Przez presje i stres coraz więcej osób doświadcza dolegliwości, które lekarze nie potrafią wyjaśnić organicznymi przyczynami.
Bóle głowy, brzucha, pleców czy klatki piersiowej – te objawy mogą być sygnałem, że nasza psychika woła o pomoc.
Bóle psychosomatyczne to realne cierpienie, gdzie emocje i stres manifestują się w ciele, bez widocznych zmian w narządach.
Kluczowe wnioski
- Diagnoza bóli psychosomatycznych wymaga wykluczenia chorób organicznych, analizy historii pacjenta oraz potwierdzenia podłoża psychicznego poprzez psychoterapię i obserwację objawów przez co najmniej 6 miesięcy.
- Typowe objawy obejmują bóle brzucha, głowy, pleców i klatki piersiowej, nasilające się w stresie i często towarzyszące zmęczeniu, bezsenności oraz innym dolegliwościom somatycznym.
- Bóle psychosomatyczne to dolegliwości cielesne mające swoje źródło w psychice, pojawiające się pod wpływem stresu i negatywnych emocji.
Co to są bóle psychosomatyczne?
Bóle psychosomatyczne należą do szerszej kategorii zaburzeń psychosomatycznych, które definiuje się jako dolegliwości somatyczne (cielesne) mające podłoże w psychice.
Objawy te powstają, gdy czynniki emocjonalne wpływają na funkcjonowanie ciała, bez uszkodzeń tkanek czy narządów.
Na przykład chroniczny stres może prowadzić do bólów brzucha czy głowy, które są formą manifestacji nieuświadomionych konfliktów psychicznych.
Bóle te są realnie odczuwane i mogą prowadzić do zmian organicznych, jeśli nie są leczone.
Kobiety doświadczają ich nawet 10 razy częściej niż mężczyźni, a objawy utrzymują się co najmniej 6 miesięcy, zakłócając codzienne funkcjonowanie.
Rozpoznanie zaczyna się od zrozumienia, że ból nie jest „wyobrażony”.
Objawy bóli psychosomatycznych
Rozpoznawanie bólów psychosomatycznych opiera się na obserwacji symptomów, które nie pasują do typowych chorób somatycznych.
Objawy można podzielić na grupy: te bez uszkodzeń tkanek (np. bóle psychogenne), te powodujące dysfunkcje (jak zespół jelita drażliwego) oraz te z udziałem procesów psychicznych (np. astma).
Typowe bóle to te brzucha, klatki piersiowej, głowy i pleców, często towarzyszące hipochondrii czy maskowanej depresji.
Wzrost stresu nasila odczucie bóli.
Towarzyszą im do tego: zmęczenie, bezsenność, duszności, niestrawność, zaburzenia libido, swędzenie, drętwienie, wzdęcia i nudności.
Aby rozpoznać bóle psychosomatyczne, zwróć uwagę, czy bóle nasilają się w sytuacjach stresowych.
Obserwacja poprzez prowadzenie dziennika pomaga – notuj, kiedy ból się pojawia i co go poprzedza.
Proces rozpoznawania bóli psychosomatycznych
Diagnoza bóli psychosomatycznych jest wyzwaniem, bo wymaga wykluczenia poważnych chorób.
Proces ten jest długotrwały: pacjent najpierw odwiedza specjalistów (internistę, kardiologa itp.), by wykluczyć organiczne przyczyny.
Jeśli narządy są zdrowe, skierowanie do psychologa lub psychiatry jest kluczowe.
Diagnoza opiera się na historii choroby, badaniu fizykalnym i negatywnych wynikach testów – objawy muszą trwać min. 6 miesięcy z równoczesnym uczuciem ciągłego niepokoju.
Jeśli wszystko jest w normie, psychoterapia potwierdza podłoże psychiczne.
A terapia CBT lub psychodynamiczna to skuteczne nurty w leczeniu tego zaburzenia.
Podsumowanie
Rozpoznanie bóli psychosomatycznych to wyzwanie, ale też szansa na holistyczną poprawę.
Jeśli doświadczasz uporczywych dolegliwości, szukaj pomocy – to znak, że psychika potrzebuje uwagi.
Pamiętaj, ból jest realny, a leczenie skuteczne.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Dersh J, Polatin PB, Gatchel RJ. Chronic pain and psychopathology: research findings and theoretical considerations. Psychosom Med. 2002 Sep-Oct;64(5):773-86.
- Rubin JJ. Psychosomatic pain: new insights and management strategies. South Med J. 2005 Nov;98(11):1099-110; quiz 1111-2, 1138.
- Sirri L, Fava GA. Diagnostic criteria for psychosomatic research and somatic symptom disorders. Int Rev Psychiatry. 2013 Feb;25(1):19-30.
Dowiedz się więcej
- Zaburzenia psychosomatyczne – objawy, przyczyny, sposoby leczenia
- Somatyzacja – czym jest i co robić?
- Czy nerwica może sprzyjać chorobom autoimmunologicznym?
- Nerwica skóry – czym jest i jak się objawia?
- Nerwica a ból pleców – dlaczego się pojawia?
- Objawy nerwicy serca
- Objawy nerwicy żołądka (i jak możesz sobie pomóc)
