Dystymia, choć często niezauważona, pozostaje poważnym zaburzeniem nastroju, które wpływa na wszystkie aspekty życia.
Wpływa jednak nie tylko na samą psychikę, może ze sobą przynieść również bolesne skutki fizyczne.
Jakie?
Kluczowe wnioski
- Dystymia często objawia się przewlekłym zmęczeniem, zaburzeniami snu, zmianami apetytu i innymi somatycznymi dolegliwościami, związanymi z zaburzeniem neuroprzekaźników i hormonów.
- Diagnoza dystymii wymaga szczegółowego wywiadu i badań wykluczających inne choroby, a leczenie łączy psychoterapię z farmakoterapią i monitorowaniem nawrotów.
- Dystymia to przewlekłe, łagodne obniżenie nastroju, które pozwala na codzienne funkcjonowanie, ale obniża jakość życia i częściej dotyka kobiety.
- Przyczyny dystymii są wieloczynnikowe, obejmując czynniki genetyczne, biologiczne i środowiskowe.
Charakterystyka dystymii
Dystymia to przewlekłe obniżenie nastroju.
Nie spełnia kryteriów epizodu depresyjnego.
Występuje u 3-5% populacji, częściej u kobiet (nawet 5-krotnie), i może być pierwotna (samoistna) lub wtórna (towarzysząca chorobom somatycznym, jak stwardnienie rozsiane).
Dystymia obniża jakość życia, powodując chroniczne przygnębienie, ale pozwala na codzienne funkcjonowanie, w przeciwieństwie do depresji.
Objawy fizyczne dystymii
Fizyczne symptomy dystymii są kluczowe, często manifestują się somatycznie, maskując w ten sposób problem psychiczny:
- Przewlekłe zmęczenie i zmniejszona energia: Stałe poczucie wyczerpania, brak motywacji do aktywności, co prowadzi do apatii fizycznej. Osoby czują się zmęczone nawet po odpoczynku.
- Zaburzenia snu: Bezsenność (trudności z zasypianiem, częste budzenie się) lub nadmierna senność (hipersomnia), powodująca ciągłe niewyspanie. Może to prowadzić do spędzania dni w łóżku bez realnego snu.
- Zmiany w apetycie i odżywianiu: Zmniejszony apetyt prowadzący do utraty wagi lub objadanie się jako forma kompensacji emocjonalnej. To wpływa na kondycję fizyczną i może nasilać zmęczenie.
- Inne somatyczne dolegliwości: Ogólne osłabienie, czasem związane z współwystępującymi chorobami.
Te objawy fizyczne są powiązane z zaburzeniami neuroprzekaźników (serotonina, noradrenalina) i hormonalnymi (np. tarczyca), co podkreśla biologiczny aspekt dystymii.
Przyczyny występowania dystymii
Przyczyny są różnorodne: genetyczne (rodzinne obciążenie zaburzeniami nastroju), biologiczne (zaburzenia neuroprzekaźników, hormonalne) i środowiskowe (przewlekły stres, trauma, żałoba).
Dystymia często zaczyna się w młodym wieku, przed 18. rokiem życia, i może być wtórna do chorób somatycznych.
Diagnostyka i leczenie dystymii
Diagnoza opiera się na wywiadzie psychiatrycznym, wykluczającym inne zaburzenia (np. depresję, psychozy).
Kryteria oceny: obniżony nastrój przez min. 2 lata, z co najmniej trzema objawami, nie spełniającymi epizodu depresyjnego.
Zalecane są wcześniejsze badania krwi (TSH, witamina D) wykluczające somatyczne przyczyny.
Leczenie łączy psychoterapię z farmakoterapią (SSRI, trójpierścieniowe antydepresanty jak amitryptylina, inhibitory MAO).
Efekty są widoczne po kilku tygodniach lub miesiącach; ważne jest przy tym monitorowanie nawrotów.
Jeśli doświadczasz tych objawów, nie czekaj – umów się na konsultację.
W naszym centrum oferujemy indywidualne podejście, oparte na najwyższych standardach etycznych.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Jaracz J, Gattner K, Jaracz K, Górna K. Unexplained Painful Physical Symptoms in Patients with Major Depressive Disorder: Prevalence, Pathophysiology and Management. CNS Drugs. 2016 Apr;30(4):293-304.
- Kapfhammer HP. Somatic symptoms in depression. Dialogues Clin Neurosci. 2006;8(2):227-39.
- Tylee A, Gandhi P. The importance of somatic symptoms in depression in primary care. Prim Care Companion J Clin Psychiatry. 2005;7(4):167-76.
Dowiedz się więcej
- Ile trwa leczenie depresji?
- Dlaczego depresja może wrócić?
- Czy psycholog leczy depresję?
- Przyczyny depresji u kobiet
- Skuteczne leczenie depresji
- Nietypowe objawy depresji
