Syndrom DDA (Dorosłych Dzieci Alkoholików) to psychologiczne konsekwencje dorastania w rodzinie z problemem alkoholowym – najczęściej obejmujące trudności z samooceną, emocjonalnością i relacjami interpersonalnymi.
W Polsce może dotyczyć nawet kilku milionów osób, a zmaganie z nim wymaga rzetelnego wsparcia psychoterapeutycznego.
Istnieje kilka sprawdzonych podejść terapeutycznych dla DDA.
Najlepsza terapia dla DDA to taka, która odpowiada sytuacji i preferencjom danej osoby: może to być terapia indywidualna (w nurcie poznawczo-behawioralnym lub psychodynamicznym) lub grupowa, pośród osób o zbliżonych problemach i historii.
Syndrom DDA – na czym polega?
Osoby z syndromem DDA doświadczają między innymi:
- trudności w przeżywaniu emocji i okazywaniu uczuć,
- problemów z rozpoznawaniem i realizacją własnych potrzeb,
- niskiej samooceny, lęku, poczucia winy i skłonności do unikania konfliktów,
- trudności w tworzeniu bliskich, autentycznych relacji.
Dodatkowo, zaburzona dziecięca rzeczywistość może prowadzić do przenoszenia mechanizmów nadmiernej lojalności, nieumiejętności odmawiania czy nadmiernego brania odpowiedzialności za innych – co oddziałuje destrukcyjnie na dorosłe życie i relacje.
Sprawdź, czy cierpisz na lęki
DDA a problemy z uzależnieniem
Choć syndrom DDA sam w sobie nie jest uzależnieniem, związek między doświadczeniem wychowania w rodzinie alkoholowej a problemami z uzależnianiem – zarówno w formie współuzależnienia, jak i zagrożenia uzależnieniem – jest ważnym aspektem do uwzględnienia w terapii.
- W rodzinach alkoholowych żyje ok. 2 miliony dzieci, które często w dorosłości cierpią z powodu syndromu DDA. Równocześnie te środowiska bywają związane ze zwiększonym ryzykiem uzależnienia od alkoholu lub innych substancji, które również mogą stanowić element terapii — i wymagają zarówno diagnozy, jak i adekwatnego podejścia terapeutycznego.
- W przypadku uzależnienia od alkoholu skuteczną metodą leczenia jest terapia uzależnień, która może obejmować zarówno pracę nad abstynencją, jak i psychoterapię pogłębioną. Uwzględniając DDA — terapia łączona może być istotna dla zdrowienia całościowego.
Dlaczego terapia jest kluczowa?
Psychoterapia dla osób z DDA/DDD pozwala:
- przepracować traumy dzieciństwa i relacje toksyczne,
- zbudować korektywne doświadczenia emocjonalne,
- wydobyć ukryty potencjał, zwiększyć poczucie wpływu i wiarę we własne siły.
Partnerstwo z terapeutą ułatwia naukę dzielenia się troskami, budowania wsparcia oraz osiąganie radości z życia i emocjonalnej równowagi.
Jakie podejścia terapeutyczne są stosowane?
- Terapia psychodynamiczna
Terapia psychodynamiczna skupia się na odkryciu i zrozumieniu niezaspokojonych potrzeb emocjonalnych z dzieciństwa oraz mechanizmów obronnych wykształconych przez DDA.
Celem jest budowanie wglądu i integracja tych przeżyć.
- Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)
CBT koncentruje się na identyfikacji i zmianie szkodliwych myśli i zachowań.
Umożliwia rozwój konstruktywnych reakcji emocjonalnych i społecznych.
Formy psychoterapii: indywidualna czy grupowa?
Terapia indywidualna
Spotkania odbywają się zazwyczaj raz w tygodniu, trwają około 50 minut.
Plan terapeutyczny dostosowywany jest indywidualnie, po konsultacji.
Terapia grupowa
Oferowana raz w tygodniu i trwa około 120 minut.
Grupa umożliwia budowę społecznego wsparcia, wymianę doświadczeń i poczucie wspólnoty.
Jednak warto rozważyć praktyczność tego wyboru – terapia grupowa wymaga regularnej obecności przez około pół roku i jest bardziej ekonomiczna w przeliczeniu godzinowym.
Terapia DDA online
Współcześnie psychoterapia online, a zwłaszcza terapia DDA online, zyskuje na popularności i dostępności.
Jakie są tego korzyści?
- Terapia przez internet to szansa, by rozmawiać o trudnych emocjach i bolesnych doświadczeniach w komfortowych, bezpiecznych warunkach własnego domu. Dla wielu osób pierwsze spotkanie online może być łatwiejsze do podjęcia niż tradycyjna wizyta w gabinecie.
- Już samo rozpoczęcie terapii bywa najtrudniejszym krokiem – a terapia online ułatwia go, oferując swój gabinet w zaciszu czterech ścian.
- Dzięki spotkaniom online można działać nad uwolnieniem się od poczucia winy i odpowiedzialności za emocje oraz decyzje innych osób – to kluczowy aspekt pracy z DDA.
- Terapeuci w tej formie działają w różnych nurtach – psychodynamicznym czy poznawczo-behawioralnym – co pozwala dopasować terapię do indywidualnych potrzeb pacjenta, nawet w trybie zdalnym.
Która forma i nurt terapeutyczny jest najlepszy?
Nie ma jednej „najlepszej” terapii – optymalny wybór zależy od:
- rodzaju trudności (emocje, relacje, samoocena),
- osobistych preferencji (kontakt jeden-na-jednego vs. grupa),
- dostępności form terapeutycznych,
- gotowości do regularnej pracy i długo- lub krótkoterminowego zaangażowania.
Terapia psychodynamiczna może być szczególnie pomocna przy sięganiu do ukrytych mechanizmów i budowaniu głębokich zmian.
CBT (terapia poznawczo-behawioralna) idealnie sprawdzają się przy konkretnych objawach i relacjach.
Kombinacja podejść – dostosowana indywidualnie – może przynieść najlepsze efekty.
W każdej formie liczy się profesjonalne wsparcie oraz świadoma decyzja o wyborze – np. konsultacja psychologa pozwala określić formę wpisującą się w osobiste potrzeby.
Korzyści z psychoterapii DDA
Dobra terapia pomaga:
- Zwiększyć poczucie własnej wartości,
- Poprawić jakość relacji emocjonalnych,
- Rozwinąć umiejętność wyrażania potrzeb i proszenia o wsparcie,
- Zmniejszyć objawy lękowe, nerwicowe, depresyjne,
- Osiągnąć radość życia i trwałą wiarę we własne możliwości.
Podsumowanie
Syndrom Dorosłych Dzieci Alkoholików (DDA) niesie ze sobą trudne konsekwencje emocjonalne i relacyjne.
Skuteczna pomoc terapeutyczna to świadomy wybór nurtu i formy terapii – psychodynamicznej, poznawczo-behawioralnej lub interpersonalnej.
Zarówno psychoterapia indywidualna, jak i grupowa, mogą przynieść trwałe zmiany, o ile są odpowiednio dopasowane i prowadzona systematycznie.
Wsparcie profesjonalisty to klucz do odzyskania poczucia własnej wartości, budowania zdrowych relacji i odnalezienia radości życia.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Carole L. Osterndorf, Ph.D.; Robert D. Enright, Ph.D.; Anthony C. Holter, Ph.D.; John S. Klatt, Treating Adult Children of Alcoholics Through Forgiveness Therapy, Alcoholism Treatment Quarterly, Volume: 29 Issue: 3 Dated: July-September 2011 Pages: 274-292.
- Gustafson DH, McTavish FM, Schubert CJ, Johnson RA. The effect of a computer-based intervention on adult children of alcoholics. J Addict Med. 2012 Mar;6(1):24-8.
- Kuhns ML. Treatment outcomes with adult children of alcoholics: depression. Adv Pract Nurs Q. 1997 Fall;3(2):64-9.
Dowiedz się więcej
- Ile trwa terapia dla DDA?
- Jak pozbyć się syndromu DDA?
- DDA a terapia poznawczo-behawioralna
- Objawy traumy z dzieciństwa
- Rodzina dysfunkcyjna: czym się różni od zdrowej
