Najgorsze objawy nerwicy lękowej to duszności, kołatanie serca, zawroty głowy, derealizacja, poczucie utraty kontroli i napady paniki.
Objawy nerwicy lękowej prowadzą do rezygnacji z pracy, rozwoju innych zaburzeń, np. depresji, uzależnień, izolacji społecznej i wieloletniego unikania sytuacji, które wcześniej były normalną częścią życia.
Badania pokazują, że terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest najskuteczniejszą metodą leczenia zaburzeń lękowych (Cuijpers i in. 2014).
Jakie są pierwsze objawy nerwicy lękowej?
Pierwsze symptomy nerwicy lękowej najczęściej objawiają się jako stałe napięcie, nadmierne zamartwianie się i trudność w „wyłączeniu” myśli, pacjenci przez miesiące interpretuje je jako stres lub przemęczenie.
Inne typowe wczesne sygnały nerwicy lękowej to problemy ze snem, drażliwość, napięcie mięśni karku i szczęki, trudności z koncentracją oraz uczucie ciągłego oczekiwania na coś złego.
Układ nerwowy w nerwicy lękowej pozostaje w stanie podwyższonej gotowości, przez co organizm zużywa więcej energii i gorzej się regeneruje.
Aby rozpoznać pełnoobjawowe zaburzenie nerwicy lękowej, symptomy muszą utrzymywać się co najmniej 6 miesięcy.
Sprawdź, czy cierpisz na lękiJakie są najgorsze objawy nerwicy lękowej?
Najgorsze i najbardziej obciążające objawy nerwicy lękowej to napady paniki, derealizacja, depersonalizacja oraz silne objawy somatyczne przypominające zawał lub udar.
Niektóre objawy nerwicy lękowej (występują na przykład w trakcie napadu paniki) prowadzą do wizyt na SOR-ze i przekonania, że dzieje się coś zagrażającego życiu.
Podczas napadu paniki mogą wystąpić: nagłe kołatanie serca, duszność, ucisk w klatce piersiowej, drżenie, poty, zawroty głowy, mrowienie kończyn oraz poczucie utraty kontroli lub „zwariowania”, sam napad zwykle osiąga maksimum w ciągu około 10 minut, ale lęk przed kolejnym atakiem potrafi utrzymywać się godzinami lub dniami.
Objawy nerwicy lękowej, które najczęściej dezorganizują życie (Cuijpers in. 2016):
- napady paniki z dusznością i kołataniem serca
- derealizacja („świat wydaje się nierealny”)
- depersonalizacja („nie czuję się sobą”)
- silny lęk przed śmiercią lub utratą kontroli
- unikanie wychodzenia z domu, jazdy samochodem czy komunikacją.
„Skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu zaburzeń lękowych jest stale wysoka.”
– Hofmann, Smits 2008
Jakie nietypowe objawy mogą wystąpić przy nerwicy lękowej?
Nerwica lękowa może dawać objawy, które wyglądają jak choroba neurologiczna lub internistyczna – to jeden z powodów, dla których wiele osób miesiącami szuka przyczyny wyłącznie w badaniach medycznych.
Do częstszych nietypowych objawów należą:
- uczucie „guli” w gardle
- problemy żołądkowo-jelitowe
- biegunki
- nudności
- szumy uszne
- nadwrażliwość na dźwięki
- mrowienia
- uczucie niestabilności podczas chodzenia
- przewlekłe zmęczenie mimo prawidłowych wyników badań.
Objawy te wynikają z przewlekłej aktywacji układu współczulnego i zwiększonej koncentracji uwagi na sygnałach z ciała, to znaczy, że im częściej osoba monitoruje objawy, tym silniej je odczuwa.
Czego należy unikać przy nerwicy lękowej?
Największym błędem jest podporządkowanie życia unikaniu lęku – krótkoterminowo daje to ulgę, ale długoterminowo wzmacnia zaburzenie.
Szczególnie szkodliwe jest ciągłe sprawdzanie tętna, wielokrotne wyszukiwanie objawów w Internecie, rezygnacja z wychodzenia z domu, nadmierne korzystanie z alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych „na uspokojenie” oraz unikanie sytuacji, które wywołały wcześniejszy atak paniki.
Jak skutecznie leczy się nerwicę lękową?
Najskuteczniejszą metodą leczenia nerwicy lękowej jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT).
Terapia nerwicy lękowej odbywa się raz w tygodniu, a przy bardziej przewlekłych formach nawet dwa razy na tydzień.
Czas leczenia jest zależny od indywidualnej sytuacji pacjenta – może zająć kilka miesięcy, a nawet kilka lat.
Terapia koncentruje się na identyfikacji mechanizmów podtrzymujących lęk, ograniczaniu zamartwiania się, pracy z objawami z ciała oraz stopniowym wychodzeniu z nieadaptacyjnych mechanizmów lękowych.
Kiedy warto skorzystać z pomocy?
- napady paniki występują częściej niż 1–2 razy w miesiącu
- od co najmniej 4 tygodni unikasz miejsc, podróży lub spotkań
- lęk utrudnia pracę, naukę lub relacje
- regularnie sprawdzasz swoje objawy w Internecie i rośnie przez to Twój poziom niepokoju
- masz poczucie, że życie zaczyna być organizowane wokół lęku.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy nerwica lękowa może powodować objawy jak przy zawale?
Tak – kołatanie serca, duszność i ucisk w klatce piersiowej są objawami ataku panik, który występuje w nerwicy lękowej.
Czy nerwica lękowa może minąć sama?
U części osób objawy mogą osłabnąć, ale na ogół pogłębiają się.
Czy derealizacja jest groźna?
Nie, ale jest sygnałem silnego przeciążenia układu nerwowego.
Kiedy lęk staje się problemem klinicznym?
Gdy utrzymuje się tygodniami lub miesiącami i zaczyna ograniczać pracę, relacje albo codzienne aktywności.
Czy nerwica lękowa może utrzymywać się przez wiele lat?
Tak, bez skutecznego leczenia zaburzenia lękowe często mają przewlekły przebieg i mogą utrzymywać się latami, powodując stopniowe pogorszenie funkcjonowania zawodowego i społecznego.
Czy objawy nerwicy lękowej występują codziennie?
Tak, nadmierne zamartwianie się i napięcie pojawiają się przez większość dni przez wiele miesięcy, a nie wyłącznie podczas pojedynczych napadów paniki.
Przewodnik po nerwicy lękowej
- Terapia nerwicy lękowej w Pokonaj Lęk
- Nerwica lękowa: wszystko co musisz o niej wiedzieć
- Nerwica lękowa – leki, na które trzeba uważać
- Atak nerwicy lękowej: objawy
- Zapobieganie nawrotom nerwicy lękowej
- Jak zachowuje się osoba z nerwicą lękową?
- Jaka terapia przy nerwicy lękowej
- Jak znaleźć terapeutę specjalizującego się w nerwicach?
Źródła
- Cuijpers P, Gentili C, Banos RM, Garcia-Campayo J, Botella C, Cristea IA. Relative effects of cognitive and behavioral therapies on generalized anxiety disorder, social anxiety disorder and panic disorder: A meta-analysis. J Anxiety Disord. 2016 Oct;43:79-89.
- Cuijpers P, Sijbrandij M, Koole S, Huibers M, Berking M, Andersson G. Psychological treatment of generalized anxiety disorder: a meta-analysis. Clin Psychol Rev. 2014 Mar;34(2):130-40.
- Hofmann SG, Smits JA. Cognitive-behavioral therapy for adult anxiety disorders: a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. J Clin Psychiatry. 2008 Apr;69(4):621-32.
