Terapia psychodynamiczna skupia się na eksploracji nieświadomych procesów psychicznych, mechanizmów obronnych i wzorców relacji z przeszłości, by pomóc w zrozumieniu i zmianie bieżących trudności emocjonalnych.

Wybierając ten nurt, warto być gotowym na długoterminowy proces, wymagający otwartości na introspekcję, co prowadzi do trwałych zmian w funkcjonowaniu psychicznym.

W jakich trudnościach pomaga terapia psychodynamiczna?

Terapia psychodynamiczna przede wszystkim sprawdza się w leczeniu zaburzeń osobowości, takich jak borderline, narcystyczna, histeryczna, unikająca czy zależna.

Jest także szczególnie skuteczna, jeśli zmagasz się z zaburzeniami odżywiania, na przykład anoreksją, bulimią, napadami objadania się czy kompulsywnym jedzeniem.

Terapia psychodynamiczna działa też w przypadku zaburzeń lękowych, w tym nerwic lękowych, ataków paniki, nadmiernego niepokoju czy natrętnych myśli.

Pomaga osobom z zaburzeniami nastroju, takimi jak depresja, chroniczny smutek, poczucie pustki czy napady złości.

Jeśli doświadczasz symptomów neurotycznych, jak uporczywe poczucie winy, chroniczny stres czy napięcie, albo chorób psychosomatycznych – migren, bólów brzucha czy przewlekłego zmęczenia bez jasnych przyczyn medycznych – to właśnie dzięki niej zyskasz ulgę.

Dodatkowo wspiera w radzeniu sobie z zespołem stresu pourazowego (PTSD), zaburzeniami życia seksualnego, problemami w relacjach społecznych i bliskich, a nawet uzależnieniami, ale tylko po zakończeniu detoksykacji i kilku miesiącach abstynencji.

Bezpłatny test online depresji

Dla kogo jest zalecany nurt psychodynamiczny?

Nurt psychodynamiczny jest idealny dla osób, które chcą głęboko zrozumieć korzenie swoich problemów psychicznych, a nie tylko szybko złagodzić objawy.

Terapia psychodynamiczna podąża za pacjentem, dostosowując się do jego potrzeb, i jest szczególnie polecana osobom szukającym trwałych zmian w osobowości, lepszej regulacji emocji i satysfakcjonujących relacji.

Zalecana jest przede wszystkim tym, którzy doświadczają trudności wynikających z poziomu organizacji osobowości – na przykład osobom z zaburzeniami osobowości.

Jeśli miałeś trudne dzieciństwo, np. porzucenie przez opiekunów, dorastanie w rodzinie z uzależnieniami czy traumy, terapia psychodynamiczna pomoże Ci przepracować te doświadczenia.

Sprawdza się u ludzi z zaburzeniami nastroju, lękowymi, odżywiania czy relacyjnymi, a także u tych z PTSD.

Kiedy terapia psychodynamiczna jest nieskuteczna?

Terapia psychodynamiczna nie zawsze jest najlepszym wyborem i może okazać się nieskuteczna w pewnych sytuacjach.

Przede wszystkim nie jest wskazana przy poważnych zaburzeniach psychotycznych, gdzie aktywny epizod psychotyczny uniemożliwia pracę nad nieświadomymi procesami – tu lepiej sprawdza się farmakoterapia lub inne podejścia.

Jeśli masz czynne uzależnienie, na przykład od alkoholu czy narkotyków, terapia psychodynamiczna nie pomoże, dopóki nie ukończysz detoksykacji i nie utrzymasz abstynencji przez co najmniej kilka miesięcy.

W ciężkich epizodach depresji, gdzie potrzebujesz natychmiastowego wsparcia i redukcji objawów, ten nurt może być zbyt wglądowy i frustrujący; wtedy zalecana jest terapia wspierająca lub poznawczo-behawioralna.

Nieskuteczna bywa też, gdy brakuje Ci motywacji, zdolności do samoobserwacji czy wytrzymałości na frustrację – bez wiary w sens procesu, trudno osiągnąć postępy.

Jeśli oczekujesz szybkich rozwiązań lub preferujesz skupienie na bieżących zachowaniach bez głębokiej analizy przeszłości, terapia psychodynamiczna może nie spełnić Twoich oczekiwań.

Nagłe zakończenie sesji bez konsultacji z terapeutą może nawet pogorszyć samopoczucie, więc ważne jest, by wybierać ten nurt świadomie, po wstępnej ocenie.

Jak długo trwa terapia psychodynamiczna?

Czas trwania terapii psychodynamicznej jest bardzo indywidualny i zależy od Twoich potrzeb, nasilenia problemów, motywacji oraz regularności spotkań.

Zazwyczaj to podejście długoterminowe – może trwać od 6 miesięcy do kilku lat, a w poważnych zaburzeniach nawet do 5 lat.

Sesje odbywają się 1-2 razy w tygodniu, czasem na początku częściej, np. do 5 razy, i trwają około 50 minut.

Wszystko zaczyna się od wywiadu wstępnego, który obejmuje około 5 spotkań, by zrozumieć Twoją historię i ustalić cele.

Potem przechodzisz do fazy terapeutycznej, gdzie stopniowo przepracowujesz konflikty, aż do osiągnięcia założonych zmian.

Terapia psychodynamiczna nie ma sztywnego harmonogramu; kończy się, gdy czujesz, że odzyskałeś kontrolę nad emocjami i relacjami.

Jeśli masz łagodniejsze trudności, może wystarczyć forma krótkoterminowa.

Jak przebiega terapia w nurcie psychodynamicznym?

Terapia w nurcie psychodynamicznym to proces oparty na rozmowie i budowaniu zaufania, który pozwala Ci swobodnie eksplorować myśli, emocje i doświadczenia.

Zaczyna się od wywiadu wstępnego – kilku spotkań, podczas których dzielisz się historią życia, trudnościami i motywacjami.

Potem przechodzicie do fazy głównej.

Podczas procesu terapii mówisz o tym, co przychodzi Ci do głowy: fantazje, skojarzenia, nawet wstydliwe treści.

Terapia psychodynamiczna wykorzystuje wolne skojarzenia, analizę przeniesienia (Twoje emocje wobec terapeuty odzwierciedlają przeszłe relacje, np. z rodzicami) i przeciwprzeniesienia (reakcje terapeuty).

Pomaga odkrywać nieświadome konflikty, mechanizmy obronne i wzorce z dzieciństwa.

Może przyjąć formę ekspresywno-wglądową (z konfrontacją i interpretacją) lub wspierającą (z psychoedukacją).

W bezpiecznej atmosferze przepracowujesz trudne wątki, redukujesz dysfunkcyjne strategie i zyskujesz korekcyjne doświadczenie emocjonalne.

Jaka jest rola terapeuty w nurcie psychodynamicznym?

W nurcie psychodynamicznym terapeuta pełni rolę przewodnika, który towarzyszy Ci w odkrywaniu wewnętrznego świata, bez oceniania czy doradzania.

Uważnie słucha, zadaje pytania i pomaga interpretować Twoje słowa, zachowania oraz nieświadome treści.

Buduje relację opartą na zaufaniu, dostosowując się do Twojego tempa – podąża za dynamiką przeżyć, by ułatwić zrozumienie mechanizmów reakcji i schematów myślenia.

Analizuje przeniesienie i przeciwprzeniesienie, co pozwala Ci doświadczyć korekcyjnych emocji.

Terapeuta nie krytykuje, nie umoralnia, ale motywuje do konfrontacji z prawdą i wspiera w modyfikacji patologicznych wzorców.

Umów się na psychoterapię

Źródła

Fonagy P. The effectiveness of psychodynamic psychotherapies: An update. World Psychiatry. 2015 Jun;14(2):137-50.
Steinert C, Munder T, Rabung S, Hoyer J, Leichsenring F. Psychodynamic Therapy: As Efficacious as Other Empirically Supported Treatments? A Meta-Analysis Testing Equivalence of Outcomes. Am J Psychiatry. 2017 Oct 1;174(10):943-953.
Trotta A, Gerber AJ, Rost F, Robertson S, Shmueli A, Perelberg RJ. The efficacy of psychodynamic psychotherapy for young adults: a systematic review and meta-analysis. Front Psychol. 2024 Sep 4;15:1366032.

Dowiedz się więcej

Weryfikacja merytoryczna

Natalia Kocur - Psycholog, Psychoterapeutka

Założycielka Centrum Psychoterapii “Pokonaj Lęk” Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Certyfikowana Psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej (certyfikat nr 1500). Ekspertka zdrowia psychicznego. Więcej