Terapia psychodynamiczna: na czym polega, kiedy stosować

Terapia psychodynamiczna to pogłębiona forma psychoterapii.

Opiera się na założeniu, że emocje, reakcje i decyzje mają swoje źródło w nieświadomych konfliktach oraz doświadczeniach z przeszłości – szczególnie z okresu dzieciństwa.

Dzięki pracy terapeutycznej możliwe jest stopniowe odkrywanie tych mechanizmów i zmiana utrwalonych schematów, które wpływają na relacje, poczucie własnej wartości czy przeżywanie lęku.

Na czym dokładnie polega?

Komu pomaga?

Jak szybko przynosi efekty?

Kluczowe wnioski

• Terapia psychodynamiczna pomaga odkrywać nieświadome mechanizmy wpływające na emocje, relacje i decyzje, szczególnie te wynikające z doświadczeń z dzieciństwa.
• Terapia pomaga osobom z zaburzeniami osobowości, depresją, lękiem, trudnościami w relacjach oraz tym, którzy pragną lepszego zrozumienia siebie.
• Czas trwania terapii jest indywidualny i może obejmować od kilku miesięcy do kilku lat regularnych sesji.
• Terapia psychodynamiczna opiera się na rozmowie w bezpiecznej przestrzeni, eksploracji emocji, wspomnień i relacji oraz obserwacji schematów interpersonalnych.
• Przeniesienie i przeciwprzeniesienie pozwalają zrozumieć utrwalone wzorce relacyjne poprzez emocjonalną interakcję między pacjentem a terapeutą.
• Terapia psychodynamiczna koncentruje się na nieświadomych procesach i przeszłości, natomiast CBT na teraźniejszych myślach i zachowaniach.

Co ma wspólnego terapia psychodynamiczna i psychoanaliza?

Terapia psychodynamiczna wywodzi się z nurtu psychoanalitycznego, której celem jest uświadomienie nieświadomych konfliktów wewnętrznych oraz utrwalonych wzorców relacyjnych wpływających na obecne funkcjonowanie emocjonalne i interpersonalne.

To koncepcja jednego z najbardziej znanych psychologów na świecie – Zygmunta Freuda.

Psychoanaliza jest metodą poznania i leczenia człowieka.

Skupia się na badaniu nieświadomych procesów psychicznych, aby zrozumieć źródła ludzkiego zachowania, myślenia i emocji.

Podstawowym założeniem psychoanalizy jest to, że wiele z naszych działań, myśli i uczuć jest kształtowanych przez ukryte siły, których nie jesteśmy świadomi.

Freud uważał, że dzieciństwo odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu się naszej osobowości i że wydarzenia i doświadczenia z tego okresu mogą mieć długotrwały wpływ na nasze życie dorosłe.

Chociaż psychoanaliza nie jest już aż tak dominującą metodą terapeutyczną jak kiedyś, jej wpływ na psychologię i psychoterapię jest nadal ogromny.

Współcześnie, psychoanaliza nadal służy jako fundament dla wielu innych szkół psychoterapii – w tym terapii psychodynamicznej.

Nurt psychodynamiczny także zakłada istnienie (przynajmniej częściowo) nieuświadomionych sił i również upatruje w tym ważnej roli doświadczeń z czasu dzieciństwa.

Początkowo terapeuta psychodynamiczny podejmuje interwencje w celu łagodzenia dyskomfortu, a następnie, poprzez wspólną pracę z pacjentem, kieruje uwagę na obecność negatywnych wzorców, aby opracować strategie prowadzące do zmiany.

Terapia psychodynamiczna bazuje na psychoanalizie, ale przyjmuje nieco inną formę.

Na czym polega terapia psychodynamiczna?

Głównym celem tej formy terapii jest zrozumienie nieznanych lub niejasnych aspektów siebie, z możliwością wpływania na nie w trakcie terapii.

W terapii psychodynamicznej istnieje siedem głównych cech, które wyróżniają ją spośród innych podejść terapeutycznych:

1. Zorientowanie na afekt i wyrażanie emocji: Terapeuci psychodynamiczni skupiają się na badaniu i wyrażaniu szerokiego spektrum emocji pacjenta, włączając w to także te trudne i nieświadome uczucia. Uznaje się, że zrozumienie emocji jest kluczowe dla wprowadzenia pozytywnych zmian.
2. Eksploracja prób uniknięcia niepokojących myśli i uczuć: Unikanie trudnych doświadczeń jest powszechne. Terapeuci psychodynamiczni pomagają pacjentom zidentyfikować i zbadać te mechanizmy obronne oraz przyczyny leżące u ich źródeł.
3. Identyfikacja powtarzających się tematów i wzorców: Terapeuci psychodynamiczni koncentrują się na identyfikowaniu i zrozumieniu powtarzających się wzorców myślenia, zachowań i doświadczeń pacjenta, które mogą prowadzić do trudności życiowych.
4. Omawianie doświadczeń z przeszłości: Zrozumienie wpływu przeszłych doświadczeń na teraźniejszość jest kluczowe w terapii psychodynamicznej. Badanie wcześniejszych relacji i doświadczeń może pomóc pacjentowi w rozwiązaniu obecnych problemów.
5. Koncentracja na związkach interpersonalnych: Związki interpersonalne odgrywają kluczową rolę w życiu każdego z nas. Terapeuci psychodynamiczni za priorytet ustanawiają zdolność pacjenta do satysfakcjonującej interakcji z innymi.
6. Koncentracja na relacji terapeutycznej: Relacja pomiędzy terapeutą a pacjentem jest istotnym elementem terapii psychodynamicznej. Powtarzające się wzorce interpersonalne pacjenta często manifestują się w relacji terapeutycznej i stanowią obiekt badań i zmian.
7. Eksploracja świata fantazji: Terapeuci psychodynamiczni zachęcają pacjentów do swobodnego wyrażania swoich myśli i fantazji. Badanie tych treści może prowadzić do lepszego zrozumienia siebie i swoich potrzeb.

Ostatecznym celem terapii psychodynamicznej jest nie tylko złagodzenie objawów, ale także zwiększenie pozytywnych aspektów funkcjonowania psychicznego pacjenta.

Poprzez refleksję, eksplorację i samoświadomość w bezpiecznym i autentycznym kontekście terapeutycznym, pacjent może osiągnąć większą elastyczność w działaniach i większe zadowolenie z życia interpersonalnego.

Do kogo kierowana jest terapia psychodynamiczna? W jakich przypadkach jest skuteczna?

Terapia psychodynamiczna może być pomocna dla bardzo różnych osób – zarówno tych, które zmagają się z poważnymi trudnościami psychicznymi, jak i tych, które po prostu chcą lepiej zrozumieć siebie.

Sprawdza się szczególnie wtedy, gdy masz poczucie, że Twoje problemy mają głębsze korzenie – w dawnych przeżyciach, trudnych relacjach czy nieuświadomionych emocjach.

Analizując wyniki badań okazało się, że terapia psychodynamiczna jest skuteczna w podobnym stopniu jak inne formy terapii (np. terapia poznawczo-behawioralna) w przypadku pewnych zaburzeń.

Ponadto włączenie terapii w nurcie psychodynamicznym do farmakoterapii zwiększa wskaźniki wyleczenia z 41% (sama farmakoterapia) do 59% (Fonagy 2015).

Niektóre z najczęstszych grup osób, które mogą skorzystać z tego typu terapii to:

• Osoby z zaburzeniami osobowości: Terapia psychodynamiczna może być pomocna dla osób z zaburzeniami osobowości, takimi jak borderline, narcystyczne czy unikowe zaburzenie osobowości. Pomaga zgłębić i zrozumieć korzenie tych zaburzeń oraz pracować nad relacjami interpersonalnymi.
• Osoby z depresją i lękiem: Terapia psychodynamiczna może być skuteczną opcją dla osób cierpiących na depresję, lęki, czy też inne zaburzenia nastroju. Pomaga ona w identyfikowaniu i rozumieniu głęboko zakorzenionych emocji i myśli, które mogą przyczyniać się do tych zaburzeń.
• Osoby z problemami związanymi z relacjami: Terapia psychodynamiczna może być przydatna dla osób mających trudności w relacjach międzyludzkich, w tym związanych z rodziną, partnerstwem czy przyjaciółmi. Pomaga ona zrozumieć wzorce relacyjne i uczyć się bardziej zdrowych form komunikacji i interakcji.
• Osoby pragnące samorozwoju: Terapia psychodynamiczna może być również dla tych, którzy chcą zgłębiać swoją psychikę, lepiej zrozumieć siebie i swoje motywacje oraz osiągnąć większą samoświadomość i samorealizację.

Jaki wpływ ma terapia psychodynamiczna według badań (Fonagy 2015)?

• Depresja – Wskaźnik remisji: średnio 23%
• Zaburzenie osobowości borderline (BPD) – Redukcja rezygnacji z terapii z 15% do 2% po wprowadzeniu
• Anoreksja – Wskaźnik wyzdrowienia w terapii psychodynamicznej: 52% vs. 21% w rutynowym leczeniu
• Fobia społeczna – Wskaźnik remisji: 26%
• Lęk paniczny – Wskaźnik odpowiedzi na leczenie: 73% dla terapii psychodynamicznej vs. 39% dla relaksacji

Kiedy psychoterapia psychodynamiczna może być szczególnie skuteczna?

• Gdy jesteś gotów na dłuższy proces – ta terapia nie daje szybkich rozwiązań. Ale jeśli pozwolisz sobie na czas i cierpliwość, możesz dojść do trwałych zmian.
• Gdy chcesz zrozumieć swoje konflikty wewnętrzne – np. czujesz, że ciągle coś Cię blokuje, masz sprzeczne potrzeby albo nie wiesz, skąd się biorą Twoje emocje.
• Gdy chcesz nauczyć się lepiej rozumieć siebie – terapia psychodynamiczna rozwija zdolność do samoobserwacji i refleksji, co ma duże znaczenie także w codziennym życiu.

Warto jednak zauważyć, że terapia psychodynamiczna nie jest dla każdego.

Niektóre osoby mogą preferować bardziej skoncentrowane i krótsze formy terapii, takie jak terapia poznawczo-behawioralna.

Ważne jest również, aby znaleźć terapeutę, z którym pacjent czuje się komfortowo i z którym może nawiązać głęboką, opartą na zaufaniu relację terapeutyczną.

Bezpłatny test online depresji

Ile czasu trwa terapia psychodynamiczna?

W przeciwieństwie do pełnej psychoanalizy (która tradycyjnie może trwać bardzo długo, nawet kilka lat i wymaga częstych spotkań, nawet kilka razy w tygodniu), terapia psychodynamiczna jest często krótsza i spotkania odbywają się raz lub dwa razy w tygodniu.

To jak długo będzie ostatecznie trwać proces terapeutyczny, jest kwestią indywidualną – zależy to od rodzaju trudności, struktury osobowości pacjenta oraz celów terapeutycznych

Może mieć charakter krótkoterminowy (kilkanaście miesięcy) lub długoterminowy (kilka lat). 

Jak wygląda terapia w tym nurcie?

Terapia psychodynamiczna to przede wszystkim rozmowa.

Ale nie jest to zwykła rozmowa – to bezpieczna przestrzeń, w której możesz mówić o wszystkim, co przychodzi Ci do głowy.

Czasem są to bieżące sprawy, innym razem wspomnienia z dzieciństwa, sny, fantazje, emocje, które trudno nazwać – albo po prostu cisza.

I wszystko to jest ważne.

Nie musisz mieć przygotowanej „listy tematów” – terapeuta będzie Ci towarzyszył w odkrywaniu tego, co naprawdę wpływa na Twoje samopoczucie.

Może się zdarzyć, że zaczniesz od opowieści o czymś codziennym, a z czasem dotrzesz do głębszych uczuć, potrzeb i konfliktów, które przez lata pozostawały ukryte.

Terapia psychodynamiczna często koncentruje się na:

• poznaniu własnych emocji – nie tylko tych oczywistych, ale też tych, które zostały zepchnięte na dalszy plan,
• szukaniu przyczyn obecnych trudności w doświadczeniach z przeszłości, zwłaszcza z dzieciństwa,
• rozpoznawaniu schematów – powtarzających się sytuacji, reakcji, ról, jakie przyjmujesz w relacjach,
• uświadomieniu sobie, czego naprawdę potrzebujesz – nawet jeśli nigdy wcześniej nie było na to miejsca.

Bardzo ważnym elementem terapii jest relacja z terapeutą.

To, w jaki sposób rozmawiacie, jak się czujesz w kontakcie z nim, może wiele powiedzieć o tym, jak przeżywasz inne relacje w swoim życiu.

Czasem emocje, które pojawiają się w terapii (złość, zależność, rozczarowanie, bliskość), są „próbką” Twoich codziennych schematów i pozwalają zrozumieć, skąd się biorą trudności.

Terapeuta nie daje prostych rad.

Jego zadaniem nie jest mówić Ci, co robić, ale pomóc Ci zrozumieć siebie i swoje reakcje – tak, abyś sam mógł podejmować bardziej świadome decyzje.

Terapia odbywa się zazwyczaj raz lub dwa razy w tygodniu, a długość całego procesu zależy od Twoich potrzeb – niektórzy korzystają z niej kilka miesięcy, inni kilka lat.

Wszystko zależy od tego, jak głęboko chcesz pracować i co chcesz osiągnąć.

Jakie są etapy terapii psychodynamicznej?

Konsultacje i diagnoza

Pierwsze spotkania mają charakter konsultacyjny.

Ich celem jest:

• poznanie trudności pacjenta;
• zebranie informacji o historii życia i relacjach;
• określenie celów terapii;
• sprawdzenie, czy ten nurt jest odpowiedni dla danego pacjenta.

Na tym etapie terapeuta i pacjent wspólnie ustalają zasady współpracy (tzw. kontrakt terapeutyczny), np. częstotliwość sesji, ich długość oraz cele pracy.

Test: Jaki nurt terapii wybrać?

Budowanie relacji terapeutycznej

Kolejnym ważnym etapem jest rozwijanie stabilnej i bezpiecznej relacji z terapeutą.

To właśnie ona staje się głównym narzędziem leczenia.

W trakcie spotkań mogą pojawiać się różne emocje wobec terapeuty – zaufanie, złość, zależność czy lęk.

Często odzwierciedlają one wcześniejsze doświadczenia z ważnymi osobami, np. rodzicami lub partnerami.

Zjawisko to nazywa się przeniesieniem i jest kluczowym elementem pracy psychodynamicznej, ponieważ pomaga zrozumieć schematy relacyjne.

Eksploracja nieświadomych procesów

To główna i najdłuższa część terapii.

Pacjent jest zachęcany do swobodnego mówienia o swoich myślach, emocjach, wspomnieniach i fantazjach – nawet jeśli wydają się one chaotyczne lub trudne.

Celem tego etapu jest:

• odkrywanie ukrytych emocji i potrzeb;
• identyfikowanie mechanizmów obronnych;
• rozpoznawanie powtarzających się wzorców w relacjach;
• zrozumienie wpływu przeszłości na obecne funkcjonowanie.

Terapeuta może korzystać z technik takich jak wolne skojarzenia, interpretacje czy analiza snów, aby dotrzeć do nieświadomych treści.

Analiza oporu i trudnych emocji

W trakcie terapii naturalnie pojawia się opór – czyli nieświadomy mechanizm chroniący przed konfrontacją z bolesnymi doświadczeniami.

Może on przyjmować różne formy, np.:

• unikanie tematów;
• milczenie;
• spóźnianie się;
• bagatelizowanie problemów.

Praca z oporem pozwala zrozumieć, czego najbardziej się obawiamy i jakie emocje są najtrudniejsze do zaakceptowania.

To często moment przełomowy w terapii.

Wgląd i integracja zmian

Z czasem pacjent zaczyna coraz lepiej rozumieć siebie, swoje reakcje i relacje z innymi.

Zwiększona świadomość umożliwia:

• zmianę utrwalonych schematów;
• lepszą regulację emocji;
• podejmowanie bardziej świadomych decyzji;
• budowanie zdrowszych relacji.

Na tym etapie ważne jest nie tylko zrozumienie, ale także wprowadzanie nowych sposobów reagowania w codziennym życiu.

Zakończenie terapii

Ostatnia faza terapii obejmuje podsumowanie postępów i przygotowanie do dalszego funkcjonowania bez regularnych sesji.

Zakończenie terapii jest procesem, który może budzić silne emocje, takie jak smutek, lęk czy poczucie straty.

Jednocześnie stanowi ważne doświadczenie psychologiczne – pozwala przepracować temat rozstań i wzmocnić poczucie samodzielności.

Terapia kończy się wtedy, gdy pacjent osiągnie cele lub poczuje, że jest gotowy radzić sobie samodzielnie.

Sprawdź, czy cierpisz na lęki

Czym jest zjawisko przeniesienia i przeciwprzeniesienia w terapii psychodynamicznej?

Jednym z najważniejszych elementów terapii psychodynamicznej jest analiza relacji między pacjentem a terapeutą.

W tej relacji mogą pojawiać się specyficzne procesy psychologiczne nazywane przeniesieniem i przeciwprzeniesieniem.

Czym jest przeniesienie?

Przeniesienie polega na tym, że pacjent nieświadomie „przenosi” na terapeutę uczucia, oczekiwania i wzorce relacyjne, które wcześniej kierował wobec ważnych osób w swoim życiu – najczęściej rodziców, opiekunów lub partnerów.

Może to oznaczać, że pacjent zaczyna:

• postrzegać terapeutę jako osobę krytyczną lub oceniającą,
• odczuwać wobec niego silną sympatię, zależność lub idealizację,
• reagować złością lub lękiem, które w rzeczywistości mają źródło w dawnych relacjach.

To ważna część procesu, która odsłania zakorzenione schematy i umożliwia efektywną pracę nad nimi.

Czym jest przeciwprzeniesienie?

Przeciwprzeniesienie to emocjonalne reakcje terapeuty wobec pacjenta.

Może ono obejmować:

• sympatię lub dystans,
• irytację,
• nadmierną troskę,
• poczucie bezradności.

Reakcje terapeuty – odpowiednio rozpoznane i przeanalizowane – pomagają zrozumieć, jakie emocje pacjent wywołuje w relacjach z innymi ludźmi.

Tutaj należy zaznaczyć, że terapeuta pracuje pod stałą superwizją i posiada narzędzia do refleksji nad własnymi reakcjami, dzięki czemu przeciwprzeniesienie staje się elementem procesu terapeutycznego, a nie jego zakłóceniem.

Czym się różni terapia poznawczo-behawioralna od psychodynamicznej?

Wybór właściwej formy terapii może być kluczowy dla osiągnięcia pożądanych efektów w leczeniu problemów emocjonalnych i psychicznych.

Wśród wielu dostępnych opcji dwie popularne metody to terapia poznawczo-behawioralna i terapia psychodynamiczna.

Terapia psychodynamiczna i poznawczo-behawioralna wykazują taką samą skuteczność leczenia (Steinert 2017), ale istnieją istotne różnice w podejściu i technikach stosowanych w tych dwóch metodach.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) opiera się na założeniu, że nasze myśli, uczucia i zachowania są ze sobą powiązane i wpływają na siebie nawzajem.

W ramach CBT terapeuta pomaga pacjentowi zidentyfikować i zmienić negatywne myśli i przekonania oraz skuteczniej radzić sobie ze swoimi emocjami poprzez modyfikację zachowań.

Główne cechy terapii poznawczo-behawioralnej to:

• Skoncentrowane na teraźniejszości: CBT skupia się na teraźniejszych myślach, uczuciach i zachowaniach pacjenta, a nie na przeszłych doświadczeniach czy wewnętrznych konfliktach.
• Krótkoterminowe podejście: CBT często jest krótkoterminową terapią, która skupia się na rozwiązaniu konkretnych problemów w określonym czasie.
• Wykorzystanie technik behawioralnych: Terapia poznawczo-behawioralna często wykorzystuje techniki behawioralne, takie jak trening umiejętności społecznych, czy desensytyzacja.

Terapia psychodynamiczna, zainspirowana teorią psychoanalizy, skupia się na zrozumieniu głębszych, nieświadomych sił i motywacji, które wpływają na zachowanie jednostki.

Terapeuci psychodynamiczni pomagają pacjentom zgłębić swoje emocje, zrozumieć związki między przeszłością a teraźniejszością oraz rozwiązać wewnętrzne konflikty.

Główne cechy terapii psychodynamicznej to:

• Skupienie na przeszłości i nieświadomych procesach: Terapia psychodynamiczna skupia się na zrozumieniu wpływu przeszłych doświadczeń, w tym wczesnych relacji z rodzicami, na teraźniejsze zachowanie i myślenie.
• Długoterminowe podejście: Terapia psychodynamiczna jest zazwyczaj długoterminowym procesem, który wymaga czasu na zgłębienie i zrozumienie głęboko zakorzenionych problemów.
• Analiza wolnych skojarzeń: Terapeuci psychodynamiczni często korzystają z analizy wolnych skojarzeń, aby zgłębić nieświadome procesy pacjenta.

Kiedy wybierać terapię poznawczo-behawioralną, a kiedy psychodynamiczną?

Terapia poznawczo-behawioralna może być lepszym wyborem dla osób, które chcą skoncentrować się na konkretnych problemach teraźniejszych, takich jak lęki, fobie czy zaburzenia nastroju.

Terapia psychodynamiczna może być bardziej odpowiednia dla osób, które chcą zgłębić nieświadome przyczyny swoich problemów emocjonalnych i relacyjnych oraz rozwiązać długotrwałe konflikty.

Jakie techniki są stosowane w nurcie psychodynamicznym?

Terapia psychodynamiczna, wywodząca się z psychoanalizy, opiera się na założeniu, że wiele naszych emocji i trudności wynika z nieuświadomionych konfliktów wewnętrznych.

W trakcie terapii terapeuta pomaga pacjentowi stopniowo je odkrywać i lepiej zrozumieć.

Jednym z ważnych elementów pracy terapeutycznej jest analiza oporu.

Opór to naturalna reakcja – pojawia się wtedy, gdy zaczynamy zbliżać się do tematów, które są dla nas zbyt bolesne, trudne albo niechciane.

Może to wyglądać jak unikanie pewnych tematów, zmienianie tematu, milczenie, a nawet podważanie sensu terapii.

Zamiast naciskać, terapeuta stara się zrozumieć, z czego ten opór wynika i pomóc pacjentowi zobaczyć, co za nim stoi.

Praca z oporem może prowadzić do ważnych odkryć – często właśnie tam ukryte są emocje i potrzeby, których do tej pory nie byliśmy świadomi.

W pracy z oporem terapeuci korzystają m.in. z:

• Klaryfikacji – pomagają lepiej zrozumieć, co stoi za trudnością w poruszeniu danego tematu,
• Konfrontacji – zwracają uwagę na coś, co pacjent omija lub czego się boi, w bezpieczny i wspierający sposób,
• Interpretacji – pokazują powtarzające się schematy, które mogą mieć swoje źródło w przeszłości.

Dzięki takim technikom pacjent z czasem zaczyna lepiej rozumieć siebie, swoje emocje i wybory – a to pierwszy krok do trwałej zmiany.

Podsumowanie

Terapia psychodynamiczna stanowi skuteczne narzędzie w leczeniu wielu zaburzeń psychicznych, pozwalając pacjentom na głębsze zrozumienie siebie i swoich relacji.

Poprzez eksplorację nieświadomych procesów psychicznych, terapeuci pomagają pacjentom nauczyć się zdrowszych mechanizmów radzenia sobie i prowadzić bardziej satysfakcjonujące życie emocjonalne.

Umów się na psychoterapię

 

FAQ

Dlaczego przeniesienie jest tak ważne w terapii psychodynamicznej?

Dzięki przeniesieniu zakorzenione wzorce:

• ujawniają się,
• mogą zostać nazwane i zrozumiane,
• są stopniowo modyfikowane.

Dzięki temu pacjent doświadcza tzw. korektywnego doświadczenia emocjonalnego – czyli nowego, bezpiecznego sposobu bycia w relacji, który różni się od wcześniejszych, często bolesnych doświadczeń.

Czy przeniesienie zawsze występuje?

W mniejszym lub większym stopniu – tak.

Jest ono naturalnym mechanizmem psychicznym, obecnym w każdej relacji.

W terapii psychodynamicznej staje się jednak świadomym przedmiotem pracy.

Jakie są wady terapii psychodynamicznej?

Do potencjalnych wad należą:

• Dłuższy proces – praca nad nieświadomymi mechanizmami i utrwalonymi schematami relacyjnymi nie dzieje się w kilka tygodni.
• Silne emocje w trakcie terapii – powracanie do trudnych doświadczeń może czasowo zwiększyć napięcie czy smutek.
• Brak gotowych „narzędzi” na pierwszych sesjach – w przeciwieństwie do niektórych podejść bardziej strukturalnych, psychoterapia psychodynamiczna koncentruje się na rozumieniu źródeł trudności, a nie tylko na redukcji objawów.
• Wymaga refleksyjności i zaangażowania – nie każdy na danym etapie życia jest gotowy na taką formę pracy.

Jakie są zalety terapii psychodynamicznej?

Korzyści to m.in.:

• Zrozumienie siebie na głębszym poziomie – swoich reakcji, emocji, wyborów i relacji.
• Przerwanie powtarzających się schematów – szczególnie w związkach i relacjach zawodowych.
• Poprawa regulacji emocji – lepsze radzenie sobie z napięciem, złością czy poczuciem odrzucenia.
• Wzrost poczucia własnej wartości i sprawczości.
• Trwała zmiana, która utrzymuje się także po zakończeniu terapii.

Jak nie powinno wyglądać zakończenie terapii?

Nieprawidłowe zakończenie to np.:

• przerwanie terapii bez omówienia decyzji z terapeutą,
• zniknięcie bez pożegnania,
• zakończenie pod wpływem chwilowego kryzysu czy silnych emocji,
• unikanie rozmowy o trudnościach w relacji terapeutycznej.

W terapii psychodynamicznej sposób kończenia relacji ma znaczenie — często odzwierciedla wcześniejsze doświadczenia z rozstaniami czy bliskością.

Dlatego warto ten moment przepracować świadomie.

Jakie są przeciwskazania do terapii psychodynamicznej?

Do głównych przeciwwskazań należą:

• ostra psychoza,
• aktywne uzależnienie bez równoległego leczenia,
• poważne zaburzenia poznawcze,
• silny kryzys wymagający natychmiastowej stabilizacji (np. wysokie ryzyko samobójcze bez wsparcia psychiatrycznego).

Czy terapia psychodynamiczna może odbywać się online?

Tak — terapia psychodynamiczna może być prowadzona w formie online.

Sesje odbywają się przez bezpieczne platformy w ustalonych godzinach, z zachowaniem poufności i stałej struktury (czas trwania, częstotliwość).

Terapia online sprawdza się szczególnie gdy:

• mieszkasz za granicą,
• masz ograniczoną mobilność,
• trudno Ci wygospodarować czas na dojazdy,
• w Twojej okolicy brakuje terapeuty psychodynamicznego.

 

Źródła

• Fonagy P. The effectiveness of psychodynamic psychotherapies: An update. World Psychiatry. 2015 Jun;14(2):137-50.
• Shedler, J. (2010). Skuteczność terapii psychodynamicznej. American Psychologist, 65.
• Żechowski, C. (2017). Teoria emocji i popędów–od Sigmunda Freuda do Jaaka Pankseppa. Psychiatria Polska, 51(6), 1181-1189.
• Kamasz, E., & Pilarska, N. Psychoterapia w ujęciu psychodynamicznym.
• Steinert, C., Hoyer, J., Munder, T., Leichsenring, F., & Rabung, S. (2017). Psychodynamic Therapy: As Efficacious as Other Empirically Supported Treatments? A Meta-Analysis Testing Equivalence of Outcomes.. The American journal of psychiatry, 174 10, 943-953 . https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2017.17010057.
• Giannopoulos, E., Hilsenroth, M., & Diener, M. (2025). Therapist affect focus and patient outcomes in psychodynamic therapy: An updated systematic review and meta-analysis.. Psychotherapy. https://doi.org/10.1037/pst0000568.
• Leichsenring, F., Luyten, P., Hilsenroth, M., Rabung, S., Keefe, J., Barber, J., Steinert, C., Leweke, F., & Abbass, A. (2015). Psychodynamic therapy meets evidence-based medicine: a systematic review using updated criteria.. The lancet. Psychiatry, 2 7, 648-60 . https://doi.org/10.1016/S2215-0366(15)00155-8.