Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) to neurorozwojowe zaburzenie, które wpływa na funkcjonowanie jednostki w różnych aspektach życia, w tym w sferze zawodowej.
Dorośli z ADHD często napotykają na specyficzne trudności w pracy, ale również posiadają unikalne talenty, które mogą być atutem w odpowiednio dostosowanym środowisku zawodowym.
Wyzwania zawodowe osób z ADHD
Problemy z koncentracją i organizacją pracy
Osoby z ADHD często mają trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach wymagających długotrwałego skupienia, zwłaszcza gdy są one monotonne.
Mogą również doświadczać dezorganizacji, co utrudnia efektywne planowanie i realizację obowiązków zawodowych.
Impulsywność i trudności w relacjach interpersonalnych
Impulsywne zachowania, takie jak przerywanie rozmów czy podejmowanie pochopnych decyzji, mogą wpływać na jakość współpracy z innymi pracownikami oraz na relacje z przełożonymi.
Problemy z pracą w zespole
Osoby z ADHD mogą napotykać trudności w pracy zespołowej, wynikające z charakterystycznych cech tego zaburzenia.
Impulsywność może prowadzić do przerywania innym podczas rozmów czy podejmowania decyzji bez konsultacji z zespołem.
Dodatkowo, trudności z koncentracją mogą skutkować pomijaniem istotnych informacji przekazywanych podczas spotkań czy w komunikacji wewnętrznej.
Te zachowania mogą być postrzegane przez współpracowników jako brak zaangażowania lub nieprofesjonalizm, co wpływa na relacje interpersonalne i efektywność pracy zespołowej.
Bezpłatny test online ADHD
Przeciążenie sensoryczne
Środowisko pracy, szczególnie w otwartych przestrzeniach biurowych, może być źródłem nadmiernej stymulacji dla osób z ADHD.
Hałas, intensywne oświetlenie, ciągłe ruchy wokół stanowiska pracy czy częste przerwy mogą prowadzić do przeciążenia sensorycznego.
To z kolei może skutkować zwiększonym stresem, trudnościami w koncentracji oraz obniżeniem efektywności pracy.
Skłonność do wypalenia zawodowego
Długotrwałe zmaganie się z trudnościami w pracy, brak zrozumienia ze strony otoczenia oraz chroniczny stres mogą prowadzić do wypalenia zawodowego u osób z ADHD.
Osoby z ADHD są bardziej narażone na wypalenie zawodowe z powodu kilku charakterystycznych cech:
- Impulsywne podejmowanie się wielu zadań: Skłonność do przyjmowania na siebie nadmiernej liczby obowiązków bez realistycznej oceny własnych możliwości prowadzi do przeciążenia i stresu.
- Dezorganizacja: Problemy z planowaniem i organizacją pracy mogą skutkować opóźnieniami, frustracją i poczuciem nieefektywności.
- Trudności z koncentracją: Szybkie rozpraszanie się i trudności w utrzymaniu uwagi na zadaniach mogą prowadzić do niezadowolenia z własnej pracy i obniżenia motywacji.
- Brak motywacji: Deficyty w systemie nagrody w mózgu osób z ADHD mogą powodować trudności w utrzymaniu motywacji, szczególnie przy zadaniach wymagających długotrwałego zaangażowania.
- Problemy w ustalaniu priorytetów: Trudności w hierarchizacji zadań mogą prowadzić do chaosu w pracy i poczucia przytłoczenia.
- Stres wynikający z nadmiernej kompensacji: Porównywanie się z innymi i próby nadmiernego rekompensowania swoich trudności mogą prowadzić do chronicznego stresu i wypalenia.
Strategie wspierające funkcjonowanie zawodowe
Techniki zarządzania czasem i organizacji
Stosowanie narzędzi takich jak kalendarze, listy zadań czy technika Pomodoro może pomóc w lepszym planowaniu i realizacji obowiązków.
Dostosowanie środowiska pracy
Praca w cichym, uporządkowanym miejscu oraz minimalizacja rozpraszaczy (np. poprzez używanie słuchawek z redukcją hałasu) mogą znacząco poprawić koncentrację.
Wsparcie ze strony pracodawcy
Otwartość na potrzeby pracowników z ADHD, jasna komunikacja oczekiwań oraz możliwość korzystania z elastycznych godzin pracy to elementy, które mogą zwiększyć efektywność i satysfakcję z pracy.
Mocne strony osób z ADHD w pracy
Mimo wyzwań, osoby z ADHD często posiadają cechy, które są cenione w wielu zawodach:
- Kreatywność i innowacyjność: Zdolność do nieszablonowego myślenia i generowania nowych pomysłów.
- Energia i entuzjazm: Wysoki poziom energii może być atutem w dynamicznych środowiskach pracy.
- Zdolność do szybkiego reagowania: Umiejętność podejmowania decyzji w sytuacjach wymagających natychmiastowej reakcji.
Zawody sprzyjające osobom z ADHD
Niektóre profesje mogą lepiej odpowiadać predyspozycjom osób z ADHD:
- Branże kreatywne: Projektowanie graficzne, pisarstwo, reżyseria.
- Zawody wymagające szybkiego podejmowania decyzji: Ratownictwo medyczne, gastronomia, sprzedaż.
- Praca z dużą elastycznością: Freelancing, przedsiębiorczość, praca w IT.
Podsumowanie
ADHD wpływa na życie zawodowe w różnorodny sposób, niosąc ze sobą zarówno wyzwania, jak i unikalne talenty.
Kluczem do sukcesu jest zrozumienie specyfiki tego zaburzenia, wdrożenie odpowiednich strategii zarządzania oraz stworzenie wspierającego środowiska pracy.
Dzięki temu osoby z ADHD mogą w pełni wykorzystać swój potencjał i osiągnąć satysfakcję zawodową.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Grinblat N, Rosenblum S. Sleep quality, sensory processing abilities and work performance for adults with attention deficit hyperactive disorder. European Psychiatry. 2021;64(S1):S553-S553. doi:10.1192/j.eurpsy.2021.1475.
- Hotte-Meunier, A., Sarraf, L., Bougeard, A., Bernier, F., Voyer, C., Deng, J., El Asmar, S., Stamate, A. N., Corbière, M., Villotti, P., & Sauvé, G. (2024). Strengths and challenges to embrace attention-deficit/hyperactivity disorder in employment—A systematic review. Neurodiversity, 2. https://doi.org/10.1177/27546330241287655.
- Yaara Turjeman-Levi, Guy Itzchakov, Batya Engel-Yeger. Executive function deficits mediate the relationship between employees’ ADHD and job burnout. AIMS Public Health, 2024, 11(1): 294-314. doi: 10.3934/publichealth.2024015
Dowiedz się więcej
- ADHD u dorosłych: objawy, leczenie, jak sobie pomóc
- Czym objawia się wypalenie zawodowe?
- Jak zdiagnozować ADHD?
- Dlaczego stresuję się przed pracą?
