Nerwica różni się od innych zaburzeń psychicznych przede wszystkim tym, że pacjent zachowuje krytycyzm wobec swoich objawów, odczuwa nadmierny lęk, unika napięcia i zachowuje pełny kontakt z rzeczywistością.
Z czym można pomylić nerwicę?
Nerwicę można pomylić z depresją, przewlekłym stresem, chorobami somatycznymi oraz napadami paniki wynikającymi z innych przyczyn.
Objawy fizyczne w nerwicy, choć wynikają z psychiki – kołatanie serca, duszność, zawroty głowy, napięcie mięśni czy dolegliwości żołądkowe – są mylone z chorobami ciała.
Sprawdź, czy cierpisz na lękiJakie są główne różnice między nerwicą a innymi zaburzeniami?
Różnice między nerwicą a innymi zaburzeniami dotyczą dominującego objawu choroby (Carpenter i in. 2018).
Osoba z nerwicą odczuwa głównie lęk.
W depresji przeważa utrzymujące się obniżenie nastroju, utrata zainteresowań i spadek energii.
W zaburzeniach psychotycznych pacjent traci kontakt z rzeczywistością.
W fobiach dominuje lęk przed konkretną rzeczą bądź sytuacją.
Nerwica należy do grupy zaburzeń lękowych i mimo podobieństw w objawach względem innych zaburzeń z tego obszaru (np. PTSD, lęk społeczny itd.), wymaga rozpoznania oraz innej ścieżki leczenia.
Najskuteczniejszą metodą leczenia zaburzeń lękowych pozostaje terapia poznawczo-behawioralna (CBT), która na ogół obejmuje od 12 do 20 sesji, choć ostateczna jej długość zależy od przewlekłości zaburzenia.
„Jeżeli wyniki badań medycznych są prawidłowe, a wciąż występują objawy fizyczne przynoszące cierpienie, pacjent powinien umówić się na konsultację u psychologa – najprawdopodobniej źródło jego problemu ma podłoże psychiczne. Psychoterapia rozwiązuje przyczynę, dlatego jest tak efektywna.”
~ Natalia Kocur, Psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, Clinical Director (Dyrektorka Kliniczna) i założycielka Centrum Psychoterapii Pokonaj Lęk
Jak odróżnić stan lękowy od stanu depresyjnego?
Osoba z zaburzeniem lękowym przewiduje zagrożenia i stale analizuje możliwe negatywne scenariusze.
Osoba z depresją traci motywację, odczuwa pustkę emocjonalną i przestaje czuć przyjemność.
Stany lękowe i depresyjne często ze sobą współwystępują, dlatego diagnoza tylko jednego z nich jest błędna i nie przyniesie efektów w leczeniu.
Bezpłatny test online depresjiKiedy to jeszcze stres, a kiedy już nerwica?
Stres jest naturalną reakcją organizmu i zwykle ustępuje po zakończeniu trudnej sytuacji.
Nerwicę rozpoznaje się wtedy, gdy lęk utrzymuje się mimo braku realnego zagrożenia, prowadzi do nieadaptacyjnych zachowań oraz pogarsza funkcjonowanie zawodowe lub społeczne.
Jeżeli przez ponad 2 tygodnie występują napady paniki, bezsenność, objawy somatyczne i ciągłe zamartwianie się, pacjent najprawdopodobniej mierzy się z nerwicą, a nie przewlekłym stresem – niemniej oba zaburzenia wymagają wsparcia psychicznego (Hofmann, Smits 2008).
Jak specjalista odróżnia nerwicę od innych zaburzeń?
Rozróżnienie nerwicy od innych zaburzeń opiera się na szczegółowym wywiadzie klinicznym, standaryzowanych testach, obserwacji diagnosty, analizie czasu trwania objawów, ich wpływu na funkcjonowanie oraz wykluczeniu chorób somatycznych.
Samo nasilenie lęku nie wystarcza do postawienia rzetelnej diagnozy – znaczenie ma cały obraz kliniczny z uwzględnieniem współwystępujących zaburzeń, interpretacją objawów i określeniem źródła trudności.
Kiedy warto skorzystać z pomocy?
Zalecamy nie odkładać terapii, gdy objawy utrzymują się ponad miesiąc i prowadzą do:
- rezygnacji z pracy, nauki lub kontaktów społecznych
- wywołują napady paniki kilka razy w miesiącu
- silnych dolegliwości fizycznych mimo prawidłowych wyników badań medycznych.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy nerwica przechodzi sama?
Nie, mechanizmy nerwicy podtrzymują i pogłębiają objawy, wymaga profesjonalnej pomocy.
Czy nerwica uszkadza serce?
Nie, ale może powodować objawy bardzo podobne do chorób kardiologicznych.
Ile trwa terapia nerwicy?
Najczęściej 12–20 sesji w terapii CBT, ale ostateczny czas trwania procesu zależy od rodzaju zaburzenia lękowego i nasilenia objawów.
Czy nerwicę można pomylić z chorobą neurologiczną?
Tak, dlatego przed rozpoczęciem leczenia wyklucza się przyczyny somatyczne.
Czy leki w nerwicy wystarczą?
Nie zawsze, w ciężkich i umiarkowanych przypadkach najlepsze efekty daje połączenie farmakoterapii z psychoterapią, a w lekkich wystarczy sama terapia.
Przewodnik po nerwicy
- Terapia nerwicy w Pokonaj Lęk
- Fizyczne objawy depresji i nerwicy
- Czy nerwica może sprzyjać chorobom autoimmunologicznym?
- Jak zdiagnozować nerwicę?
- Bóle nerwicowe
- Jak wygląda atak nerwicy?
Źródła
- Carpenter JK, Andrews LA, Witcraft SM, Powers MB, Smits JAJ, Hofmann SG. Cognitive behavioral therapy for anxiety and related disorders: A meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Depress Anxiety. 2018 Jun;35(6):502-514.
- Hofmann SG, Smits JA. Cognitive-behavioral therapy for adult anxiety disorders: a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. J Clin Psychiatry. 2008 Apr;69(4):621-32.
