Czujesz się zmęczony, przygaszony, nic Cię nie cieszy… a jednocześnie wciąż się czymś martwisz, masz napięcie w ciele, nie możesz przestać myśleć.
Z jednej strony brak energii, z drugiej – ciągłe napięcie i pobudzenie.
Brzmi jak sprzeczność?
A jednak to bardzo częsty obraz zaburzeń depresyjno-lękowych.
Kluczowe wnioski
- Zaburzenia depresyjno-lękowe to połączenie objawów depresji i lęku, które mogą występować w różnych proporcjach u różnych osób.
- Możliwe jest ich skuteczne leczenie; zwłaszcza w nurcie poznawczo-behawioralnym, oraz z pomocą farmakoterapii, jeśli to konieczne.
- Wczesna interwencja terapeutyczna może znacząco poprawić jakość życia i zapobiec pogłębianiu się objawów.
Czym są zaburzenia depresyjno-lękowe?
Zaburzenia depresyjno-lękowe to połączenie objawów typowych dla depresji (jak obniżony nastrój, brak motywacji, wycofanie) z objawami lękowymi (takimi jak niepokój, napięcie, natrętne myśli, lęk przed przyszłością).
U jednej osoby mogą przeważać objawy depresyjne, u innej – lękowe, a u wielu są one równie nasilone i wzajemnie się napędzają.
Objawy zaburzeń depresyjno-lękowych
Najczęściej pojawiają się:
Objawy depresyjne:
- smutek, przygnębienie, płaczliwość
- brak energii, trudności z porannym wstawaniem
- brak radości z rzeczy, które wcześniej cieszyły
- wycofanie z kontaktów z innymi
- spadek motywacji, trudność z podejmowaniem decyzji
- niska samoocena, poczucie beznadziei
Objawy lękowe:
- ciągły niepokój, napięcie w ciele
- trudności z koncentracją
- bezsenność lub płytki, przerywany sen
- natrętne myśli, zamartwianie się
- lęk przed przyszłością lub „katastroficzne wizje”
- objawy somatyczne: duszność, kołatanie serca, bóle brzucha
Wiele osób mówi: „Nie wiem, czy bardziej jestem smutny, czy bardziej się boję” – i to bardzo trafne ujęcie.
W zaburzeniach depresyjno-lękowych emocje są wymieszane, a organizm stale pracuje na najwyższych obrotach, mimo że psychicznie czujesz się wyczerpany.
Bezpłatny test online – sprawdź czy cierpisz na lęki
Jak wygląda codzienność osoby z zaburzeniami depresyjno-lękowymi?
- Rano trudno się zmobilizować do czegokolwiek, ale w głowie już krążą myśli: „Znowu zawalę”, „Wszyscy są lepsi”, „Nie dam rady”.
- W ciągu dnia ciało bywa spięte, drażliwe, a wszystko wydaje się przytłaczające.
- Wieczorem przychodzi bezsenność albo czuwanie na pół śnie – z poczuciem, że coś jest nie tak, ale nie wiadomo co.
To stan, który potrafi całkowicie zdominować życie – odbiera radość, spokój i poczucie wpływu.
I często trudno go samodzielnie nazwać, bo nie wiadomo, czy to jeszcze „zły nastrój”, czy już coś poważniejszego.
Dlaczego warto szukać pomocy?
Zaburzenia depresyjno-lękowe są częste i skutecznie leczone – ale same nie mijają.
Im dłużej trwają, tym mocniej zakorzeniają się w codziennym funkcjonowaniu.
Wiele osób latami żyje w trybie „jakoś trzeba przetrwać”, dopiero później uświadamiając sobie, że można żyć inaczej – spokojniej, lżej, z większym poczuciem wpływu.
Psychoterapia, szczególnie w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT), pozwala zrozumieć mechanizmy, które podtrzymują objawy i stopniowo je osłabiać.
Czasem pomocna jest też konsultacja psychiatryczna – zwłaszcza przy nasilonych objawach lub dużym cierpieniu.
Czy zaburzenia depresyjno-lękowe są uleczalne?
Tak – ale nie z dnia na dzień.
To proces, w którym stopniowo odzyskujesz kontakt ze sobą, uczysz się rozpoznawać swoje potrzeby, pracować z lękiem i emocjami.
Im wcześniej zaczniesz, tym szybciej zauważysz zmianę.
I choć ten krok może wydawać się trudny – warto go zrobić.
Bo z życiem nie chodzi o to, żeby „jakoś przetrwać” – zasługujesz na dobre samopoczucie.
Jak leczy się zaburzenia depresyjno-lękowe?
Leczenie zaburzeń depresyjno-lękowych zwykle opiera się na dwóch filarach: psychoterapii i – jeśli potrzeba – farmakoterapii.
Najczęściej rekomendowana jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT), która pomaga zrozumieć, w jaki sposób Twoje myśli, emocje i reakcje wzajemnie się napędzają.
Uczy, jak przerwać ten błędny krąg, jak regulować napięcie i jak wracać do codziennych aktywności mimo lęku czy spadku nastroju.
W niektórych przypadkach – szczególnie przy nasilonych objawach – pomocne może być wsparcie farmakologiczne (np. leki przeciwdepresyjne lub przeciwlękowe).
O ich zastosowaniu decyduje psychiatra, zawsze w oparciu o indywidualną sytuację pacjenta.
To, co ważne: leczenie nie polega tylko na „rozmowie” ani na „znieczuleniu lekami”.
To proces, który krok po kroku przywraca równowagę psychiczną i życiową.
Ważnym elementem leczenia – obok terapii i ewentualnych leków – są też zmiany w codziennym stylu życia.
Nie chodzi o wielkie rewolucje, ale o stopniowe wprowadzanie małych rzeczy, które wspierają regenerację układu nerwowego: regularny sen, aktywność fizyczna, ograniczenie kofeiny i alkoholu, kontakt z naturą, a także pielęgnowanie relacji z ludźmi, przy których czujesz się bezpiecznie.
To nie „dodatek”, tylko realne wsparcie dla Twojej psychiki – i coś, na co masz wpływ każdego dnia, nawet jeśli w małej skali.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Möller, H., Bandelow, B., Volz, H., Barnikol, U., Seifritz, E., & Kasper, S. (2016). The relevance of ‘mixed anxiety and depression’ as a diagnostic category in clinical practice. European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience, 266, 725 – 736. https://doi.org/10.1007/s00406-016-0684-7.
- Groen, R., Ryan, O., Wigman, J., Riese, H., Penninx, B., Giltay, E., Wichers, M., & Hartman, C. (2020). Comorbidity between depression and anxiety: assessing the role of bridge mental states in dynamic psychological networks. BMC Medicine, 18. https://doi.org/10.1186/s12916-020-01738-z.
Dowiedz się więcej
- Nerwica depresyjna – objawy, przyczyny i sposoby leczenia
- Depresja lękowa – 12 skutecznych sposobów
- Depresja maskowana – jak rozpoznać i jak leczyć?
