Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) to osoby, które dorastały w rodzinach naznaczonych problemem uzależnienia od alkoholu.
Syndrom DDA obejmuje szereg trudności emocjonalnych i relacyjnych, a jednym z mniej omawianych, ale znaczących aspektów jest wpływ na sferę seksualną.
Problemy seksualne u DDA nie są rzadkością – wynikają z głębokich ran psychicznych zadanych w dzieciństwie, takich jak brak bezpieczeństwa, przemoc emocjonalna czy tabu wokół intymności.
Kluczowe wnioski
- Dorastanie w rodzinie alkoholowej zaburza poczucie bezpieczeństwa, wzorce relacji i postrzeganie seksualności, co prowadzi do problemów emocjonalnych i intymnych w dorosłym życiu.
- DDA często doświadczają dysfunkcji seksualnych, takich jak zaburzenia orgazmu, wzwodu czy dyspareunii, wynikających głównie z traum emocjonalnych i niskiej samooceny.
- Profesjonalna psychoterapia, terapia seksuologiczna i wsparcie partnera lub grup samopomocowych skutecznie pomagają DDA przepracować traumy i odbudować zdrową seksualność.
Jak dzieciństwo w rodzinie alkoholowej kształtuje seksualność?
W rodzinach dysfunkcyjnych, gdzie alkoholizm jest centralnym problemem, dzieci często nie otrzymują stabilnych wzorców relacji międzyludzkich.
Brak poczucia bezpieczeństwa ze strony opiekunów uniemożliwia poznanie zdrowych modeli kobiecości i męskości.
W takich domach seks może być tematem tabu lub postrzeganym jako coś brudnego i wstydliwego.
To prowadzi do braku wiedzy o potrzebach płci przeciwnej i nieumiejętności radzenia sobie z konfliktami w relacjach intymnych.
Jedną z kluczowych przyczyn problemów jest doświadczanie przemocy psychicznej, fizycznej lub naruszania granic intymnych.
Dzieci obserwują zachowania seksualne rodziców, które często są zaburzone – na przykład utratę kontroli pod wpływem alkoholu.
To buduje lęk przed własną seksualnością.
Osoby DDA często nie potrafią połączyć aspektu emocjonalnego z seksualnym: zakładają, że jeśli ktoś jest dobrym partnerem w łóżku, lepiej nie angażować się z tą osobą emocjonalnie, by uniknąć zranienia.
Z drugiej strony w relacjach opartych na miłości seks może być postrzegany jako nieatrakcyjny, co skłania do szukania wrażeń poza związkiem.
Innym mechanizmem jest kodowanie bólu emocjonalnego z rozkoszą.
W dzieciństwie, gdy dziecko przeżywa silne negatywne emocje – jak odrzucenie, wstyd czy przerażenie – i radzi sobie z nimi poprzez masturbację, tworzy się połączenie między cierpieniem a podnieceniem.
W dorosłości takie osoby mogą potrzebować negatywnych emocji (np. złości partnera czy poczucia upokorzenia) do osiągnięcia satysfakcji seksualnej.
To echo z dzieciństwa, gdzie wstyd za rodziców (np. za pijackie zachowania) staje się częścią własnej tożsamości.
Ponadto chroniczny stres i niepokój w rodzinie alkoholowej prowadzą do uzależnienia od adrenaliny.
Osoby DDA mogą szukać „głodu stresu” w relacjach seksualnych, co manifestuje się ryzykownymi zachowaniami, takimi jak kontakty z nieznanymi osobami bez zabezpieczeń czy eksperymenty z praktykami zagrażającymi zdrowiu.
Alkoholizm rodzinny zwiększa też ryzyko własnych uzależnień, co dodatkowo zaburza kontrolę nad zachowaniami seksualnymi.
Objawy zaburzeń seksualnych u DDA
Problemy seksualne u DDA mają głównie podłoże psychiczne – szacuje się, że aż 80% dysfunkcji seksuologicznych wynika z czynników emocjonalnych.
U kobiet częste są zaburzenia orgazmu, pochwica (odruchowe zaciskanie mięśni pochwy) czy dyspareunia (bolesne współżycie).
Te objawy wiążą się z negatywnym stosunkiem do własnej seksualności, lękiem przed porażką i trudnościami w czerpaniu przyjemności.
Na przykład kobiety mogą zatrzymywać się przed orgazmem, obawiając się utraty kontroli, co jest echem wstydu z dzieciństwa.
U mężczyzn dominują przedwczesny wytrysk i zaburzenia wzwodu, wynikające z nieznajomości własnych reakcji seksualnych.
Mężczyźni DDA często unikają relacji z obawy przed oceną, co prowadzi do izolacji emocjonalnej.
Ogólne objawy to niższa satysfakcja z życia erotycznego, negatywne nastawienie do seksualności (z dominacją emocji jak strach czy niepokój) oraz trudności z koncentracją na własnych odczuciach podczas aktu.
Skutki tych zaburzeń są wielopłaszczyznowe.
Na poziomie relacji prowadzą do krótkotrwałych związków czy zdrad, co pogłębia poczucie samotności i niską samoocenę.
Ryzykowne zachowania seksualne – takie jak seks pod wpływem substancji, z wieloma partnerami czy o charakterze przemocowym – zwiększają ryzyko chorób przenoszonych drogą płciową, niechcianych ciąż czy dalszych traum psychicznych.
Depresja, która dotyka około 70% DDA, obniża popęd seksualny i przyjemność.
W efekcie seksualność staje się źródłem frustracji zamiast bliskości, utrwalając schematy z dzieciństwa.
Bezpłatny test na samoocenęTerapia i wsparcie w pokonywaniu barier
Problemy seksualne DDA są uleczalne – kluczowa jest profesjonalna pomoc.
Psychoterapia w nurcie poznawczo-behawioralnym lub psychodynamicznym pozwala przepracować traumy, zmienić negatywne przekonania o seksualności i nauczyć się zdrowych wzorców.
Badania wskazują, że w 90% przypadków dochodzi do trwałego wyleczenia.
Terapia seksuologiczna dla par adresuje problemy jako relacyjne, pomagając w komunikacji i budowaniu zaufania.
Pracując nad lękiem przed bliskością, terapeuci zachęcają do eksploracji emocji.
U osób kodujących ból z rozkoszą terapia polega na „przekodowaniu” – zastępowaniu negatywnych emocji bliskością, np. poprzez seks po miłym wieczorze.
Wsparcie partnera jest nieocenione: zrozumienie, cierpliwość i empatia wobec syndromu DDA mogą ułatwić proces.
Grupy samopomocowe oferują przestrzeń do dzielenia doświadczeń.
Ważne jest też wykluczenie przyczyn somatycznych u specjalistów – ginekologa, urologa czy seksuologa.
Seksualność DDA to nie wyrok, ale wyzwanie, które można pokonać poprzez świadomą pracę nad sobą.
Jeśli rozpoznajesz u siebie te symptomy, sięgnij po pomoc – to krok ku pełniejszemu życiu.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Currier KD, Aponte JF. Sexual dysfunction in female adult children of alcoholics. Int J Addict. 1991 Feb;26(2):195-201.
- el-Guebaly N, West M, Maticka-Tyndale E, Pool M. Attachment among adult children of alcoholics. Addiction. 1993 Oct;88(10):1405-11.
- Martin JI. Intimacy, loneliness, and openness to feelings in adult children of alcoholics. Health Soc Work. 1995 Feb;20(1):52-9.
Dowiedz się więcej
- Jak pozbyć się syndromu DDA?
- DDA a terapia poznawczo-behawioralna
- DDA – objawy psychiczne oraz fizyczne Dorosłych Dzieci Alkoholików
- DDA u kobiet – objawy psychiczne, fizyczne i emocjonalne
- Jak DDA budują związki?
- Seksuolog – kim jest, czym się zajmuje i kiedy szukać pomocy?
