Odporność psychiczna to zdolność do skutecznego radzenia sobie z wyzwaniami, stresem i presją.
Model 4C, opracowany przez prof. Petera Clougha i Douga Strycharczyka, identyfikuje cztery kluczowe komponenty tej odporności: kontrolę, zaangażowanie, wyzwania i pewność siebie.
Zrozumienie i rozwijanie tych filarów może znacząco poprawić nasze funkcjonowanie w codziennym życiu.
Kontrola (Control)
Kontrola odnosi się do poczucia wpływu na własne życie oraz zdolności do zarządzania emocjami.
Osoby z wysokim poziomem kontroli wierzą, że mają wpływ na swoje działania i reakcje, nawet w trudnych sytuacjach.
Potrafią zachować spokój i podejmować świadome decyzje, zamiast reagować impulsywnie.
Rozwijanie kontroli można wspierać poprzez techniki uważności, takie jak świadome oddychanie czy medytacja, które pomagają w regulacji emocji i zwiększają samoświadomość.
Zaangażowanie (Commitment)
Zaangażowanie to zdolność do konsekwentnego dążenia do celów i wytrwałości w realizacji zadań.
Osoby zaangażowane są zdeterminowane, by osiągać swoje cele, nawet w obliczu przeszkód.
Pomocne w rozwijaniu tego filaru jest wyznaczanie konkretnych, mierzalnych celów oraz dzielenie większych zadań na mniejsze etapy.
Regularne monitorowanie postępów i świętowanie małych sukcesów może zwiększyć motywację i utrzymać zaangażowanie na wysokim poziomie.
Wyzwania (Challenge)
Postrzeganie trudności jako wyzwań, a nie zagrożeń, jest kluczowe dla odporności psychicznej.
Osoby z takim nastawieniem traktują niepowodzenia jako okazje do nauki i rozwoju.
Przyjmują elastyczne podejście do zmian i są otwarte na nowe doświadczenia.
Rozwijanie tego filaru można wspierać poprzez podejmowanie nowych aktywności, uczenie się nowych umiejętności i refleksję nad doświadczeniami, co zwiększa zdolność adaptacji i kreatywnego rozwiązywania problemów.
Pewność siebie (Confidence)
Pewność siebie to wiara we własne umiejętności i kompetencje.
Osoby pewne siebie są bardziej skłonne podejmować inicjatywę i radzić sobie z trudnościami.
Rozwijanie tego filaru obejmuje budowanie pozytywnego obrazu siebie, uznawanie swoich osiągnięć i konstruktywne podejście do krytyki.
Ćwiczenia takie jak prowadzenie dziennika sukcesów czy afirmacje mogą wzmocnić poczucie własnej wartości i zwiększyć pewność siebie.
Podsumowanie
Rozwijanie każdego z tych filarów przyczynia się do zwiększenia odporności psychicznej.
Regularna praktyka technik uważności, wyznaczanie celów, otwartość na nowe doświadczenia oraz budowanie pozytywnego obrazu siebie to kroki, które mogą pomóc w osiągnięciu większej równowagi i skuteczności w życiu codziennym.
Sprawdź Program Budowania Odporności Psychicznej
Źródło
- Clough, P., & Strycharczyk, D. (2012). Developing Mental Toughness: Improving Performance, Wellbeing and Positive Behavior in Others. London: Kogan Page.
Dowiedz się więcej
- Odporność psychiczna – Czym jest? Jak ją wzmacniać?
- Poczucie własnej wartości – niezawodne techniki na pewność siebie
- Rozwój osobisty – kompleksowy przewodnich
- Psychoterapia a coaching
