Depresja lękowa to złożone zaburzenie psychiczne, w którym objawy depresyjne, takie jak smutek i brak motywacji, łączą się z silnym lękiem, powodując ciągłe napięcie i poczucie zagrożenia.
Często objawia się zarówno psychicznie, jak i somatycznie, co znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Wczesne rozpoznanie i leczenie mogą skutecznie złagodzić objawy i przywrócić równowagę emocjonalną.
Jak wygląda depresja lękowa?
W depresji lękowej objawy depresyjne łączą się z silnymi symptomami lękowymi:
- Czujesz ciągły, narastający lęk i poczucie zagrożenia, połączone z głębokim smutkiem i beznadzieją.
- Typowe objawy psychiczne to przewlekły niepokój, napięcie emocjonalne, obawy o przyszłość, pesymizm, obniżona samoocena, brak motywacji, drażliwość, trudności z koncentracją i podejmowaniem decyzji, a nawet myśli samobójcze czy urojenia.
- Do tego dochodzą objawy somatyczne, takie jak bóle i zawroty głowy, podwyższone ciśnienie tętnicze, kołatanie serca, uczucie zaciskania w przełyku powodujące trudności z przełykaniem, biegunki, nudności, swędząca skóra, wzmożona potliwość, płytki oddech, drżenie rąk czy wypadanie włosów.
- Często pojawiają się też zaburzenia snu, jak bezsenność, wczesne budzenie się czy nadmierna senność w dzień.
Te objawy mogą nasilać się nawzajem – na przykład lęk prowokuje ataki paniki, a depresja pogłębia poczucie braku perspektyw.
Jak zachowuje się osoba z depresją lękową?
Osoba cierpiąca na depresję lękową często zachowuje się jak ktoś, kto jest w stanie ciągłego napięcia i gotowości do ucieczki przed niewidzialnym zagrożeniem.
Możesz zauważyć u niej nadpobudliwość ruchową – trudności z usiedzeniem w miejscu, ogryzanie paznokci, skubanie ubrań czy włosów, co jest sposobem na rozładowanie wewnętrznego niepokoju.
Jest drażliwa, łatwo wpada w gniew, ma wzmożoną potrzebę rozmów, ale jednocześnie gubi myśli lub doświadcza ich „ulatywania”.
W codziennym życiu unika sytuacji wywołujących lęk, jak miejsca publiczne, co prowadzi do wycofania się z życia towarzyskiego i zawodowego.
Często wyolbrzymia problemy, tłumaczy emocje, czuje głębokie poczucie obowiązku wobec innych, ale brakuje jej umiejętności kompromisu.
To osoba, która silnie przeżywa porażki, obawia się negatywnej oceny i ukrywa uczucia, co pogłębia izolację.
W zaawansowanych stadiach może dojść do utraty kontroli nad zachowaniami, nasilenia ataków paniki czy nawet prób samobójczych.
Bliscy często zauważają, że taka osoba rzadko szuka pomocy sama, więc kluczowe jest delikatne nakłanianie jej do konsultacji specjalistycznej.
Bezpłatny test online depresjiCzym różni się depresja lękowa od depresji?
Depresja lękowa różni się od klasycznej depresji przede wszystkim dominacją lęku i pobudzenia nad czystym smutkiem i apatią.
W zwykłej depresji objawy skupiają się na obniżonym nastroju, braku energii, znużeniu, utracie zainteresowań życiem i poczuciu bezwartościowości – to jak ciężar, który przygniata i uniemożliwia działanie.
Natomiast depresja lękowa dodaje silny komponent lękowy: ciągłe napięcie, poczucie zagrożenia, galopujące myśli pełne obaw i czarnych scenariuszy.
Tutaj nie ma pasywności, ale aktywny niepokój psychoruchowy, nadpobudliwość i objawy somatyczne, które mogą być mylone z nerwicą czy nawet ADHD.
W depresji lękowej lęk nasila się rano i przed snem, prowokując ataki paniki, podczas gdy w czystej depresji dominuje chroniczne zmęczenie.
To połączenie sprawia, że depresja lękowa jest często bardziej nasilona, z wyższym ryzykiem myśli samobójczych, i wymaga innego podejścia terapeutycznego, skupionego na tłumieniu lęku obok poprawy nastroju.
U kogo mogę zdiagnozować depresję lękową?
Diagnozę depresji lękowej możesz uzyskać u doświadczonego specjalisty, takiego jak psychiatra lub psycholog kliniczny, który przeprowadzi szczegółowy wywiad, oceni objawy i wykluczy inne schorzenia.
Psychiatra może zlecić badania laboratoryjne czy obrazowe, aby odróżnić depresję lękową od problemów hormonalnych, neurologicznych czy sercowych.
Diagnoza opiera się na kryteriach DSM-5 lub ICD-10/11, biorąc pod uwagę historię traum, stresu i genetyki.
Dobry terapeuta, czy to w gabinecie, czy online, może wspomóc wstępną ocenę za pomocą testów, ale ostateczną weryfikację i receptę na leki wystawi psychiatra po osobistym badaniu.
Jak leczy się depresję lękową?
Leczenie depresji lękowej jest kompleksowe i zazwyczaj łączy farmakoterapię z psychoterapią, dostosowane indywidualnie do nasilenia objawów.
Farmakologicznie stosuje się leki przeciwdepresyjne, takie jak selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI, np. fluoksetyna, sertralina, escitalopram), inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI, np. mirtazapina), czy trójpierścieniowe leki jak amitryptylina, klomipramina lub trazodon – poprawiają komunikację neuronalną, redukują lęk, uspokajają i ułatwiają sen.
Efekty pojawiają się po 2-4 tygodniach, a dawki dostosowuje psychiatra stopniowo.
Psychoterapia, zwłaszcza poznawczo-behawioralna (CBT), pomaga identyfikować negatywne myśli, zmieniać zachowania i radzić sobie z emocjami – to regularne, indywidualne sesje.
Czy depresja lękowa jest w pełni wyleczalna?
Tak, depresja lękowa jest w pełni wyleczalna w wielu przypadkach, ale wymaga wczesnego, konsekwentnego leczenia i współpracy z specjalistami – nie jest to szybki proces, może trwać miesiące lub lata, zależnie od zaawansowania i współistniejących problemów.
Z odpowiednią farmakoterapią i psychoterapią możesz osiągnąć znaczną poprawę, obniżyć lęk, odzyskać motywację i kontrolę nad życiem.
Po ustąpieniu objawów leki często kontynuuje się przez co najmniej rok, czasem dłużej, by zapobiec nawrotom.
Nie przerywaj terapii samowolnie, bo to grozi pogorszeniem.
Jakie są skutki nieleczonej depresji lękowej?
Nieleczona depresja lękowa może prowadzić do poważnych, czasem nieodwracalnych konsekwencji: lęk staje się paraliżujący, myśli samobójcze częstsze, a ryzyko prób samobójczych wzrasta, bo cierpienie wydaje się nie do zniesienia.
Możesz doświadczyć chronicznego stresu, zmian w strukturze mózgu z powodu wysokiego kortyzolu, pogłębienia problemów somatycznych jak nadciśnienie czy zaburzenia trawienne, co osłabia zdrowie fizyczne.
W życiu codziennym możliwe skutki to utrata pracy, relacji, izolacja społeczna i całkowite wycofanie.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Hopwood M. Anxiety Symptoms in Patients with Major Depressive Disorder: Commentary on Prevalence and Clinical Implications. Neurol Ther. 2023 Apr;12(Suppl 1):5-12.
- Rosellini AJ, Bourgeois ML, Correa J, Tung ES, Goncharenko S, Brown TA. Anxious distress in depressed outpatients: Prevalence, comorbidity, and incremental validity. J Psychiatr Res. 2018 Aug;103:54-60.
- Tamada Y, Inoue T, Sekine A, Toda H, Takeshima M, Sasaki M, Fujimura Y, Ohmae S. Comparison of depression with anxious distress and melancholic depression from the perspective of psychomotor disturbance. PCN Rep. 2024 Oct 14;3(4):e70022.
Dowiedz się więcej
- Nietypowe objawy depresji
- Który nurt terapii najlepiej sprawdza się w depresji?
- Co boli w depresji?
- Jak depresja zmienia człowieka?
- Najskuteczniejsze leki na depresję
- Na czym polega psychoterapia w depresji?
- Terapia lęku online
- Zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane
- CBT na zaburzenia lękowe
