Masz trudność z nawiązywaniem kontaktów?
Czujesz się niepewnie w towarzystwie innych?
A może martwisz się o swoje dziecko, które wycofuje się z rówieśników albo ma problem z komunikacją?
Jeśli szukasz skutecznego sposobu na rozwój umiejętności społecznych, warto wiedzieć, że terapia poznawczo-behawioralna (CBT) może być w tym naprawdę pomocna.
Czym są umiejętności społeczne?
Umiejętności społeczne to zestaw zachowań, które pozwalają nam skutecznie porozumiewać się, współpracować i budować relacje z innymi ludźmi.
Obejmują one między innymi:
- umiejętność zaczynania rozmowy i jej podtrzymywania,
- wyrażanie własnych emocji i potrzeb w sposób zrozumiały dla innych,
- słuchanie i okazywanie empatii,
- rozwiązywanie konfliktów,
- asertywne stawianie granic.
Brak umiejętności społecznych może przejawiać się w różnych trudnych sytuacjach, np.:
- nieśmiałość i wycofywanie się z rozmów,
- lęk przed poznawaniem nowych osób,
- nieumiejętność obrony własnego zdania,
- trudności w pracy zespołowej lub w budowaniu przyjaźni,
- impulsywne reagowanie na krytykę albo nieporozumienia.
Dobra wiadomość jest taka, że umiejętności społeczne – tak samo jak każdą inną umiejętność – można rozwijać.
I właśnie tutaj CBT daje konkretne narzędzia.
Czym jest terapia poznawczo-behawioralna?
CBT to praktyczna forma psychoterapii, która pokazuje, jak nasze myśli wpływają na emocje i zachowania.
Jeśli np. wierzysz, że „na pewno powiem coś głupiego” albo „i tak nikt mnie nie polubi”, automatycznie zaczynasz czuć lęk i wycofywać się z kontaktów z innymi.
Terapia poznawczo-behawioralna pomaga złapać takie myśli „na gorącym uczynku”, przyjrzeć im się i zamienić je na bardziej realistyczne i wspierające.
Co ważne: CBT to terapia konkretna, praktyczna i nastawiona na rozwiązywanie problemów, a nie tylko analizowanie ich bez końca.
Bezpłatny test online – sprawdź czy cierpisz na lęki
Jak terapia CBT rozwija umiejętności społeczne?
Oto konkretne sposoby, w jakie CBT pomaga budować lepsze relacje i radzić sobie w sytuacjach społecznych:
- Praca nad negatywnymi przekonaniami
Osoby nieśmiałe często są przekonane, że „zawsze mówią coś nieodpowiedniego” albo że „nie są wystarczająco interesujące”. CBT uczy, jak rozpoznawać takie myśli i je zmieniać na bardziej realistyczne i wspierające. - Ćwiczenie umiejętności komunikacyjnych
Na sesjach CBT często trenuje się konkretne umiejętności: jak zacząć rozmowę, jak utrzymać kontakt wzrokowy, jak słuchać aktywnie i wyrażać własne potrzeby. - Praca nad reakcjami emocjonalnymi
CBT pomaga zrozumieć, skąd biorą się lęk, złość czy wstyd w kontaktach z innymi i jak sobie z nimi radzić bez unikania ludzi. - Stopniowe oswajanie się z trudnymi sytuacjami
Jeśli np. boisz się wystąpień publicznych albo rozmów z nowymi osobami, w CBT uczysz się stawiać czoła takim sytuacjom małymi krokami. To pozwala budować pewność siebie bez presji. - Budowanie realistycznego obrazu siebie
CBT pomaga zobaczyć swoje mocne strony i zbudować zdrową samoocenę, która jest podstawą udanych relacji.
CBSST – specjalny trening umiejętności społecznych w duchu CBT
CBSST (Cognitive Behavioral Social Skills Training) to forma terapii, która łączy terapię poznawczo-behawioralną (CBT) z treningiem umiejętności społecznych (SST).
CBSST została opracowana z myślą o osobach z zaburzeniami psychicznymi, takimi jak schizofrenia, u których występują trudności zarówno w myśleniu, jak i w codziennym funkcjonowaniu społecznym.
W terapii CBSST wykorzystuje się:
- CBT, czyli pracę nad myślami i przekonaniami, które wpływają na emocje i zachowanie. Dzięki CBT pacjenci uczą się rozpoznawać błędne interpretacje rzeczywistości, zmieniać je na bardziej realistyczne i poprawiać swoje samopoczucie oraz funkcjonowanie.
- SST (trening umiejętności społecznych), czyli praktyczne ćwiczenia codziennych umiejętności, takich jak komunikacja, rozwiązywanie problemów czy radzenie sobie w trudnych sytuacjach społecznych, często poprzez odgrywanie scenek i treningi zachowań.
Badania pokazują, że CBSST skutecznie zmniejsza objawy psychotyczne (takie jak urojenia czy halucynacje) oraz poprawia funkcjonowanie społeczne, obniża poziom lęku i depresji, a także wspiera niezależność w codziennym życiu.
Czy CBT pomaga także dzieciom?
Tak – i to bardzo skutecznie!
Terapia poznawczo-behawioralna jest powszechnie stosowana w pracy z dziećmi i młodzieżą, które:
- są nieśmiałe i wycofane,
- mają trudności z nawiązywaniem przyjaźni,
- reagują lękiem na nowe sytuacje społeczne,
- mają problemy z asertywnością lub kontrolą emocji.
Praca z dziećmi wygląda inaczej niż z dorosłymi – często wykorzystuje się gry, zabawy i odgrywanie scenek, aby nauka nowych umiejętności była naturalna i przyjemna – oraz dopasowana do poziomu rozwoju dziecka.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Granholm, E., Holden, J., Link, P., McQuaid, J., & Jeste, D. (2013). Randomized controlled trial of cognitive behavioral social skills training for older consumers with schizophrenia: defeatist performance attitudes and functional outcome.. The American journal of geriatric psychiatry : official journal of the American Association for Geriatric Psychiatry, 21 3, 251-62 . https://doi.org/10.1016/j.jagp.2012.10.014.
- Scaini, S., Belotti, R., Ogliari, A., & Battaglia, M. (2016). A comprehensive meta-analysis of cognitive-behavioral interventions for social anxiety disorder in children and adolescents.. Journal of anxiety disorders, 42, 105-12 . https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2016.05.008.
Dowiedz się więcej
- Terapia poznawczo-behawioralna (CBT): kompleksowy przewodnik
- Trening umiejętności społecznych – na czym polega i co daje
- Nieśmiałość – skąd się bierze i jak sobie z nią radzić?
