Jak przepracować traumę?

Trauma psychiczna to głęboko zakorzenione doświadczenie, które może wpływać na codzienne funkcjonowanie, relacje i poczucie bezpieczeństwa.

Przepracowanie traumy to proces wymagający czasu, cierpliwości i wsparcia, ale możliwy do osiągnięcia dzięki odpowiednim metodom terapeutycznym i technikom samopomocy.

Czym jest trauma i jakie są jej skutki?

Trauma to reakcja na wydarzenie lub serię wydarzeń, które przekraczają zdolność jednostki do radzenia sobie.

Może prowadzić do rozwoju zaburzeń takich jak PTSD (zespół stresu pourazowego), cPTSD (złożony zespół stresu pourazowego) czy ASD (ostre zaburzenie stresowe).

Nieprzepracowana trauma może prowadzić do chronicznego stresu, problemów zdrowotnych, trudności w relacjach oraz skłonności do uzależnień.

Objawy traumy

Trauma psychiczna manifestuje się poprzez różnorodne objawy, które mogą być zarówno fizyczne, jak i psychiczne.

Do najczęstszych objawów należą:

• Objawy fizyczne: drżenie kończyn, przyspieszone tętno, nadmierna potliwość, bóle głowy, problemy żołądkowe, napięcie mięśniowe.
• Objawy emocjonalne i psychiczne: natrętne wspomnienia (flashbacki), koszmary senne, unikanie sytuacji przypominających o traumie, poczucie odrętwienia emocjonalnego, trudności w koncentracji, nadmierna czujność, drażliwość, wybuchy złości, uczucie beznadziejności, myśli samobójcze.

Objawy te mogą utrzymywać się przez dłuższy czas i znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie osoby dotkniętej traumą.

Zaburzenia współwystępujące z traumą

Trauma często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi, co może komplikować proces leczenia.

Do najczęściej występujących zaburzeń należą:

• Zespół stresu pourazowego (PTSD): charakteryzuje się powracającymi wspomnieniami traumatycznego wydarzenia, unikaniem bodźców z nim związanych, negatywnymi zmianami w myśleniu i nastroju oraz nadmiernym pobudzeniem.
• Depresja: utrzymujący się smutek, utrata zainteresowania codziennymi aktywnościami, poczucie bezwartościowości, zaburzenia snu i apetytu.
• Zaburzenia lękowe: nadmierny lęk, ataki paniki, unikanie sytuacji wywołujących niepokój.
• Zaburzenia psychosomatyczne: objawy fizyczne bez wyraźnej przyczyny medycznej, takie jak bóle głowy, problemy żołądkowe, napięcie mięśniowe.
• Uzależnienia: nadużywanie substancji psychoaktywnych jako forma radzenia sobie z objawami traumy.

Współwystępowanie tych zaburzeń z traumą wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego, uwzględniającego wszystkie aspekty zdrowia psychicznego pacjenta.

Zrozumienie objawów traumy oraz jej współwystępowania z innymi zaburzeniami jest kluczowe dla skutecznego leczenia i powrotu do zdrowia psychicznego.

W przypadku występowania powyższych objawów zaleca się konsultację z wykwalifikowanym specjalistą.

Etapy przepracowywania traumy

Proces leczenia traumy można podzielić na kilka kluczowych etapów:

1. Uświadomienie sobie wpływu traumy
   Zrozumienie, jak trauma wpłynęła na życie i funkcjonowanie, jest pierwszym krokiem do jej przepracowania.
2. Przetwarzanie emocji
   Wyrażenie i zrozumienie emocji związanych z traumą pozwala na ich integrację i zmniejszenie ich wpływu.
3. Budowanie tożsamości i samoakceptacji
   Praca nad odbudową poczucia własnej wartości i akceptacji siebie jest kluczowa w procesie zdrowienia.
4. Tworzenie zdrowych relacji
   Odbudowa relacji interpersonalnych i zaufania do innych ludzi wspiera proces leczenia.
5. Nauka radzenia sobie ze stresem
   Rozwijanie umiejętności zarządzania stresem i emocjami pomaga w utrzymaniu równowagi psychicznej.

Skuteczne metody terapeutyczne

W leczeniu traumy stosuje się różne podejścia terapeutyczne, w tym:

• Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)
  Skupia się na identyfikacji i zmianie negatywnych wzorców myślenia i zachowania.
• Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing)
  Wykorzystuje stymulację bilateralną do przetwarzania traumatycznych wspomnień.
• Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT)
  Skupia się na akceptacji i regulacji emocji, szczególnie skuteczna w leczeniu PTSD.

Techniki samopomocy

Oprócz terapii, istnieją techniki, które można stosować samodzielnie:

• Mindfulness i medytacja
  Pomagają w redukcji lęku i zwiększają świadomość emocji.
• Ćwiczenia oddechowe
  Techniki takie jak 4-7-8 pomagają w redukcji stresu.
• Prowadzenie dziennika
  Spisywanie myśli i uczuć pomaga w ich przetwarzaniu.
• Aktywność fizyczna
  Regularne ćwiczenia poprawiają samopoczucie i redukują napięcie.
• Techniki uziemienia
  Pomagają w utrzymaniu kontaktu z teraźniejszością i redukcji natrętnych myśli.

Kiedy szukać profesjonalnej pomocy?

Warto skonsultować się z psychoterapeutą, gdy:

• Objawy traumy utrzymują się przez dłuższy czas
• Doświadczasz myśli samobójczych lub autodestrukcyjnych
• Masz trudności w codziennym funkcjonowaniu
• Unikasz kontaktów społecznych
• Sięgasz po substancje psychoaktywne w celu radzenia sobie z emocjami

Podsumowanie

Przepracowanie traumy to indywidualny proces, który wymaga zaangażowania i wsparcia.

Dzięki odpowiednim metodom terapeutycznym i technikom samopomocy możliwe jest odzyskanie równowagi psychicznej i poprawa jakości życia.

Pamiętaj, że nie jesteś sam – warto szukać pomocy i otaczać się wsparciem bliskich osób.

Jeśli potrzebujesz profesjonalnej pomocy, skontaktuj się z psychoterapeutą specjalizującym się w leczeniu traumy.

Źródła

• Briere J. N., Scott C., Podstawy terapii traumy. Diagnoza i metody terapeutyczne, Kraków 2020.
• Herman J., Trauma and recovery, New York 1992.

Dowiedz się więcej

• Co to jest trauma? Objawy i leczenie
• Terapia traumy
• Ćwiczenia na odporność psychiczną
• Jak leczyć rany emocjonalne?
• Objawy traumy z dzieciństwa
• Czy traumy z dzieciństwa wpływają na relacje w dorosłym życiu?
• Jak długo trwa wychodzenie z traumy?

Weryfikacja merytoryczna

Natalia Kocur - Psycholog, Psychoterapeutka

Założycielka Centrum Psychoterapii “Pokonaj Lęk”   Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Certyfikowana Psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej (certyfikat nr 1500). Ekspertka zdrowia psychicznego. Więcej