziałania czynników genetycznych, środowiskowych (np. trauma, zaniedbanie w dzieciństwie) oraz neurobiologicznych różnic w obszarach mózgu odpowiedzialnych za regulację emocji. 
• Podstawą leczenia jest psychoterapia (zalecane są: nurt DBT, terapia oparta na mentalizacji i terapia schematów), a leki stosuje się wyłącznie pomocniczo przy współwystępujących zaburzeniach. 
• Osoby z borderline mogą poprawić jakość życia dzięki nauce regulacji emocji, dbaniu o zdrowie fizyczne i regularność dnia oraz technikom relaksacyjnym, traktowanym jako uzupełnienie terapii. 
• Wsparcie bliskiej osoby z borderline obejmuje poszerzanie wiedzy o zaburzeniu, wspieranie leczenia, pilnowanie własnych granic i dbanie o swój dobrostan psychiczny. 

Borderline należy do zaburzeń osobowości, czyli utrwalonych wzorców przeżywania, myślenia i zachowania, które powodują istotne trudności w funkcjonowaniu lub relacjach.

Więcej o pozostałych typach przeczytasz w przewodniku: jakie są zaburzenia osobowości.

Czym jest borderline?

Borderline, czyli zaburzenie osobowości z pogranicza (BPD) lub zaburzenie osobowości chwiejnej emocjonalnie), to jedno z zaburzeń z grupy zaburzeń osobowości i utrwalony wzorzec niestabilności emocji, obrazu siebie i relacji oraz zwiększonej impulsywności – rozpoznanie wymaga oceny całego wzorca funkcjonowania.

Mimo że zaburzenia osobowości, w tym borderline, są głęboko zakorzenione, to nie są one tożsame z cechami osobowości danej osoby – nie definiują, kim ktoś jest.

Oznacza to, że borderline jest odstępstwem od zdrowia, które można (i należy) leczyć poprzez psychoterapię, zrozumienie własnych emocji i budowanie nowych sposobów radzenia sobie z nimi.

Borderline jest diagnozowane co najmniej dwa razy częściej u kobiet, niż u mężczyzn.

Około 2% populacji cierpi na zaburzenie borderline.

Świadomość tego zaburzenia znacznie wzrosła w ostatnich latach – nie tylko wśród specjalistów, ale także w opinii publicznej.

Zaburzenie borderline zazwyczaj diagnozowane jest już w okresie dorastania lub we wczesnej dorosłości.

W wieku 30-40 lat większość osób z tym zaburzeniem osiąga większą stabilność w relacjach i funkcjonowaniu zawodowym.

Jakie są typowe objawy zaburzenia osobowości typu borderline?

Cechami charakterystycznymi dla zaburzenia borderline są:

• lęk przed porzuceniem,
• niestabilne relacje,
• zaburzenia tożsamości,
• impulsywność,
• zachowania samouszkadzające lub samobójcze,
• chwiejność emocjonalna,
• chroniczne poczucie pustki,
• nasilony gniew,
• przemijająca paranoidalność lub dysocjacja.

Aby zdiagnozować zaburzenie osobowości z pogranicza, musi wystąpić przynajmniej pięć z powyższych objawów.

Nie każda osoba z zaburzeniem osobowości z pogranicza doświadcza każdego objawu.

Niektórzy ludzie mogą mieć kilka, podczas gdy inni doświadczają większości z tych objawów.

Lęk przed porzuceniem

Osoba z tym zaburzeniem będzie wkładać mnóstwo energii i wysiłków, aby uniknąć porzucenia – nawet jeśli jest ono wyimaginowane.

Osoby z borderline są bardzo wrażliwe na odrzucenie, reagując gniewem i niepokojem nawet na krótkie rozstania.

Nawet podróż służbowa lub nagła zmiana planów mogą wywołać negatywne myśli, w tym lęk przed porzuceniem.

Niestabilne relacje

Relacje osoby z borderline mogą być intensywne i zmienne, szczególnie gdy pojawia się silny lęk przed odrzuceniem i trudność z regulacją emocji.

Człowiek z zaburzeniem borderline ma tendencje do popadania w skrajności i idealizacji lub dewaluacji innych ludzi, z którymi wchodzi w relacje.

Z początku może idealizować partnera, chcieć spędzać z nim każdą minutę i od razu dzielić się najbardziej intymnymi sprawami.

Jednak to podejście może szybko przerodzić się w dewaluację, oskarżania o niewystarczającą opiekę.

W relacjach tych bardzo często występują konflikty i rozstania.

Niestabilny obraz siebie

Zniekształcony pogląd na siebie może prowadzić do częstych zmian celów długoterminowych, planów kariery, pracy, przyjaźni, tożsamości i systemu wartości.

Osoba z borderline może szybko przechodzić od bardzo wysokiego do bardzo niskiego poczucia własnej wartości.

W przypadku zaburzenia z pogranicza możemy spotkać się z poczuciem, że dana osoba sama nie wie kim jest, czego pragnie i jakie są jej preferencje (także seksualne).

Bezpłatny test na samoocenę

Impulsywność i zachowania ryzykowne

Osoby z tym zaburzeniem osobowości popadają impulsywnie w zachowania, które im szkodzą – takie jak nadużywanie różnych substancji, ryzykowne zachowania seksualne, kradzieże, zakupy, hazard, lekkomyślna jazda samochodem, objadanie się.

Zaobserwować można także zachowania, które wyglądają jak „rzucanie sobie samemu kłód pod nogi” – na przykład porzucanie szkoły na moment przed jej ukończeniem, psucie dopiero co naprawionych relacji.

Samouszkodzenia i zachowania samobójcze

U osób z BPD ryzyko samouszkodzeń, myśli samobójczych i zachowań samobójczych jest podwyższone.

Ryzyko samookaleczania i samobójstw jest niestety często wpisane w zachowanie osoby z zaburzeniem borderline – dlatego tak ważne jest szybkie rozpoznanie i leczenie tego zaburzenia.

Pojawienie się zamiaru zrobienia sobie krzywdy lub bezpośredniego zagrożenia życia wymaga pilnej profesjonalnej pomocy.

Chwiejność emocjonalna

Nastrój osoby z borderline często i szybko się zmienia i jest bardzo wrażliwy na wydarzenia.

Często zauważyć można też drażliwość i niepokój.

Nastroje, choć utrzymują się krótko (zwykle kilka godzin, nie dłużej niż kilka dni), są niezwykle intensywne.

Często zaobserwować można także bardzo wysoką wrażliwość na stres.

Chroniczne poczucie pustki

Osoba z borderline wciąż odczuwa „jakiś brak” i „jakąś pustkę”.

Objawiać to się może na przykład poprzez ciągłe poszukiwanie nowych wrażeń i nowych form aktywności.

Intensywny gniew

U części osób z BPD może pojawiać się intensywny gniew, który jest trudny do regulowania i nieproporcjonalny do sytuacji.

Może przyjmować formę gwałtownych wypowiedzi, konfliktów lub zachowań impulsywnych.

Przejściowa podejrzliwość lub dysocjacja

W okresie silnego stresu osoby z osobowością chwiejną emocjonalnie mogą przejawiać myśli paranoidalne (np. że ktoś chce ich skrzywdzić) i objawy dysocjacji (oddzielenia się od rzeczywistości, np. depersonalizacja).

Zwykle jednak te objawy trwają dość krótko.

Jak zachowuje się osoba z borderline?

W praktyce, objawy borderline mogą przybierać różne formy i manifestować się w codziennym życiu na wiele sposobów.

• zmiany nastrojów: osoba która ma zaburzenie borderline, może spędzić jedno popołudnie w bardzo radosnym nastroju, planując różne aktywności z przyjaciółmi i wyrażając entuzjazm. Jednak w ciągu kilku godzin może poczuć się beznadziejnie i zacząć unikać kontaktu z innymi, czując się przytłoczona i przygnębiona bez wyraźnego powodu;

• impulsywność: osoba z tym zaburzeniem może podejmować decyzje o szybkiej zmianie pracy lub relacji spontanicznie, nie biorąc pod uwagę długoterminowych konsekwencji;

• lęk przed odrzuceniem: osoba z borderline może nieadekwatnie się denerwować i wszczynać konflikty z powodów błahych (z perspektywy innych osób), na przykład, gdy ktoś nie odbierze telefonu, odwoła spotkanie, albo nie będzie mógł poświęcić tej osobie czasu;
• ekstremalne reakcje: człowiek z borderline może na stresowe sytuacje (np. zwolnienie, kłótnia z partnerem) reagować ekstremalnie, na przykład gwałtownymi wybuchami złości, samookaleczeniem, agresją.

Żadne pojedyncze zachowanie nie oznacza jednak borderline — diagnoza dotyczy utrwalonego wzorca funkcjonowania.

„W borderline zachowanie zmienia się wraz z gwałtownymi emocjami: osoba może bardzo intensywnie szukać bliskości, a po odebraniu sygnału odrzucenia nagle wycofać się, zareagować złością lub podjąć impulsywną decyzję. Nie jest to jednak stały sposób funkcjonowania każdej osoby z borderline, lecz pewien wzorzec, którego nasilenie i częstotliwość mogą się znacznie różnić. Dobry terapeuta tworzy plan leczenia dostosowany dokładnie do danej osoby, jej sytuacji i wzorców zachowań.”

~ Natalia Kocur, Psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, Clinical Director (Dyrektorka Kliniczna) w Centrum Psychoterapii Pokonaj Lęk

Jak diagnozuje się borderline?

Borderline nie diagnozuje się na podstawie jednego zachowania ani internetowego testu. 

Rozpoznanie wymaga oceny długotrwałego wzorca emocji, obrazu siebie, relacji i impulsywności oraz różnicowania z innymi problemami psychicznymi.

Diagnozę borderline stawia specjalista (psycholog kliniczny, psychiatra) po rozmowie klinicznej i — gdy potrzeba — użyciu standaryzowanych narzędzi (np. wywiadów strukturalnych dla zaburzeń osobowości).

Jeśli rozważasz możliwość zdiagnozowania zaburzenia osobowości u siebie lub bliskiej osoby, umów konsultację diagnostyczną zamiast polegać na testach online.

Z czym można pomylić borderline?

Objawy borderline mogą przypominać objawy innych zaburzeń psychicznych. 

Podobieństwa mogą występować m.in. w przypadku choroby afektywnej dwubiegunowej, depresji, zaburzeń lękowych, CPTSD, ADHD czy innych zaburzeń osobowości. 

Podczas diagnozy specjalista bierze pod uwagę m.in. trwałość i nasilenie objawów, ich występowanie w różnych sytuacjach oraz wpływ na relacje i codzienne funkcjonowanie.

Jakie są przyczyny i czynniki ryzyka borderline?

Zaburzenie osobowości borderline ma złożone i wielowymiarowe podłoże – nie wynika z jednej przyczyny, lecz z połączenia czynników biologicznych, środowiskowych i psychologicznych.

Badacze mówią dziś o tzw. modelu biopsychospołecznym, który łączy wpływ genów, doświadczeń z dzieciństwa oraz sposobu, w jaki funkcjonuje mózg.

Czynniki genetyczne i temperamentalne

Badania wskazują, że u osób z osobowością borderline może występować dziedziczna podatność na silne reakcje emocjonalne i impulsywność.

Oznacza to, że jeśli w rodzinie występowały zaburzenia osobowości lub problemy emocjonalne, ryzyko ich pojawienia się w kolejnych pokoleniach może być większe.

Doświadczenia i środowisko

Dużą rolę odgrywają także wczesne doświadczenia życiowe.

Wiele osób z borderline doświadczyło w dzieciństwie przemocy, odrzucenia, braku stabilności emocjonalnej lub zaniedbania.

Dorastanie w środowisku, w którym emocje były ignorowane lub karane, może utrudniać rozwój umiejętności ich regulowania w dorosłości.

Czynniki neurobiologiczne

Współczesne badania neuroobrazowe pokazują, że u osób z borderline mogą występować różnice w strukturze i funkcjonowaniu mózgu, szczególnie w obszarach odpowiedzialnych za kontrolę emocji (np. ciało migdałowate, kora przedczołowa).

Te zmiany mogą sprawiać, że emocje są odczuwane intensywniej, a ich opanowanie wymaga większego wysiłku.

Jak leczy się zaburzenie osobowości borderline?

Psychoterapia

Psychoterapia jest podstawową metodą leczenia zaburzenia osobowości borderline.

To właśnie dzięki niej możliwa jest trwała poprawa – zrozumienie emocji, zmniejszenie impulsywności oraz budowanie stabilnych relacji z innymi.

Stosuje się specjalistyczne, ustrukturyzowane podejścia, m.in. DBT, terapię opartą na mentalizacji i terapię schematów.

Terapia może mieć charakter indywidualny lub grupowy, a często łączy oba podejścia, by zapewnić kompleksowe wsparcie.

Najlepiej przebadanym i rekomendowanym podejściem w leczeniu borderline jest DBT (Dialectical Behavior Therapy)– terapia dialektyczno-behawioralna, bo DBT łączy elementy terapii poznawczo-behawioralnej z praktyką uważności (mindfulness) i skupia się na dwóch równoważnych aspektach: akceptacji siebie tu i teraz oraz wprowadzaniu realnej zmiany w zachowaniu.

Szczegółowe porównanie metod znajdziesz w poradniku: jaka terapia przy borderline.

Jeśli szukasz specjalisty pracującego z BPD, sprawdź, jak wygląda terapia borderline online w Centrum Pokonaj Lęk.

Leki na borderline

Nie ma leku przeznaczonego do leczenia samego BPD.

Farmakoterapia może być stosowana przez psychiatrę m.in. w związku ze współwystępującymi zaburzeniami lub wybranymi objawami, ale nie zastępuje psychoterapii.

Jak sobie radzić, mając osobowość typu borderline?

Rozpoznawaj i nazywaj emocje

Dużym wyzwaniem dla osobowości borderline jest funkcjonowanie podczas silnych stanów emocjonalnych, które do tego często się zmieniają.

Umiejętnością, która pozytywnie wpłynie na Twoje życie jest regulowanie własnych emocji.

W tym celu musisz znaleźć zachowania i reakcje, które Cię uspokajają i wyrobić nawyk sięgania po nie, gdy są potrzebne (zamiast zachowań destrukcyjnych).

Korzystaj z umiejętności wypracowanych w terapii

W borderline trudne emocje mogą pojawiać się nagle i szybko narastać, dlatego pomocne jest korzystanie z umiejętności ćwiczonych podczas terapii również poza gabinetem. 

Może to być np. rozpoznawanie sygnałów narastającego napięcia, odraczanie reakcji, regulowanie emocji czy sprawdzanie, czy pierwsza pojawiająca się interpretacja sytuacji odpowiada faktom. 

Ogranicz sytuacje zwiększające ryzyko impulsywnych zachowań

Jeśli wiesz, że określone sytuacje, osoby lub substancje zwiększają ryzyko impulsywnych reakcji, warto wcześniej zaplanować sposoby ich ograniczania. 

Dotyczy to m.in. konfliktów podejmowanych w silnych emocjach, alkoholu i innych substancji psychoaktywnych czy pozostawania samemu w sytuacji narastającego kryzysu. 

Pomocne może być, np. odsunięcie w czasie decyzji dotyczących relacji, pieniędzy lub innych ważnych spraw.

Więcej konkretnych strategii opisujemy w poradniku o metodach radzenia sobie z objawami borderline.

Jak pomóc bliskiej osobie z borderline?

Poszerzaj wiedzę

Pierwszym krokiem dla rodziny, przyjaciół i innych osób wspierających, które chcą zaoferować znaczącą pomoc, jest poznanie charakterystyki tego zaburzenia. 

Bardziej prawdopodobne jest, że zareagujesz na trudne zachowania w pomocny sposób, gdy zrozumiesz przyczynę takiego zachowania.

Pamiętaj jednak, żeby czerpać wiedzę wyłącznie ze sprawdzonych źródeł informacji.

Wspieraj leczenie

Ponieważ zaburzenie osobowości chwiejnej emocjonalnie jest tak niestabilne i impulsywne, niezwykle często trudno jest tym osobom utrzymać systematyczne leczenie.

Osoby z borderline często opuszczają psychoterapię, nie dbają o systematyczne przyjmowanie leków i nie sięgają po zdrowe metody radzenia sobie z emocjami.

Najlepsze i najważniejsze, co możesz zrobić dla bliskiej osoby z borderline, to wspierać jej leczenie.

Wspieraj przestrzeganie ustalonego planu leczenia, np. regularne uczestniczenie w terapii, a jeśli psychiatra zalecił farmakoterapię – przyjmowanie leków zgodnie z jego zaleceniami.

Jeśli masz pod opieką nastolatka ze zdiagnozowanym zaburzeniem borderline, szczególną uwagę przyłóż do pilnowania realizacji zaleceń psychiatry i psychoterapeuty.

Pilnuj własnych granic

Stanowczo i asertywnie pilnuj swoich granic, nie toleruj żadnego przejawu agresji (fizycznej ani słownej) i dbaj o własną przestrzeń na odpoczynek i naładowanie emocjonalnych baterii.

W razie potrzeby rozważ zgłoszenie się do psychoterapeuty lub do grupy wsparcia osób zmagających się z podobnymi wyzwaniami.

Traktuj swój dobrobyt psychiczny priorytetowo.

Jesteśmy w stanie pomagać innym tylko, jeśli najpierw zadbamy o siebie.

W przeciwnym razie nie będziemy w stanie udzielić odpowiedniej pomocy i sami będziemy jej potrzebować.

Nie możesz pomóc komuś innemu ani cieszyć się trwałymi, satysfakcjonującymi relacjami, gdy jesteś wyczerpany i przytłoczony stresem.

Zaoferuj zdrowe opcje

Postaraj się zachęcać osobę z zaburzeniem borderline do zachowań, które nie są dla niej szkodliwe.

Kontakt z substancjami psychoaktywnymi, niespokojne środowisko, sytuacje niebezpieczne – to duże zagrożenia dla osoby chwiejnej emocjonalnie.

Gdy przyjdzie Ci wybierać sposób, w jaki macie wspólnie spędzić wolny czas, postaraj się wybierać aktywności, które będą wspierać dobrobyt psychiczny Twojej bliskiej osoby (a także Twój).

Borderline w relacji romantycznej

Relacja z osobą z BPD może być intensywna i zmienna, ale jest możliwa do uporządkowania, gdy obie strony uczą się regulacji emocji i stawiania jasnych granic. 

Pomagają: życzliwe nazywanie emocji (walidacja), ustalanie zasad komunikacji („pauzy” w kłótni), unikanie gróźb zerwania jako narzędzia wpływu, oraz wspólna nauka podstaw DBT (np. uważność, tolerancja dyskomfortu).

Partner nie zastępuje terapeuty — własne wsparcie (grupa, konsultacja psychologiczna) często chroni związek.

Ryzyko samouszkodzeń i samobójstwa przy borderline

U osób z osobowością borderline ryzyko samouszkodzeń i myśli samobójczych jest podwyższone, zwłaszcza w okresach silnego stresu, odrzucenia lub konfliktów w relacjach.

Kluczowe jest stworzenie planu bezpieczeństwa (kroki do wykonania w kryzysie, numery do bliskich/specjalistów) oraz szybki kontakt z profesjonalną pomocą, gdy pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy. 

Jeśli pojawia się bezpośrednie zagrożenie życia albo osoba ma zamiar zrobić sobie krzywdę, potrzebna jest natychmiastowa pomoc — kontakt z numerem alarmowym lub najbliższym SOR-em.

Kiedy warto skorzystać z pomocy?

Z pomocy psychoterapeuty lub psychiatry warto skorzystać wtedy, gdy trudności związane z emocjami, impulsywnością, relacjami lub poczuciem własnej tożsamości utrudniają codzienne funkcjonowanie albo powtarzają się mimo prób samodzielnego radzenia sobie z nimi.

Nie odkładaj konsultacji, jeśli:

• dochodzi do samouszkodzeń lub pojawiają się myśli samobójcze,
• impulsywne zachowania powodują realne zagrożenie dla zdrowia lub życia,
• silne emocje regularnie prowadzą do poważnych konfliktów lub rozpadu relacji,
• trudności z regulacją emocji utrudniają pracę, naukę albo codzienne obowiązki,
• kryzysy psychiczne stają się coraz częstsze lub trudniejsze do opanowania.

Podsumowanie

Borderline to zaburzenie dotyczące przede wszystkim regulacji emocji, obrazu siebie, relacji i impulsywności.

Objawy mogą być bardzo nasilone, ale ich przebieg nie jest taki sam u każdej osoby.

Podstawą leczenia jest odpowiednio dobrana psychoterapia.

U wielu osób możliwa jest znacząca, trwała poprawa funkcjonowania, dlatego rozpoznanie BPD nie oznacza, że intensywne trudności muszą utrzymywać się przez całe życie.

Jeżeli objawy utrudniają relacje, pracę lub codzienne funkcjonowanie albo pojawiają się zachowania autodestrukcyjne, warto skonsultować się ze specjalistą.

Umów się na psychoterapię

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy osoba z borderline może prowadzić stabilne życie?

Tak, długoterminowe badania pokazują, że wiele osób osiąga trwałą remisję, co umożliwia normalne funkcjonowanie na co dzień.

Czy borderline można pomylić z ADHD?

Tak, impulsywność, trudności z regulacją emocji i problemy w relacjach mogą występować w obu zaburzeniach, dlatego rozpoznanie wymaga oceny całego przebiegu funkcjonowania.

Czy terapia borderline musi odbywać się stacjonarnie?

Nie, forma terapii może być dobierana do potrzeb pacjenta i możliwości organizacyjnych, jednak kluczowe znaczenie ma prowadzenie leczenia według spójnego, ustrukturyzowanego modelu terapeutycznego.

Czy borderline może współwystępować z innym zaburzeniem psychicznym?

Tak, borderline często współwystępuje m.in. z depresją, zaburzeniami lękowymi, PTSD, zaburzeniami odżywiania, chorobą afektywną dwubiegunową.

Czy terapia borderline musi trwać całe życie?

Nie, celem terapii jest poprawa funkcjonowania i osiągnięcie trwałej poprawy, a badania długoterminowe pokazują, że wiele osób osiąga utrzymującą się remisję (Zanarini i in. 2024).

Źródła

• American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.).
• Cierpiałkowska, L., & Soroko, E. (2017). Zaburzenia osobowości. Problemy diagnozy klinicznej.
• Jia, N., Sakulsriprasert, C., Wongpakaran, N., Suradom, C., & O’Donnell, R. (2022, September). Borderline personality disorder symptoms and its clinical correlates among Chinese university students: A cross-sectional study. In Healthcare (Vol. 10, No. 9, p. 1751). https://doi.org/10.3390/healthcare10091751
• Klein, P., Fairweather, A. K., & Lawn, S. (2022). Structural stigma and its impact on healthcare for borderline personality disorder: a scoping review. International Journal of Mental Health Systems, 16(1), 48.https://doi.org/10.1186/s13033-022-00558-3
• Kroener, J., Schaitz, C., Karabatsiakis, A., Maier, A., Connemann, B., Schmied, E., & Sosic-Vasic, Z. (2023). Relationship dysfunction in couples when one partner is diagnosed with borderline personality disorder: Findings from a pilot study. Behavioral Sciences, 13(3), 253. https://doi.org/10.3390/bs13030253
• Moltu, C., Kverme, B., Veseth, M., & Natvik, E. (2023). How people diagnosed with borderline personality disorder experience relationships to oneself and to others. A qualitative in-depth study. International journal of qualitative studies on health and well-being, 18(1), 2152220.
• O’Grady, S. M., & Hinshaw, S. P. (2023). Developmental predictors of young adult borderline personality disorder: a prospective, longitudinal study of females with and without childhood ADHD. BMC psychiatry, 23(1), 106. https://doi.org/10.1186/s12888-023-04515-3
• Oud M, Arntz A, Hermens ML, Verhoef R, Kendall T. Specialized psychotherapies for adults with borderline personality disorder: A systematic review and meta-analysis. Aust N Z J Psychiatry. 2018 Oct;52(10):949-961.
• Pastuszak-Draxler, A. (2012). Regulacja emocji u pacjentów z zaburzeniem osobowości borderline: aktualne kierunki badań. Psychiatria Polska, 46(3).
• Ramos-Suárez I, Guerrero-Jiménez M, Cervilla JA, Gutiérrez B. Epidemiology of borderline personality disorder in the general population: Prevalence, sociodemographic factors, and comorbidities – A systematic review and meta-analysis. J Affect Disord. 2026 Feb 1;394(Pt A):120482.
• Stoffers-Winterling JM, Storebø OJ, Kongerslev MT, Faltinsen E, Todorovac A, Sedoc Jørgensen M, Sales CP, Edemann Callesen H, Pereira Ribeiro J, Völlm BA, Lieb K, Simonsen E. Psychotherapies for borderline personality disorder: a focused systematic review and meta-analysis. Br J Psychiatry. 2022 Sep;221(3):538-552.
• Tate, A. E., Sahlin, H., Liu, S., Lu, Y., Lundström, S., Larsson, H., … & Kuja-Halkola, R. (2022). Borderline personality disorder: associations with psychiatric disorders, somatic illnesses, trauma, and adverse behaviors. Molecular Psychiatry, 27(5), 2514-2521.https://doi.org/10.1038/s41380-022-01503-z
• Leichsenring, F., Heim, N., Leweke, F., Spitzer, C., Steinert, C., & Kernberg, O. (2023). Borderline Personality Disorder: A Review.. JAMA, 329 8, 670-679 . https://doi.org/10.1001/jama.2023.0589.
• Zanarini MC, Frankenburg FR, Hein KE, Glass IV, Fitzmaurice GM. Sustained Symptomatic Remission and Recovery and Their Loss Among Patients With Borderline Personality Disorder and Patients With Other Types of Personality Disorders: A 24-Year Prospective Follow-Up Study. J Clin Psychiatry. 2024 Oct 23;85(4):24m15457.

Weryfikacja merytoryczna

Natalia Kocur - Psycholog, Psychoterapeutka

Psycholog, Psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, Clinical Director (Dyrektorka Kliniczna) w Centrum Psychoterapii Pokonaj Lęk.   Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Certyfikowana Psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej (certyfikat nr 1500). Specjalizuje się w terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), zaburzeniach lękowych, depresji i innych problemach zdrowia psychicznego. Ekspertka zdrowia psychicznego. Więcej