Jak zachowuje się osoba z nerwicą lękową?

Czujesz, że codzienny niepokój nie daje ci spokoju, a każda sytuacja staje się powodem do stresu, mimo że nie ma wyraźnego zagrożenia? 

Jeśli zaczynasz zauważać, że zmartwienia pojawiają się bez przerwy – nawet w momentach, które normalnie nie wywołują lęku – może to być znak, że masz do czynienia z nerwicą lękową.

To uczucie niepokoju, które potrafi zdominować twoje życie, sprawiając, że czujesz się przytłoczony, nawet gdy sytuacja wydaje się całkowicie bezpieczna.

Zastanawiasz się czy ten problem dotyczy Ciebie lub Twojego bliskiego?

Oto jak zachowuje się osoba z nerwicą lękową:

Kluczowe wnioski

• Osoby z nerwicą odczuwają przewlekły niepokój, napięcie fizyczne i trudności w koncentracji.
• Lęk prowadzi do wycofywania się z wyzwań, spotkań i normalnych aktywności.
• Przy lęku występują ataki paniki, zaburzenia snu oraz obniżona samoocena i negatywne myśli zakłócające codzienne funkcjonowanie.

Czuje ciągły niepokój

Osoba z nerwicą lękową często odczuwa lęk, który pojawia się bez wyraźnego powodu.

To może być stałe uczucie niepokoju, które utrzymuje się przez długi czas, nawet gdy zewnętrzne okoliczności wydają się spokojne.

Taka osoba nie potrafi „wyłączyć” swojego strachu i martwi się o przyszłość, zdrowie, pracę czy relacje.

Przykład: Cały dzień spędza na rozmyślaniu, co się wydarzy, jeśli coś pójdzie nie tak w pracy, mimo że nic konkretnego się nie dzieje.

Zamartwia się

Osoba z nerwicą lękową może zamartwiać się o rzeczy, które dla innych wydają się mało ważne lub wręcz nieistniejące.

Przykładem może być ciągłe zastanawianie się nad tym, co powiedziała w rozmowie, czy przypadkiem nie uraziła kogoś, lub obawa przed najgorszym scenariuszem, nawet w banalnych sytuacjach.

Przykład: Spędza godziny, rozpamiętując, czy nie powiedziała czegoś niewłaściwego w rozmowie z kolegą z pracy, mimo że on nie wydaje się zaniepokojony.

Nie może się skupić i skoncentrować

Lęk jest bardzo rozpraszający.

Osoba z nerwicą może mieć trudności z koncentracją na codziennych zadaniach, ponieważ jej umysł jest cały czas zajęty martwieniem się o coś.

Często czuje się „rozbita”, nie może się skupić na pracy, nauce czy rozmowie.

Przykład: Podczas pracy nie może się skoncentrować na zadaniach, bo myśli o tym, co się wydarzy, jeśli nie uda jej się wykonać wszystkiego na czas.

Jest spięta (także fizycznie)

Lęk nie dotyczy tylko psychiki, ale także ciała.

Osoby z nerwicą lękową mogą odczuwać napięcie mięśniowe, bóle głowy, problemy z trawieniem, zawroty głowy czy uczucie duszności.

Te objawy fizyczne są wynikiem długotrwałego stresu i lęku.

Przykład: Czuje stałe napięcie w karku i plecach, które nie mija, nawet po długim odpoczynku.

Unika spotkań i nowych wyzwań

Często osoby z nerwicą lękową unikają sytuacji, które mogą wywołać w nich lęk.

Może to być unikanie spotkań towarzyskich, rozmów z przełożonymi czy podejmowania nowych wyzwań zawodowych.

Wiele z tych osób obawia się oceniania przez innych, co sprawia, że wolą pozostać w komfortowej, znanej strefie.

Przykład: Kiedy nadchodzi nowa szansa zawodowa, czuje niepokój i woli odrzucić ofertę, mimo że wie, że może to być dobra okazja.

Doświadcza ataków paniki

Ataki paniki to nagłe, intensywne epizody lęku.

Osoba może czuć się, jakby miała zaraz stracić kontrolę, zasłabnąć, a nawet umrzeć.

Często towarzyszą temu przyspieszone bicie serca i poczucie, że nie da się złapać oddechu.

Nie może się wyspać

Zaburzenia snu są częstym objawem nerwicy lękowej.

Osoby z tym zaburzeniem mogą mieć trudności z zasypianiem, budzić się w nocy lub mieć przerywany sen, ponieważ ich umysł jest wciąż zajęty lękami i niepokojami.

Przykład: Zasypia dopiero po kilku godzinach przewracania się z boku na bok, martwiąc się, co wydarzy się kolejnego dnia.

Wątpi w siebie

Osoby z nerwicą lękową często mają niską samoocenę i czują się nieodpowiednie w różnych sytuacjach.

Obawiają się, że nie spełnią oczekiwań innych, co sprawia, że czują się mniej pewne siebie.

Przykład: Unika wyrażania swojego zdania w grupach, ponieważ boi się, że nie będzie go dobrze przyjęte.

Po czym poznać nerwicę lękową?

Nerwica lękowa to stan, który może objawiać się na wiele różnych sposobów.

Główne oznaki to ciągłe uczucie niepokoju, które nie ma wyraźnego powodu, oraz trudność w kontrolowaniu swoich myśli.

Lęk zwykle dominuje życie osoby z nerwicą lękową, dlatego jego wpływ można zobaczyć w niemal każdym aspekcie – od zdrowia fizycznego, przez nerwowość w najbardziej błahych sprawach, aż po wycofywanie się z relacji, obowiązków zawodowych i pełnowymiarowe ataki paniki.

Źródła

• Ehring, T. (2021). Thinking too much: rumination and psychopathology. World Psychiatry, 20(3), 441.
• Hofmann, S. G., & Hay, A. C. (2018). Rethinking avoidance: Toward a balanced approach to avoidance in treating anxiety disorders. Journal of anxiety disorders, 55, 14-21.

Dowiedz się więcej

• Nerwica lękowa: wszystko co musisz o niej wiedzieć
• Zaburzenia lękowe – klasyfikacja, objawy, przyczyny i leczenie
• Czym grozi nerwica?
• Nerwica: zaburzenia poznawcze
• Nerwica – rodzaje, objawy i leczenie

Weryfikacja merytoryczna

Natalia Kocur - Psycholog, Psychoterapeutka

Założycielka Centrum Psychoterapii “Pokonaj Lęk”   Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Certyfikowana Psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej (certyfikat nr 1500). Ekspertka zdrowia psychicznego. Więcej