W dzisiejszym świecie, gdzie tempo życia i presja społeczna mogą przytłaczać, coraz więcej osób rozważa skorzystanie z pomocy psychologicznej lub psychoterapeutycznej.

Jednak zanim zrobią ten krok, często pojawiają się liczne obawy – od lęku przed oceną po wątpliwości co do kosztów i skuteczności.

Kluczowe wnioski

Pacjenci najczęściej boją się oceny, dyskomfortu przy ujawnianiu intymnych spraw, kosztów, braku skuteczności terapii oraz konfrontacji z emocjami i zmianą.
Te obawy można pokonać poprzez edukację, wybór odpowiedniego terapeuty, omówienie wątpliwości na pierwszej sesji i stopniowe zaangażowanie w proces terapeutyczny.
Obawy wynikają z braku wiedzy, ze stereotypów społecznych i z wcześniejszych negatywnych doświadczeń związanych z terapią.

Dlaczego obawy są tak powszechne?

Obawy przed terapią wynikają często z braku wiedzy o procesie, stereotypów społecznych lub wcześniejszych negatywnych doświadczeń.

Na przykład wiele osób wyobraża sobie terapeutę jako biernego słuchacza, który kiwa głową i ocenia – to mit.

W rzeczywistości terapia to aktywny dialog, oparty na sojuszu terapeutycznym, gdzie pacjent i specjalista wspólnie pracują nad celami.

Naturalne jest, że na początku pojawia się dyskomfort, zwłaszcza przy dzieleniu się intymnymi sprawami z kimś obcym.

Jednak terapeuci są szkoleni, by tworzyć bezpieczną przestrzeń, gdzie akceptacja i poufność są priorytetem.

Tajemnica zawodowa chroni wszystkie informacje, a dane są anonimizowane nawet podczas superwizji.

Najczęstsze obawy

Strach przed oceną przez terapeutę lub otoczenie. Pacjenci często boją się, że terapeuta będzie ich osądzał lub że otoczenie uzna terapię za oznakę słabości. W rzeczywistości terapeuci opierają pracę na życzliwości i akceptacji – nie oceniają, lecz pomagają zrozumieć zachowania. A nastawienie do terapii w społeczeństwie poprawia się; coraz więcej osób widzi w niej akt odwagi i świadomego dbania o siebie. Warto omówić te lęki na pierwszej sesji – dobry terapeuta pomoże je rozwiać.
Dyskomfort z mówieniem o osobistych sprawach. „Jak opowiedzieć obcej osobie o tajemnicach?” – to częsta bariera. Terapia nie wymaga natychmiastowego ujawniania wszystkiego; proces jest stopniowy, dostosowany do gotowości pacjenta. Można zacząć od pozytywnych aspektów życia. To dzielenie spraw buduje ulgę, a terapeuta nie wykorzysta informacji przeciwko tobie – poufność jest obowiązkiem w tym zawodzie.
Wątpliwości co do skuteczności terapii. „Czy zwykła rozmowa pomoże?” – wiele osób wątpi, myśląc, że to „tylko gadanie”. Jednak psychoterapia to strukturalny proces, oparty na neurobiologii i badaniach, prowadzący do trwałych zmian w psychice. Różni się od rozmów z przyjaciółmi – terapeuta jest obiektywny i skupiony na przyczynach problemów.
Kwestie finansowe i czasowe. Terapia prywatna bywa droga, a brak czasu to kolejny argument. Koszty wynikają z długiego kształcenia terapeutów i ich ograniczonej liczby klientów. Jednak to inwestycja – godzina tygodniowo może zaoszczędzić cierpienia i zapobiec kolejnym problemom. Warto przesunąć priorytety; terapia nie trwa wiecznie, często to kilkanaście sesji.
Obawa przed emocjami i zmianą. Lęk przed konfrontacją z trudnymi uczuciami jest powszechny. Terapia pomaga je zrozumieć w bezpiecznym środowisku, bez zmuszania do niczego. Zmiana nie oznacza utraty tożsamości; pacjent decyduje o tempie procesu. Unikanie emocji utrudnia funkcjonowanie – terapia buduje odporność.
Poczucie, że problemy nie są wystarczająco poważne. „Nie jest ze mną aż tak źle” – wielu czeka na kryzys i odkłada sięgnięcie po pomoc. W istocie terapia jest dla każdego, kto czuje potrzebę; każdy powód jest istotny, gdyż wpływa na ogólny dobrobyt; sesję mogą zapobiec eskalacji i wspierać rozwój.
Lęk przed uzależnieniem lub brakiem efektów. Obawa, że terapia stanie się koniecznością lub zmarnuje czas. Proces ma określony czas, zależny od kontraktu, a sukces zależy od zaangażowania. Terapeuta nie narzuca wartości ani rozwiązań. Jeśli pierwszy specjalista nie wydaje się tym odpowiednim, należy szukać dalej – terapeuci różnią się podejściem.
Stereotypy o terapeutach. „Terapeuci robią to dla pieniędzy” – to mit. Wybierają zawód, by pomagać, i inwestują w superwizję. Nie są bierni; ich rola to aktywne wsparcie.

Jak przezwyciężyć obawy i rozpocząć terapię?

Zacznij od edukacji – poczytaj o faktach i mitach.

Wybierz terapeutę z odpowiednim szkoleniem, np. w nurcie poznawczo-behawioralnym.

Pierwsza konsultacja to okazja na omówienie wątpliwości.

Pamiętaj, że terapia nie jest „praniem mózgu”, lecz narzędziem do realnych zmian.

Osoby, które pokonały obawy, często żałują tylko zwłoki.

Podsumowanie

Obawy przed terapią są naturalne, ale nie powinny blokować drogi do lepszego życia.

Jak pokazują doświadczenia specjalistów, przezwyciężenie ich prowadzi do ulgi, zrozumienia i pozytywnych zmian.

Pamiętaj, że terapeuci są po to, by pomagać, a Ty masz kontrolę nad procesem.

Umów się na psychoterapię

Dowiedz się więcej

Weryfikacja merytoryczna

Natalia Kocur - Psycholog, Psychoterapeutka

Założycielka Centrum Psychoterapii “Pokonaj Lęk” Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Certyfikowana Psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej (certyfikat nr 1500). Ekspertka zdrowia psychicznego. Więcej