ADHD to zaburzenie neurorozwojowe, które znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie – zarówno u dzieci, jak i dorosłych.
Wiele osób zastanawia się, czy diagnoza naprawdę jest potrzebna, od kogo zacząć, i co zrobić po niej.
W tym artykule wyjaśniamy te kwestie.
Który specjalista diagnozuje ADHD?
Oficjalną diagnozę ADHD (z kodem z klasyfikacji chorób) stawia tylko psychiatra.
To on odpowiada za ostateczne rozpoznanie na podstawie wywiadu, obserwacji i kryteriów diagnostycznych (np. DSM-5).
Psycholog kliniczny specjalizujący się w ADHD odgrywa jednak bardzo ważną rolę przed wizytą u psychiatry – przeprowadza szczegółowe badania psychologiczne, testy (np. DIVA-5, MOXO, testy neuropsychologiczne) i wydaje opinię, która jest nieocenionym wsparciem dla psychiatry.
Najlepszy efekt daje najpierw dokładna diagnostyka psychologiczna, potem konsultacja psychiatryczna.
Czy muszę zgłosić się na badanie w kierunku ADHD do psychologa przed wizytą u psychiatry?
Nie musisz – to nie jest obowiązkowe.
Możesz zacząć od psychiatry, a on sam zdecyduje, czy potrzebne są dodatkowe badania psychologiczne.
Jednak zdecydowanie zalecamy zacząć od psychologa.
W ten sposób dostarczysz psychiatrze szczegółową opinię z testami, wywiadem i obserwacjami.
Badania psychologiczne trwają zwykle 2–3 godziny i dają pełny obraz Twoich zasobów, trudności i ewentualnych współwystępujących zaburzeń.
Bezpłatny test na ADHDCo mi da diagnoza ADHD?
Diagnoza to przede wszystkim wyjaśnienie.
Nagle rozumiesz, dlaczego od lat masz problem z koncentracją, organizacją, impulsywnością czy relacjami.
Dzięki niej masz:
- wiedzę o swoich mocnych i słabych stronach
- możliwość wykluczenia innych zaburzeń (depresja, lęk, autyzm itp.)
- dostęp do skutecznego leczenia
- realną szansę poprawy funkcjonowania w pracy, szkole, związkach i codziennym życiu.
Czy diagnoza ADHD online jest miarodajna?
Tak – pod warunkiem, że przeprowadza ją doświadczony zespół (psycholog + psychiatra) z użyciem tych samych narzędzi, co stacjonarnie.
Wiele ośrodków od lat z powodzeniem realizuje pełną diagnozę ADHD online (wywiad, testy, konsultacja psychiatryczna).
Jest to szczególnie pomocne dla osób z mniejszych miejscowości, z trudnościami w poruszaniu się czy mieszkających za granicą.
Najważniejsze jest to, aby zadbać o stabilne połączenie, być szczerym w odpowiedziach i zapobiec czynnikom zakłócającym (np. hałas, obecność innych osób).
Badania pokazują, że trafność takiej diagnozy jest bardzo wysoka, gdy stosuje się sprawdzone protokoły.
Jakie leczenie mam podjąć po diagnozie ADHD?
Po diagnozie psychiatra omawia z Tobą indywidualny plan leczenia.
Najczęściej łączy się dwa filary:
- Farmakoterapię – leki (głównie stymulanty lub niestymulanty) szybko łagodzą najdokuczliwsze objawy (nawet do 80% poprawy w zakresie koncentracji, impulsywności i nadpobudliwości).
- Psychoterapię i psychoedukację – uczą strategii radzenia sobie z objawami, organizacji, regulacji emocji, budowania relacji. Bardzo ważne jest też wsparcie dla bliskich (rodziców, partnera).
Wszystko dobiera się do Twoich objawów, współwystępujących trudności i preferencji.
ADHD nie da się całkowicie wyleczyć, ale można nim bardzo skutecznie zarządzać.
Czy mogę mieć ADHD i nie otrzymać diagnozy?
Tak, bo objawy ADHD mogą być mylone z depresją, lękiem czy borderline.
Wiele osób przez lata stara się funkcjonować „normalnie”, ale płaci przy tym cenę w postaci wypalenia, problemów w relacjach, porzuconych studiów czy pracy.
Czasem objawy nie są na tyle nasilone, by spełniać pełne kryteria diagnostyczne, albo osoba nauczyła się je maskować.
Diagnoza nie jest wyrokiem – jest narzędziem, które pozwala zacząć żyć w zgodzie ze swoim mózgiem.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Adamou M, Arif M, Asherson P, Cubbin S, Leaver L, Sedgwick-Müller J, Müller-Sedgwick U, van Rensburg K, Kustow J. The adult ADHD assessment quality assurance standard. Front Psychiatry. 2024 Aug 2;15:1380410.
- Subcommittee on Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder; Steering Committee on Quality Improvement and Management; Wolraich M, Brown L, Brown RT, DuPaul G, Earls M, Feldman HM, Ganiats TG, Kaplanek B, Meyer B, Perrin J, Pierce K, Reiff M, Stein MT, Visser S. ADHD: clinical practice guideline for the diagnosis, evaluation, and treatment of attention-deficit/hyperactivity disorder in children and adolescents. Pediatrics. 2011 Nov;128(5):1007-22.
- Young JL, Goodman DW. Adult Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Diagnosis, Management, and Treatment in the DSM-5 Era. Prim Care Companion CNS Disord. 2016 Nov 17;18(6).
Dowiedz się więcej
- Jak zdiagnozować ADHD?
- ADHD u dorosłych: objawy, leczenie, jak sobie pomóc
- ADHD a relacje
- ADHD a życie zawodowe
- Jak kontrolować ADHD bez leków?
- Strategie radzenia sobie z ADHD
- Jak się „leczy” ADHD?
