Anoreksja bulimiczna to złożone zaburzenie odżywiania, które łączy w sobie elementy anoreksji i bulimii.
Osoby dotknięte tym problemem często zmagają się z głębokim lękiem przed przytyciem, zaburzonym obrazem własnego ciała oraz znaczną niedowagą, jednocześnie doświadczając cyklicznych epizodów objadania się, po których następują zachowania kompensacyjne, takie jak wymuszanie wymiotów, stosowanie środków przeczyszczających czy nadmierne ćwiczenia fizyczne.
To nie tylko kwestia diety czy wyglądu – to głęboki problem psychiczny, który wpływa na całe życie, prowadząc do izolacji społecznej, obniżonej samooceny i poważnych komplikacji zdrowotnych.
Kluczowe wnioski
- Anoreksja bulimiczna to złożone zaburzenie odżywiania łączące cechy anoreksji i bulimii, charakteryzujące się lękiem przed przytyciem, zaburzonym obrazem ciała oraz cyklicznymi epizodami objadania się i zachowań kompensacyjnych.
- Główne objawy anoreksji bulimicznej to: cykliczne epizody objadania i kompensacji, znaczna niedowaga, zmiany fizyczne i emocjonalne oraz trudności w wyrażaniu emocji i potrzeb.
- Anoreksja bulimiczna prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych fizycznych i psychicznych, w tym niedożywienia, zaburzeń sercowych, depresji, lęków i izolacji społecznej.
- Leczenie anoreksji bulimicznej wymaga interdyscyplinarnego podejścia z psychoterapią (CBT, DBT), współpracą psychiatry, dietetyka i wsparciem rodzinnym, a w ciężkich przypadkach hospitalizacją.
- Zaburzenie wynika z nakładających się czynników biologicznych, psychologicznych, rodzinnych i społeczno-kulturowych, w tym predyspozycji genetycznych.
Przyczyny anoreksji bulimicznej
Przyczyny tego zaburzenia są różne i obejmują aspekty biologiczne, psychologiczne, rodzinne oraz społeczno-kulturowe.
Na poziomie biologicznym kluczową rolę odgrywają predyspozycje genetyczne oraz zaburzenia w funkcjonowaniu neuroprzekaźników, zwłaszcza serotoniny, która wpływa na apetyt i nastrój.
Psychologicznie osoby z anoreksją bulimiczną często wykazują niską samoocenę, perfekcjonizm, trudności w radzeniu sobie z emocjami, a także doświadczenia traumy czy przemocy.
W rodzinie mogą pojawiać się czynniki takie jak nadmierny krytycyzm, wysokie oczekiwania czy problemy z komunikacją, co wzmacnia poczucie braku kontroli.
Społecznie presja na nierealistyczny ideał szczupłości, promowany przez media i otoczenie, dodatkowo pogłębia problem.
W niektórych przypadkach anoreksja bulimiczna współwystępuje z zaburzeniem osobowości borderline (BPD), charakteryzującym się intensywnymi emocjami, lękiem przed odrzuceniem i zaburzoną kontrolą impulsów.
Te czynniki nie działają w izolacji – często nakładają się, tworząc węzeł, który prowadzi do zaburzenia.
Objawy anoreksji bulimicznej
Objawy anoreksji bulimicznej są zróżnicowane i obejmują zarówno zachowania żywieniowe, jak i zmiany fizyczne oraz emocjonalne.
Na poziomie żywieniowym dominują rygorystyczne diety, głodówki i obsesyjne liczenie kalorii, przeplatane epizodami niekontrolowanego objadania się w tajemnicy.
Po takich atakach następują kompensacje: wymioty, nadużywanie środków na przeczyszczenie czy intensywne ćwiczenia.
Fizycznie objawia się to znaczną niedowagą, zmęczeniem, erozją szkliwa zębów, obrzękiem ślinianek, bliznami na dłoniach (tzw. objaw Russella), suchą skórą, wypadaniem włosów, uczuciem zimna, delikatnym owłosieniem na ciele oraz zaburzeniami miesiączkowania.
Emocjonalnie osoby te doświadczają intensywnego lęku przed przytyciem, zaburzonego obrazu ciała, wahań nastroju, drażliwości, objawów depresyjnych lub lękowych, poczucia winy i wstydu, a także wycofania społecznego.
W odróżnieniu od czystej anoreksji, tutaj impulsywność prowadzi do cykli, które maskują głębsze problemy z wyrażaniem emocji i potrzeb.
Skutki i komplikacje anoreksji bulimicznej
Anoreksja bulimiczna niesie za sobą poważne skutki, zarówno fizyczne, jak i psychiczne, które mogą być nieodwracalne, jeśli nie zostanie podjęte leczenie.
Fizycznie prowadzi do osłabienia organizmu, zaburzeń koncentracji, problemów sercowych, zaburzeń elektrolitowych, uszkodzeń przełyku i żołądka, anemii, dysfunkcji serca (w tym ryzyka zatrzymania akcji serca), atrofii mięśni oraz osteoporozy.
Długotrwałe niedożywienie powoduje też niedobory magnezu i żelaza, objawiające się zmęczeniem, wypadaniem włosów, nerwowością, kołataniem serca, kruchymi kośćmi, biegunkami, nudnościami i problemami z pamięcią.
Psychicznie współwystępują depresja, zaburzenia lękowe, OCD, uzależnienia, poczucie winy, wstydu i izolacja społeczna.
Bezpłatny test online depresjiRozróżnienie od anoreksji restrykcyjnej i bulimii
Anoreksja bulimiczna różni się od anoreksji restrykcyjnej (gdzie utrata wagi osiągana jest wyłącznie przez diety, głodówki i ćwiczenia, bez epizodów objadania) obecnością cykli objadania się.
W restrykcyjnej formie osoby osiągają niemal całkowitą kontrolę nad głodem, konsumując minimalne kalorie, co prowadzi do ekstremalnej utraty wagi.
Natomiast w porównaniu do bulimii, gdzie masa ciała jest zazwyczaj w normie lub podwyższona, anoreksja bulimiczna charakteryzuje się znaczną niedowagą.
Bulimia skupia się na częstych atakach objadania bez tak ekstremalnych restrykcji, a diety nie są tak radykalne jak w anoreksji.
Osoby z anoreksją bulimiczną mogą być bardziej świadome problemu i chętniej szukać pomocy niż te z czystą anoreksją.
Leczenie anoreksji bulimicznej
Leczenie wymaga kompleksowego podejścia interdyscyplinarnego, skupionego na psychoterapii jako fundamencie.
Skuteczne metody to terapia poznawczo-behawioralna (CBT) i dialektyczno-behawioralna (DBT), które pomagają radzić sobie z emocjami i zmieniać destrukcyjne wzorce.
Ważna jest współpraca z psychiatrą monitorującym współwystępujące schorzenia (np. depresję), dietetykiem specjalizującym się w zaburzeniach odżywiania oraz psychodietetykiem, który pomaga w stopniowym odbudowywaniu zdrowych nawyków żywieniowych.
W ciężkich przypadkach zalecana jest hospitalizacja, szczególnie przy komplikacjach somatycznych, atypowej depresji czy braku kontaktu z otoczeniem.
Dodatkowe elementy to relaksacja, ćwiczenia oddechowe oraz wsparcie w domu.
Pamiętaj, że leczenie to proces – wymaga czasu, ale z empatią i profesjonalną pomocą można odzyskać równowagę.
Anoreksja bulimiczna to nie wyrok, ale sygnał, że organizm i psychika wołają o pomoc.
Jeśli rozpoznajesz u siebie lub bliskiej osoby te objawy, skonsultuj się ze specjalistą.
Wczesna interwencja może zapobiec poważnym konsekwencjom i otworzyć drogę do zdrowszego życia.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Grilo CM. Treatment of Eating Disorders: Current Status, Challenges, and Future Directions. Annu Rev Clin Psychol. 2024 Jul;20(1):97-123.
- Kaye WH, Klump KL, Frank GK, Strober M. Anorexia and bulimia nervosa. Annu Rev Med. 2000;51:299-313.
- van Eeden AE, van Hoeken D, Hoek HW. Incidence, prevalence and mortality of anorexia nervosa and bulimia nervosa. Curr Opin Psychiatry. 2021 Nov 1;34(6):515-524.
Dowiedz się więcej
- Jakie są nurty psychoterapii?
- Anoreksja – jak rozpoznać? jak leczyć? czym się objawia?
- Bulimia – objawy, przyczyny i leczenie (jak pomóc)
- Zaburzenia odżywiania – przyczyny, rodzaje, objawy
- Psychoterapia zaburzenia odżywiania
- Terapia poznawczo-behawioralna w leczeniu zaburzeń odżywiania
- Jak pokochać siebie?
