Zaburzenia osobowości to trwałe wzorce myślenia, odczuwania i zachowania, które powodują trudności w relacjach i funkcjonowaniu codziennym.
Przykładami są: zaburzenia borderline, narcystyczne czy unikające.
Psychoterapia psychodynamiczna jest jednym z podejść, które pomaga radzić sobie z tymi problemami, skupiając się na głębszych przyczynach, a nie tylko objawach.
Kluczowe wnioski
- Psychoterapia psychodynamiczna skutecznie poprawia funkcjonowanie interpersonalne, redukuje objawy i wspiera długotrwały rozwój pacjentów z zaburzeniami osobowości.
- Terapia wykorzystuje interwencje wglądowe, takie jak klaryfikacja, konfrontacja i interpretacja, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.
- Leczenie zaburzeń osobowości polega na analizie dysfunkcyjnych wzorców zachowań i emocji oraz wzmacnianiu zasobów psychicznych pacjenta.
- Terapia psychodynamiczna jest odpowiednia dla osób z zaburzeniami osobowości, nerwicowymi, lękowymi i depresyjnymi, choć nie zawsze jest skuteczna przy psychozach.
- Terapia psychodynamiczna to metoda terapeutyczna badająca nieświadome konflikty z przeszłości, które wpływają na obecne zachowania i emocje.
Czym jest psychoterapia psychodynamiczna?
To metoda pracy terapeutycznej, zakładająca, że nasze zachowania są kształtowane przez nieświadome konflikty, często wyniesione z dzieciństwa.
W terapii pacjent i terapeuta wspólnie badają te ukryte mechanizmy.
Sesje odbywają się regularnie, zwykle 1-2 razy w tygodniu, i mogą trwać od kilku miesięcy do lat, w zależności od potrzeb.
Kluczowe elementy to:
- Nieświadomość: Ukryte emocje i wspomnienia wpływają na codzienne życie.
- Przeniesienie: Pacjent przenosi uczucia z przeszłych relacji na terapeutę, co pozwala przepracować problemy.
- Opór: Naturalne mechanizmy obronne, które utrudniają zmianę, ale ich analiza prowadzi do wglądu.
- Wgląd: Zrozumienie przyczyn problemów pomaga w zmianie zachowań.
W zaburzeniach osobowości terapia pomaga budować stabilniejszą tożsamość, poprawiać relacje i radzić sobie z emocjami.
Na czym polega leczenie zaburzeń osobowości?
Osobowość to dynamiczna organizacja wzorców zachowania, myślenia i emocji.
Zaburzenia osobowości pojawiają się, gdy w co najmniej jednym obszarze jest dysfunkcja, np. w tożsamości czy relacjach.
Terapia celuje w redukcję objawów i wzmocnienie zasobów psychicznych.
Cele to:
- Poprawa relacji interpersonalnych.
- Stabilizacja samooceny.
- Lepsze rozumienie siebie i innych.
- Zwiększona tolerancja na emocje.
- Większa elastyczność w radzeniu sobie z wyzwaniami.
W przypadku borderline, terapia skupia się na analizie przeniesienia, co pomaga regulować impulsy i emocje.
Metody i techniki
Terapia jest wglądowa: pacjent swobodnie łączy elementy, a terapeuta je interpretuje.
Kluczowe interwencje to:
- Klaryfikacja: Wyjaśnianie niejasnych wypowiedzi.
- Konfrontacja: Zestawianie faktów, by pokazać nieświadome wzorce.
- Interpretacja: Łączenie obecnych problemów z przeszłością.
Forma krótkoterminowa (10-50 sesji) skupia się na jednym problemie, długoterminowa – na głębszych zmianach.
Skuteczność terapii psychodynamicznej w zaburzeniach osobowości
Badania pokazują, że psychoterapia psychodynamiczna jest skuteczna w zaburzeniach osobowości.
Metaanalizy wskazują na poprawę funkcjonowania interpersonalnego, redukcję objawów i wzrost funkcji refleksyjnych.
Efekty utrzymują się długo po terapii, wspierając dalszy rozwój.
Nurt jest skuteczny w zaburzeniach nerwicowych, borderline i psychotycznych poziomach osobowości.
Dla kogo jest odpowiednia?
Dla osób z zaburzeniami osobowości, nerwicowymi, lękowymi, depresyjnymi czy psychosomatycznymi.
Terapia psychodynamiczna jest szczególnie korzystna w borderline, gdzie pomaga w regulacji emocji i relacjach.
Nie jest jednak dla wszystkich – w psychozach może być nieskuteczna.
Podsumowanie
Psychoterapia psychodynamiczna oferuje głębokie zrozumienie siebie, co prowadzi do trwałych zmian.
Choć wymaga czasu, badania potwierdzają jej skuteczność w leczeniu zaburzeń osobowości.
Jeśli zmagasz się z problemami relacyjnymi czy emocjonalnymi, warto rozważyć tę metodę u doświadczonego terapeuty.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Katakis, P., Schlief, M., Barnett, P. et al. Effectiveness of outpatient and community treatments for people with a diagnosis of ‘personality disorder’: systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry 23, 57 (2023).
- Zanarini MC. Psychotherapy of borderline personality disorder. Acta Psychiatr Scand. 2009 Nov;120(5):373-7.
Dowiedz się więcej
- Jakie są zaburzenia osobowości?
- Skąd się biorą zaburzenia osobowości?
- Jak zachowuje się osoba, która ma zaburzenia osobowości
- Terapia zaburzeń osobowości online
- Terapia psychodynamiczna: na czym polega, kiedy stosować
- Terapia psychodynamiczna: wady i zalety
