Terapia psychologiczna dla dorosłych opiera się na mechanizmach zmiany poznawczej, behawioralnej i emocjonalnej, których skuteczność została zweryfikowana w setkach badań klinicznych (Cuijpers i in. 2014).
Polega na systematycznej zmianie mechanizmów odpowiedzialnych za podtrzymywanie objawów: lęku, depresji, chronicznego napięcia, unikania, impulsywności czy destrukcyjnych schematów.
Pracuje nad reakcjami układu nerwowego, sposobem interpretacji sytuacji oraz utrwalonymi wzorcami zachowania.
Z naszego doświadczenia wynika, że pacjenci pierwsze zmiany zauważają już po kilku sesjach.
W jakich obszarach trudności terapia psychologiczna jest pomocna?
Terapia psychologiczna jest skuteczna w rozwiązywaniu bieżących trudności i leczeniu umiarkowanych objawów zaburzeń lękowych, depresji, przewlekłego stresu, kompulsji, problemów relacyjnych, traumy, wypalenia zawodowego i trudności z regulacją emocji.
Terapia psychologiczna opiera się na diagnozie, psychoedukacji i interwencji kryzysowej.
Nie zalecamy wyboru tej formy wsparcia w przypadku, gdy występują objawy psychotyczne, ciężkie uzależnienie aktywne lub głęboka depresja uniemożliwiająca podstawowe funkcjonowanie.
W takich przypadkach konieczna jest psychoterapia (w nurcie CBT czy psychodynamicznym) i leczenie farmakologiczne.
Co się robi na terapii psychologicznej dla dorosłych?
Proces terapeutyczny polega na identyfikacji mechanizmów podtrzymujących problem i ich systematycznej zmianie.
To oznacza analizę schematów myślenia, pracę na emocjach, ekspozycję na bodźce, trening zachowań oraz zmianę sposobu reagowania w codziennych sytuacjach.
Pierwsze (2-3) spotkania mają charakter diagnostyczny.
Psycholog określa źródło problemu, poziom nasilenia objawów, historię nawrotów i cele terapii.
Dopiero później rozpoczyna właściwy proces.
Jedna sesja trwa zazwyczaj 50 minut, a częstotliwość wynosi 1 spotkanie tygodniowo.
Przy wysokim nasileniu objawów stosuje się 2 sesje tygodniowo.
Skuteczność terapii zależy od aktywności pacjenta poza gabinetem.
Badania pokazują, że utrwalanie nowych reakcji behawioralnych (poprzez wykonywanie zadań domowych: stosowanie ekspozycji, monitorowanie myśli automatycznych albo wdrażanie nowych strategii komunikacyjnych) między sesjami istotnie zwiększa efekty leczenia (Mausbach i in 2010).
Jeżeli po 8–12 sesjach nie występuje żadna mierzalna zmiana – np. spadek poziomu lęku, poprawa snu lub poprawa funkcjonowania zawodowego – zweryfikuj wraz ze specjalistą metodę terapii albo sprawdź ponownie kompetencje terapeuty.
Na czym polega wsparcie psychologiczne?
Wsparcie psychologiczne to krótsza forma pomocy skoncentrowana na stabilizacji funkcjonowania i odzyskaniu kontroli nad bieżącą sytuacją.
Najczęściej obejmuje od 1 do 10 spotkań.
Sprawdza się przede wszystkim w sytuacjach przeciążenia psychicznego: rozwód, utrata pracy, nagła choroba, śmierć bliskiej osoby, kryzys zawodowy albo przeciążenie stresem.
Celem jest ograniczenie destabilizacji emocjonalnej i zapobiegnięcie eskalacji objawów.
Dobrze prowadzone wsparcie psychologiczne opiera się na psychoedukacji, regulacji emocji i rekomendacji dalszego planu działania.
Pacjent wychodzi ze spotkań z konkretnymi strategiami funkcjonowania.
Jeżeli jednak Twój problem trwa od lat, zalecamy sięgnięcie po pomoc u terapeuty.
Test: Dobierz specjalistęNa czym polega interwencja kryzysowa na terapii psychologicznej?
Interwencja kryzysowa jest krótkoterminowym działaniem stosowanym wtedy, gdy psychika przestaje radzić sobie z nagłym przeciążeniem.
Dotyczy to między innymi prób samobójczych, traumy, przemocy, nagłej straty lub silnego rozpadu funkcjonowania.
Celem jest szybkie obniżenie ryzyka dalszej destabilizacji.
Proces obejmuje ocenę zagrożenia, przywrócenie podstawowego poczucia bezpieczeństwa, ograniczenie chaosu poznawczego i stworzenie planu dalszego działania.
W praktyce interwencja trwa zwykle od 1 do 6 spotkań realizowanych w krótkich odstępach czasu.
Interwencja kryzysowa nie zastępuje terapii długoterminowej, więc jeśli po ustabilizowaniu sytuacji nie zostanie wdrożona dalsza pomoc, objawy powrócą.
Kiedy warto zdecydować się na terapię psychologiczną online?
Terapia online ma sens wtedy, gdy problem wymaga regularności, a warunki życiowe utrudniają systematyczne wizyty stacjonarne.
Dotyczy to osób pracujących zmianowo, mieszkających poza dużymi miastami lub za granicą albo funkcjonujących z dynamicznie zmiennym grafikiem.
Badania porównujące terapię online i stacjonarną wykazują identyczną skuteczność leczenia, pod warunkiem regularnego uczestnictwa, dobrej relacji terapeutycznej i zachowania struktury procesu terapeutycznego (Andersson i in. 2014).
Kiedy warto skorzystać z pomocy?
Terapię psychologiczną rozpocznij niezwłocznie wtedy, gdy problem zaczyna organizować Twoje codzienne życie.
- minimum 3 miesiące narastającego napięcia, bezsenności lub lęku
- wycofanie społeczne i utrata motywacji
- nawracające konflikty w relacjach
- kompulsywne unikanie sytuacji społecznych
- objawy psychosomatyczne bez przyczyny medycznej
- utrata kontroli nad emocjami.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ile trwa terapia psychologiczna dla dorosłych?
Najczęściej od 12 do 20 sesji.
Czy terapia działa lepiej niż leki?
Terapia osiąga skuteczność porównywalną do farmakoterapii, a jej efekty utrzymują się długo po zakończeniu leczenia.
Po ilu sesjach widać pierwsze efekty?
Pierwsze mierzalne zmiany zwykle pojawiają się między 4. a 8. sesją.
Czy terapia online jest skuteczna?
Tak.
Co wskazuje na to, że terapia nie działa?
Brak jakiejkolwiek poprawy funkcjonowania (po kilkunastu sesjach najczęściej oznacza niedopasowaną metodę lub brak pracy na właściwym mechanizmie problemu).
Przewodnik po terapii psychologicznej
- Terapia online w Pokonaj Lęk
- Terapia stacjonarna w Pokonaj Lęk
- Terapia psychologiczna – kiedy ją podjąć? Na czym polega?
- Ile kosztuje wizyta u psychologa online?
- Ile razy w miesiącu trzeba chodzić do psychologa?
- Czy warto iść do psychologa prewencyjnie?
- Co po pierwszej wizycie u psychologa?
- Ile wizyt u psychologa pomaga?
Źródła
- Andersson G, Cuijpers P, Carlbring P, Riper H, Hedman E. Guided Internet-based vs. face-to-face cognitive behavior therapy for psychiatric and somatic disorders: a systematic review and meta-analysis. World Psychiatry. 2014 Oct;13(3):288-95.
- Cuijpers P, Karyotaki E, Weitz E, Andersson G, Hollon SD, van Straten A. The effects of psychotherapies for major depression in adults on remission, recovery and improvement: a meta-analysis. J Affect Disord. 2014 Apr;159:118-26.
- Mausbach, B.T., Moore, R., Roesch, S. et al. The Relationship Between Homework Compliance and Therapy Outcomes: An Updated Meta-Analysis. Cogn Ther Res 34, 429–438 (2010).
