Odnajdź sens życia

Nie wiesz, czym dla Ciebie jest sens życia?

Czy potrafisz nazwać powód, dla którego codziennie wstajesz z łóżka, stawiasz czoła problemom i ciężko pracujesz?

A może czujesz, że Twoje zmagania od dawna straciły sens i nie wiesz, dokąd zmierzasz?

Jeśli tak, jesteś we właściwym miejscu.

Tutaj pomożemy Ci spojrzeć na życie z nowej perspektywy i odnaleźć własny sens, który nada Twoim dniom prawdziwe znaczenie.

Po co Ci poczucie sensu w życiu?

Wydawać by się mogło, że to głupie pytanie: jak to „po co” mi sens w życiu?

Przecież to właśnie poczucie sensu sprawia, że mam siłę wstać rano z łóżka i przechodzić przez trudy codzienności!

Jednak to nie wszystko.

Badanie z 2014 roku wykazało, że osoby z poczuciem celu i kontroli żyją dłużej.

Istnieją również badania, które łączą poczucie celu, z pozytywnymi skutkami zdrowotnymi, takimi jak mniej udarów i zawałów serca, lepszy sen oraz mniejsze ryzyko demencji.

Biorąc pod uwagę wszystkie te korzyści, znalezienie celu i sensu w swoim życiu jest warte wysiłku – ale zazwyczaj wymaga także czasu i cierpliwości.

Poczucie sensu a poczucie celu – nie zawsze muszą iść w parze

Często myślimy o sensie życia w kategoriach wielkiej misji do wykonania – „muszę coś osiągnąć, żeby moje życie miało sens”.

Tymczasem poczucie sensu i poczucie celu to nie to samo.

Poczucie celu wiąże się z konkretnymi zadaniami, planami i osiągnięciami.

To np. zdobycie wykształcenia, rozwój kariery, założenie rodziny czy realizacja projektu.

Cel daje kierunek i motywację do działania.

Poczucie sensu jest szersze i bardziej wewnętrzne.

To poczucie, że Twoje życie ma znaczenie, że to, co robisz, jest zgodne z Twoimi wartościami i przynosi Ci satysfakcję – nawet jeśli nie prowadzi do wielkiego „osiągnięcia”.

Sens życia można odnaleźć w codziennych chwilach: w bliskości z innymi, drobnych gestach dobroci, twórczości, nauce czy byciu obecnym tu i teraz.

Nie trzeba więc mieć jednej wielkiej misji, aby życie było pełne sensu.

Możesz mieć poczucie sensu nawet wtedy, gdy codziennie wykonujesz drobne czynności, ciesząc się z małych sukcesów, rozwijając siebie i relacje z innymi.

Sens nie zawsze wymaga „odhaczania” kolejnych celów – czasem wystarczy, że życie jest zgodne z tym, kim jesteś i co dla Ciebie ważne.

Ta perspektywa może uwolnić od presji „wielkiego celu” i pozwolić cieszyć się życiem takim, jakie jest – pełnym drobnych znaczeń i codziennych doświadczeń, które naprawdę tworzą wartość naszego istnienia.

Co daje człowiekowi sens życia?

Wiele różnych rzeczy może nadać życiu sens, a te różnią się w zależności od osoby. 

Dla niektórych osób relacje z rodziną i przyjaciółmi są tym, co daje im poczucie sensu i celu.

Inni mogą znaleźć sens w swojej pracy, hobby lub twórczych pasjach.

Jeszcze inni sedno sensu ich istnienia odnajdują duchowości i praktykach religijnych.

Kluczowe jest to, co Ty sam uważasz za najważniejsze. 

Każdy ma inne wartości i przekonania, które nadają sens jego życiu.

Nie ma błędnych odpowiedzi, tak jak nie ma jednej prawidłowej odpowiedzi.

To, co daje komuś poczucie sensu, celu i spełnienia, może nie być istotne dla ciebie – i to jest w porządku.

Jeśli czujesz się zagubiony lub niepewny, jaki jest sens życia, pomocne może być zastanowienie się nad tym, co jest dla Ciebie najważniejsze. 

• Jakie są Twoje wartości i przekonania? 
• Co lubisz robić? 
• Co sprawia, że czujesz się szczęśliwy i spełniony?

Sens życia w różnych kulturach

Pytanie o sens życia pojawia się w niemal każdej kulturze, choć odpowiedzi różnią się w zależności od tradycji, filozofii i sposobu postrzegania świata.

Japonia – Ikigai

W Japonii jednym z popularnych podejść do odnalezienia sensu życia jest koncepcja ikigai.

To połączenie czterech elementów: tego, co kochasz, w czym jesteś dobry, co świat potrzebuje i za co możesz być wynagradzany.

Ikigai to nie tylko cel zawodowy, ale raczej codzienna motywacja i poczucie, że życie ma znaczenie – nawet w drobnych, codziennych czynnościach.

Starożytna Grecja – Eudajmonia

W filozofii greckiej, zwłaszcza u Arystotelesa, sens życia był rozumiany jako eudajmonia, czyli pełnia życia osiągana poprzez cnotliwe działania, rozwijanie własnego potencjału i dążenie do harmonii ze światem.

Szczęście nie było tu chwilowym uczuciem, lecz trwałym stanem realizacji własnej natury.

Indie – Dharma i karma

W kulturze indyjskiej sens życia często związany jest z pojęciem dharmy – własnego obowiązku i misji w życiu – oraz karmy, czyli konsekwencji działań.

Spełnianie dharmy w zgodzie z moralnością i obowiązkami wobec siebie i innych prowadzi do duchowego rozwoju i ostatecznej harmonii.

Skandynawia – Hygge i równowaga

W krajach skandynawskich często podkreśla się sens życia w prostocie i jakości codziennych doświadczeń.

Koncepcja hygge polega na cieszeniu się z małych przyjemności, bliskości z innymi i tworzeniu poczucia bezpieczeństwa i komfortu.

Sens życia nie jest tu wielkim celem, ale raczej umiejętnością cieszenia się chwilą.

Afryka – Wspólnota i Ubuntu

W wielu tradycjach afrykańskich sens życia związany jest z więzią z innymi ludźmi.

Filozofia Ubuntu głosi, że „jestem, ponieważ jesteśmy” – prawdziwe znaczenie życia odnajduje się w relacjach z innymi, współpracy i wzajemnym wsparciu.

Jak walczyć z brakiem sensu życia?

Masz wrażenie, że nic, co robisz, nie ma znaczenia? 

Rzeczy, które kiedyś sprawiały Ci radość, już jej nie przynoszą? 

A może masz wrażenie, że nie ważne, jaki podejmiesz wysiłek, nie uda Ci się osiągnąć swoich aspiracji?

Każdy doświadcza w swoim życiu trudnych chwil, pełnych zwątpienia i niepewności.

Istnieje wiele różnych powodów, dla których ktoś może czuć się tak, jakby jego życie straciło sens. 

Często momenty zwątpienia przychodzą w sytuacjach, w których:

• przechodzisz przez coś bardzo stresującego (np. niespodziewana diagnoza choroby u Ciebie lub Twojego bliskiego, śmierć znajomej osoby),
• od dłuższego czasu czujesz się niespełniony w swojej pracy, szkole, związku lub hobby, przez co każdy dzień przyjmujesz z coraz większą apatią,
• masz wrażenie, że twoje osiągnięcia nie mają większego znaczenia, zwłaszcza gdy porównujesz się do innych,
• nie masz pewności co do tego, co chciałbyś i co powinieneś robić ze swoim życiem,
• masz zaburzenia nastroju, takie jak depresja, dystymia lub zaburzenie afektywne dwubiegunowe.

Bez względu na przyczynę, ważne jest, aby pamiętać, że nie jesteś sam – tę sytuację da się naprawić i możesz znowu poczuć się dobrze.

Bezpłatny test online depresji

Depresja i poczucie bezsensu życia

Poczucie bezsensu życia jest jednym z najpowszechniejszych objawów depresji.

Wiele innych czynników odgrywa rolę w pojawieniu się depresji, w tym genetyka, doświadczenia życiowe, chemia mózgu i czynniki związane ze stylem życia. 

W wielu przypadkach negatywne doświadczenia życiowe mogą wywołać początek depresji u osób predysponowanych do tej choroby.

Jeśli poczuciu bezsensu towarzyszą inne objawy, może to oznaczać, że to, czego doświadczasz, to depresja.

Inne objawy, na które należy zwrócić uwagę, to:

• utrzymujący się kiepski nastrój, częsty smutek,
• drażliwość, płaczliwość,
• poczucie winy, beznadziei lub bezradności,
• utrata zainteresowania rzeczami, które kiedyś sprawiały Ci przyjemność,
• zmęczenie lub brak energii,
• problemy z koncentracją,
• problemy ze snem,
• zmiany apetytu lub masy ciała,
• dolegliwości fizyczne, które nie mają wyraźnej przyczyny (np. bóle głowy, czy brzucha),
• myśli o śmierci lub samobójstwie.

Pamiętaj – depresja to nie kaprys.

Nie wystarczy „wziąć się w garść” i „po prostu spojrzeć na sprawy pozytywnie”. 

To zaburzenie wpływa na poziomy neuroprzekaźników w mózgu – naprawdę trudno byłoby uleczyć się bez pomocy specjalisty.

Tak jak naturalne jest zgłoszenie się po pomoc w przypadku złamania kości, tak samo naturalne powinno być zgłoszenie się po pomoc w przypadku problemów na tle psychicznym lub emocjonalnym.

Pamiętaj – przy pomocy specjalisty, być może za sprawą leków i dużego wysiłku – z depresji da się wyjść i także Ty możesz tego dokonać.

Jak odnaleźć sens życia? Strategie, które mogą pomóc

Znalezienie sensu życia może być trudne, szczególnie w okresach depresji, przy braku motywacji lub poczuciu apatii.

Ważne jest, aby w tym procesie traktować siebie z życzliwością i współczuciem.

Istnieją jednak konkretne kroki, które mogą pomóc stopniowo poprawić nastrój i odnaleźć własne poczucie celu.

Zwróć się ku innym

Poświęcenie czasu na pomoc innym może być źródłem sensu – i poczucia bycia potrzebnym.

Możesz zaangażować się w wolontariat w sprawie, która Cię pasjonuje, czy zaoferować pomoc przyjacielowi w potrzebie. 

Przyczynianie się do czegoś, co wydaje się większe i ważniejsze od ciebie, może pomóc ci poczuć, że twoje wysiłki mają sens i że chociaż odrobinę zmieniasz świat na lepsze.

Wiele osób ma swoje ulubione cele lub projekty związane z pasją, które dotyczą niesprawiedliwości na świecie.

Czy jest coś, co Cię do głębi przejmuje?

Niezależnie od tego, czy to los bezdomnych zwierząt, ocieplenie klimatu, czy samotność seniorów w hospicjum – poświęcenie czasu na naprawę świata poprzez zaangażowanie się w sprawę, w którą wierzysz, może być skutecznym lekarstwem dla duszy.

Zainwestuj w relacje

Zdrowe i wspierające relacje międzyludzkie są niezbędne zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego. 

Wsparcie przyjaciół, rodziny, partnera i innych osób może pomóc Ci poczuć się bardziej zmotywowanym i zainspirowanym do dbania o siebie i zainteresowania otaczającym Cię światem. 

Inwestowanie energii w te relacje może być pomocne także wtedy, gdy szukasz na nowo życiowego sensu.

Podążaj za zainteresowaniami

Skoncentruj się na tym, co przynosi Ci prawdziwe poczucie spełnienia – niezależnie od tego, czy wiąże się to z karierą, rozwijaniem umiejętności twórczych, czy po prostu cieszeniem się rozrywkami w wolnym czasie.

Bycie kreatywnym może być narzędziem do wyrażania siebie, a także może pomóc w rozwijaniu nowych zainteresowań. 

Rozważ wypróbowanie nowego hobby lub zajęcia, którego wcześniej nie próbowałeś, na przykład nauczenie się pieczenia, malowania, tańca lub rzeźbienia.

Rozwijaj samoświadomość

Stanie się bardziej świadomym własnych myśli, zainteresowań i powiązań z otaczającym cię światem może być również pomocne, gdy kwestionujesz dotychczasowe rozumienie sensu życia.

Praktykowanie medytacji lub uważności to sposoby, aby stać się bardziej świadomymi własnych myśli i tego, jak się czujesz w chwili obecnej. 

Poświęć trochę czasu na refleksję i skup się na życiu w chwili obecnej, zamiast martwić się przeszłością lub przyszłością. 

Może okazać się, że odpowiedź na pytanie o sens Twojego życia znajdziesz właśnie w sobie.

Praktykuj wdzięczność

Praktykowanie wdzięczności lub akt odczuwania i wyrażania wdzięczności za rzeczy, które doceniasz w życiu, przynosi szereg korzyści. 

Może wzmacniać relacje, poprawiać szczęście, zwiększać odporność i poprawiać ogólny stan zdrowia.

Może również pomóc ci określić sens życia.

Regularnie praktykuj wdzięczność, a staniesz się bardziej świadomym dobrych rzeczy w życiu. 

Z biegiem czasu ta praktyka może pomóc zmienić perspektywę.

Zamiast czuć, że życie jest bezcelowe, zaczniesz dostrzegać wszystkie proste radości, które nadają życiu sens.

Oddziel swoje pragnienia od oczekiwań innych

Wiele osób podejmuje decyzje pod wpływem rodziny, kultury czy mediów.

Zastanów się, które cele są naprawdę Twoje, a które zostały Ci „narzucone”.

Zadawanie pytań w rodzaju: „Czy to chcę ja, czy ktoś tego ode mnie oczekuje?” pozwala lepiej odróżnić autentyczne pragnienia od presji zewnętrznej.

Otaczaj się pozytywnymi ludźmi

Nasze myśli, emocje i postawy są w dużej mierze kształtowane przez osoby, z którymi spędzamy najwięcej czasu.

Dlatego warto przyjrzeć się temu, jacy ludzie dominują w Twoim życiu i jaki wpływ mają na Twoje samopoczucie.

Ludzie, którymi się otaczasz, mówią wiele o Tobie – o tym, co cenisz, w co wierzysz i jakie przyjmujesz postawy.

Jeśli w Twoim otoczeniu są osoby pełne energii, pozytywnie nastawione do życia i chętne do wprowadzania zmian na lepsze, możesz czerpać z ich inspiracji i motywacji.

Ich obecność może pomóc Ci utrzymać własną determinację i optymizm.

Z drugiej strony, jeśli większość rozmów ogranicza się do narzekania, krytyki i pesymizmu, łatwo wpaść w podobne nastawienie.

Ciągłe obcowanie z negatywnymi emocjami innych może obniżać Twoją motywację i utrudniać zachowanie własnego, pozytywnego nastawienia.

Otaczanie się ludźmi, którzy wspierają rozwój i pozytywne zmiany, nie oznacza odcinania się od trudnych relacji – chodzi raczej o świadome wybieranie towarzystwa, które pomaga Ci rosnąć i pielęgnować poczucie sensu w życiu.

Korzystaj z narzędzi rozwojowych

Istnieją techniki i ćwiczenia psychologiczne pomagające w określeniu własnych celów i pragnień, np.:

• Mapa życia – zapisujesz wszystkie obszary swojego życia (praca, rodzina, rozwój osobisty, zdrowie) i oceniasz, które są dla Ciebie najważniejsze.
• Lista marzeń – spisujesz wszystko, co chciałbyś zrobić w życiu, bez oceniania i ograniczeń.
• Testy psychologiczne i wartości – mogą ułatwić zrozumienie siebie i swoich naturalnych predyspozycji.

Skorzystaj z pomocy

Nie bój się sięgnąć po wsparcie – odnalezienie sensu w życiu bywa trudne, a próby radzenia sobie w samotności mogą być przytłaczające.

Istnieje wiele osób i zasobów, które mogą Cię wesprzeć w tej drodze.

Porozmawiaj z zaufanym przyjacielem lub członkiem rodziny, który wysłucha Cię bez oceniania.

Możesz również zwrócić się do doradcy, psychoterapeuty lub przywódcy duchowego – każdy z nich może zaoferować inną perspektywę, wsparcie emocjonalne i praktyczne wskazówki.

Profesjonalna pomoc jest szczególnie ważna, gdy brak sensu życia łączy się z depresją, lękiem lub poczuciem bezsilności.

Wsparcie z zewnątrz pozwala spojrzeć na swoje życie z dystansu, zrozumieć własne potrzeby i znaleźć konkretne kroki do poprawy samopoczucia.

Pamiętaj, że sięgnięcie po pomoc nie oznacza słabości – wręcz przeciwnie, jest to odważny i odpowiedzialny krok w kierunku pełniejszego, bardziej świadomego życia.

Sprawdź, czy cierpisz na lęki

Podsumowanie

Jeśli zastanawiasz się, czy życie ma jakiś cel, pamiętaj, że sens życia jest inny dla każdej osoby. 

Dla niektórych celem życia może być uczynienie świata lepszym miejscem.

Inni mogą wierzyć, że celem życia jest znalezienie i osiągnięcie osobistego spełnienia. 

A inni mogą sądzić, że celem życia jest po prostu czerpanie z niego jak największej przyjemności.

Znalezienie sensu życia może być trudne, szczególnie gdy zmagasz się z depresją. 

Jeśli zmagasz się z poczuciem bezsensu swojego życia i poszukujesz swojego celu, pomocne może być skonsultowanie się ze specjalistą zdrowia psychicznego.

Umów się na psychoterapię

 

Źródła

• Hill, P. L., & Turiano, N. A. (2014). Purpose in Life as a Predictor of Mortality Across Adulthood. Psychological Science, 25(7), 1482–1486
• McKnight, P. E., & Kashdan, T. B. (2009). Purpose in Life as a System that Creates and Sustains Health and Well-Being: An Integrative, Testable Theory. Review of General Psychology, 13(3), 242–251
• Hill, P. L., Turiano, N. A., Mroczek, D. K., & Burrow, A. L. (2016). The value of a purposeful life: Sense of purpose predicts greater income and net worth. Journal of research in personality, 65, 38-42.
• Klamut, R. (1998). Potrzeba sensu życia a obraz siebie. Roczniki Psychologiczne, 1(1), 95-117.
• Kozera-Mikuła, P. (2020). Sens życia-analiza pojęcia w świetle nauk humanistycznych. Psychologia Rozwojowa, 25(2), 9-28.
• Kim, E. S., Chen, Y., Nakamura, J. S., Ryff, C. D., & VanderWeele, T. J. (2022). Sense of purpose in life and subsequent physical, behavioral, and psychosocial health: An outcome-wide approach. American Journal of Health Promotion, 36(1), 137-147.