Zaburzenia odżywiania, takie jak anoreksja, bulimia czy kompulsywne objadanie się, stanowią poważne wyzwanie zdrowotne o złożonym podłożu psychologicznym, biologicznym i społecznym.
W ostatnich latach, szczególnie po pandemii COVID-19, terapia online stała się istotnym narzędziem w leczeniu tych zaburzeń, oferując dostępność i elastyczność dla pacjentów na całym świecie.
Rodzaje zaburzeń odżywiania
Do najczęściej diagnozowanych zaburzeń odżywiania należą:
- Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) – charakteryzuje się intensywnym lękiem przed przytyciem i ograniczaniem spożycia pokarmów, prowadzącym do znacznej utraty masy ciała.
- Bulimia (żarłoczność psychiczna) – polega na epizodach nadmiernego objadania się, po których następują zachowania kompensacyjne, takie jak wymioty czy nadmierne ćwiczenia fizyczne.
- Zaburzenie z napadami objadania się (BED) – obejmuje regularne epizody spożywania dużych ilości jedzenia bez późniejszych działań kompensacyjnych.
Inne mniej znane, ale równie poważne zaburzenia to ortoreksja (obsesja na punkcie zdrowego odżywiania), bigoreksja (dysmorfofobia mięśniowa) czy ARFID (zaburzenie unikania lub ograniczania przyjmowania pokarmów).
Skuteczność terapii online
Badania wskazują, że terapia zaburzeń odżywiania prowadzona online może być równie skuteczna jak tradycyjne formy leczenia.
Dostępność terapii przez internet pozwala na pokonanie barier geograficznych i logistycznych, co jest szczególnie istotne dla osób mieszkających w odległych rejonach lub mających ograniczoną mobilność.
Ponadto, terapia online oferuje większą elastyczność czasową i może być mniej stresująca dla pacjentów, co sprzyja zaangażowaniu w proces leczenia.
Jak wygląda terapia zaburzeń odżywiania online?
Terapia zaburzeń odżywiania online rozpoczyna się od szczegółowej konsultacji diagnostycznej, podczas której terapeuta ocenia rodzaj i nasilenie zaburzenia, a także identyfikuje współwystępujące trudności, takie jak lęki, depresja czy problemy z samooceną.
Na podstawie tej oceny opracowywany jest indywidualny plan terapeutyczny, dostosowany do potrzeb pacjenta.
W początkowej fazie terapii, szczególnie w przypadku anoreksji, kluczowe jest ustabilizowanie stanu somatycznego pacjenta.
Stosuje się wówczas techniki takie jak automonitoring jedzenia, regularne pomiary wagi oraz ustalenie wzorca regularnego odżywiania.
Celem tych działań jest zatrzymanie spadku masy ciała i odbudowa organizmu.
Sesje terapeutyczne odbywają się regularnie, zazwyczaj raz w tygodniu, za pośrednictwem bezpiecznych platform komunikacyjnych.
W trakcie terapii pacjent uczy się rozpoznawać i zarządzać emocjami, rozwijać zdrowe nawyki żywieniowe oraz budować pozytywny obraz siebie.
Metody terapeutyczne stosowane online
W terapii zaburzeń odżywiania online stosuje się różnorodne podejścia terapeutyczne, w tym:
- Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) – skupia się na identyfikacji i modyfikacji negatywnych wzorców myślenia i zachowań związanych z jedzeniem i obrazem ciała.
- Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) – pomaga w regulacji emocji i rozwijaniu umiejętności radzenia sobie ze stresem.
- Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) – koncentruje się na akceptacji trudnych emocji i zaangażowaniu w działania zgodne z wartościami pacjenta.
Ważnym elementem terapii jest również współpraca z psychodietetykiem, który pomaga w kształtowaniu zdrowych nawyków żywieniowych i pozytywnego stosunku do jedzenia.
Zalety i wyzwania terapii online
Zalety:
- Dostępność – możliwość uczestniczenia w terapii niezależnie od miejsca zamieszkania.
- Elastyczność – łatwiejsze dopasowanie terminów sesji do harmonogramu pacjenta.
- Komfort – terapia w znanym i bezpiecznym środowisku domowym.
Wyzwania:
- Brak bezpośredniego kontaktu – może utrudniać budowanie relacji terapeutycznej.
- Problemy techniczne – np. słabe połączenie internetowe może zakłócać sesje.
- Ograniczenia w interwencjach kryzysowych – trudniejsza reakcja w sytuacjach nagłych.
Mimo tych wyzwań, wiele osób odnosi korzyści z terapii online, szczególnie gdy jest ona prowadzona przez doświadczonych specjalistów i dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Psychodietetyk online
Psychodietetyk online łączy wiedzę z zakresu psychologii i dietetyki, oferując kompleksowe wsparcie osobom zmagającym się z zaburzeniami odżywiania.
Jego głównym celem jest pomoc pacjentowi w zrozumieniu psychologicznych i emocjonalnych aspektów związanych z jedzeniem oraz wprowadzenie trwałych zmian w nawykach żywieniowych.
Współpraca z psychodietetykiem online obejmuje:
- Edukację żywieniową – przekazywanie rzetelnej wiedzy na temat zdrowego odżywiania, obalanie mitów dietetycznych oraz pomoc w planowaniu zrównoważonych posiłków.
- Pracę nad relacją z jedzeniem – identyfikacja i modyfikacja niezdrowych przekonań oraz nawyków żywieniowych, a także rozwijanie pozytywnego stosunku do jedzenia.
- Wsparcie emocjonalne – pomoc w radzeniu sobie z emocjami, które wpływają na zachowania żywieniowe, takie jak stres, lęk czy niska samoocena.
- Współpracę z innymi specjalistami – koordynacja działań z psychoterapeutami, lekarzami czy psychiatrami w celu zapewnienia kompleksowej opieki nad pacjentem.
Psychodietetyk online dostosowuje plan działania do indywidualnych potrzeb pacjenta, uwzględniając jego możliwości i tempo wprowadzania zmian.
Dzięki elastyczności i dostępności terapii online, pacjenci mogą otrzymać wsparcie niezależnie od miejsca zamieszkania, co jest szczególnie istotne w przypadku ograniczonego dostępu do specjalistów w niektórych regionach.
Podsumowanie
Terapia zaburzeń odżywiania online stanowi wartościową alternatywę dla tradycyjnych form leczenia, oferując skuteczność równą z terapią stacjonarną.
Dzięki różnorodnym metodom terapeutycznym i możliwościom współpracy z psychodietetykiem, pacjenci mogą otrzymać kompleksową pomoc dostosowaną do ich potrzeb.
Ważne jest jednak, aby terapia była prowadzona przez wykwalifikowanych specjalistów i uwzględniała indywidualne uwarunkowania każdego pacjenta.
Umów się do psychodietetyka
Źródła
- Dölemeyer, R., Tietjen, A., Kersting, A. et al. Internet-based interventions for eating disorders in adults: a systematic review. BMC Psychiatry 13, 207 (2013). https://doi.org/10.1186/1471-244X-13-207
- Melisse B, Berg EVD, Jonge M, Blankers M, Furth EV, Dekker J, Beurs E. Efficacy of Web-Based, Guided Self-help Cognitive Behavioral Therapy-Enhanced for Binge Eating Disorder: Randomized Controlled Trial. J Med Internet Res. 2023 May 1;25:e40472. doi: 10.2196/40472.
- Pruessner L, Timm C, Barnow S, Rubel JA, Lalk C, Hartmann S. Effectiveness of a Web-Based Cognitive Behavioral Self-Help Intervention for Binge Eating Disorder: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2024;7(5):e2411127. doi:10.1001/jamanetworkopen.2024.11127
Dowiedz się więcej
- Zaburzenia odżywiania – przyczyny, rodzaje, objawy
- Psychoterapia zaburzenia odżywiania
- Anoreksja – jak rozpoznać? jak leczyć? czym się objawia?
- Bulimia – objawy, przyczyny i leczenie (jak pomóc)
