Wszystko Cię przytłacza, płaczesz bez powodu, a codzienne obowiązki stają się jak wspinaczka na Everest.
Może ktoś powiedział Ci, że masz depresję.
A może słyszysz od innych, że to „tylko załamanie nerwowe” i że „przejdzie”.
Czy te pojęcia oznaczają to samo?
A jeśli nie, to czym właściwie się różnią?
„Załamanie nerwowe” – co to właściwie znaczy?
Zacznijmy od tego, że „załamanie nerwowe” nie jest terminem medycznym ani diagnozą psychiatryczną.
To potoczne określenie momentu, w którym ktoś czuje, że jego psychika przestaje dawać radę.
Może to wyglądać różnie: napady płaczu, bezsenność, panika, wycofanie z życia, problemy z jedzeniem, drżenie rąk, gonitwa myśli, uczucie przytłoczenia.
Załamanie nerwowe często pojawia się w reakcji na silny stres – np. rozwód, utratę pracy, przeciążenie obowiązkami, trudną sytuację rodzinną.
Jest jak czerwone światło od organizmu: „stop, już nie dam rady dalej iść w tym tempie”.
To bardzo poważny sygnał.
Choć „załamanie” nie jest diagnozą, nie znaczy to, że można je bagatelizować.
Może być ono objawem lub początkiem różnych zaburzeń psychicznych – w tym depresji, zaburzeń lękowych, a nawet epizodu psychotycznego.
Bezpłatny test online – sprawdź czy cierpisz na lęki
Jak zachowuje się osoba z załamaniem nerwowym?
Osoba, która przechodzi załamanie nerwowe, często nie przypomina samej siebie.
Może być przytłoczona emocjami, płakać bez powodu, mieć napady paniki, trudności z oddychaniem, problemy ze snem albo z jedzeniem.
Czasem wycofuje się z kontaktów z innymi, nie odbiera telefonów, nie wychodzi z domu.
U niektórych pojawia się drażliwość, wybuchy złości albo zupełne zobojętnienie.
Z zewnątrz może wyglądać, jakby „coś w niej pękło” – i to właśnie ludzie często nazywają załamaniem.
Depresja – coś więcej niż „gorszy czas”
Depresja to konkretna jednostka chorobowa – diagnozowana według kryteriów medycznych.
To nie tylko smutek czy zmęczenie.
To zaburzenie nastroju, które wpływa na sposób myślenia, odczuwania i funkcjonowania.
Objawy depresji to m.in.:
- przewlekły smutek lub pustka,
- utrata zainteresowań (nawet tym, co kiedyś cieszyło),
- problemy ze snem (bezsenność lub nadmierna senność),
- spadek energii,
- poczucie winy, beznadziei,
- trudności z koncentracją,
- myśli samobójcze.
Żeby zdiagnozować depresję, objawy muszą utrzymywać się co najmniej 2 tygodnie i wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Główne różnice – jak odróżnić załamanie nerwowe od depresji?
Choć objawy mogą się częściowo pokrywać, załamanie nerwowe i depresja to nie to samo.
Oto jak je rozróżnić:
- Początek problemu: Załamanie nerwowe najczęściej pojawia się nagle – jako reakcja na silny stres, traumatyczne wydarzenie albo długotrwałe przeciążenie. Depresja może rozwijać się stopniowo, a czasem nie ma jednej konkretnej przyczyny.
- Objawy: Załamanie może objawiać się w bardzo różny sposób – np. płaczem, paniką, trudnościami z oddychaniem, wycofaniem z życia. Depresja ma zestaw charakterystycznych objawów – np. uporczywy smutek, utratę zainteresowań, zaburzenia snu, brak energii, niską samoocenę.
- Czas trwania: Załamanie może być chwilowym kryzysem – choć często prowadzi do głębszych trudności. Depresja to stan, który utrzymuje się przez dłuższy czas (minimum dwa tygodnie, ale często znacznie dłużej) i znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie.
- Potrzeba leczenia: Załamanie nerwowe to sygnał, że organizm potrzebuje przerwy i wsparcia. Depresja natomiast wymaga leczenia – psychoterapii, a czasem także farmakoterapii.
Czy załamanie nerwowe może przerodzić się w depresję?
Tak, i niestety dzieje się to często.
Jeśli zignorujesz pierwsze sygnały i będziesz „zaciskać zęby”, organizm może przestać dawać radę w jeszcze głębszy sposób.
Dlatego warto potraktować załamanie jak sygnał alarmowy: „zatrzymaj się i poszukaj pomocy”.
Co robić, jeśli podejrzewasz u siebie jedno lub drugie?
Objawy depresji mogą być różne u różnych osób, a „załamanie nerwowe” może ukrywać wiele problemów, które wymagają specjalistycznego podejścia.
Nie czekaj, aż samo przejdzie.
Nawet jeśli to „tylko” załamanie, organizm sam nie wróci do równowagi, jeśli nie zmienisz niczego w swoim życiu i nie zadbasz o siebie głębiej niż tylko „wolnym weekendem”.
Najlepszy krok, jaki możesz zrobić, to skonsultować się z psychoterapeutą lub psychiatrą.
Oni pomogą rozpoznać, co się z Tobą dzieje i zaproponują realną, skuteczną pomoc – dostosowaną do Twojej sytuacji.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Rapport, L., Todd, M., Lumley, M., & Fisicaro, S. (1998). The diagnostic meaning of „nervous breakdown” among lay populations. Journal of Personality Assessment, 71(2), 242–252. https://doi.org/10.1207/S15327752JPA7102_11
Dowiedz się więcej
- Załamanie nerwowe – objawy, przyczyny i leczenie
- Jakie są pierwsze objawy depresji?
- Do czego prowadzi życie w ciągłym stresie?
