Terapia przez chat to forma wsparcia psychologicznego, która wykorzystuje komunikację tekstową.
Może obejmować interakcje z prawdziwym terapeutą poprzez komunikatory lub aplikacje, ale coraz częściej pojawia się w kontekście sztucznej inteligencji (AI), jak chatboty typu ChatGPT.
Ta metoda zyskuje popularność ze względu na dostępność i wygodę, zwłaszcza w czasach długich kolejek do specjalistów i kosztów tradycyjnej terapii.
Jednak kluczowe jest rozróżnienie między terapią z ludzkim specjalistą a wsparciem od AI, które może dawać tylko iluzoryczną ulgę.
Dlaczego coraz więcej osób korzysta z chatbotów jako terapeutów?
Coraz więcej osób sięga po chatboty, ponieważ oferują one łatwy i szybki dostęp do „wsparcia psychicznego”.
W dobie intensywnego trybu życia platformy oparte na sztucznej inteligencji (AI) pozwalają na natychmiastową rozmowę o swoich trudnościach.
Korzystanie z takich narzędzi może dawać poczucie ulgi i wsparcia emocjonalnego, choć jest to w dużej mierze efekt placebo – AI nie zastępuje empatii i doświadczenia wykwalifikowanego terapeuty, a jedynie symuluje rozmowę terapeutyczną.
Czy sztuczna inteligencja jest w stanie poprowadzić moją terapię?
Sztuczna inteligencja, taka jak ChatGPT czy inne chatboty, może wydawać się kusząca jako terapeuta, bo oferuje natychmiastowe odpowiedzi i poczucie wsparcia.
Młodzi ludzie często czują ulgę po rozmowach z AI, co poprawia ich samopoczucie subiektywnie.
Jednak to głównie efekt placebo – chatboty dają komfort, bo są zaprojektowane do bycia miłymi i wspierającymi, ale nie prowadzą prawdziwej terapii.
AI nie potrafi interpretować tonu głosu, mowy ciała czy kontekstu emocjonalnego, co jest kluczowe w psychoterapii.
Nie zastąpi osobistego kontaktu z psychiatrą czy psychologiem, który obserwuje zachowania i konfrontuje je z realnymi problemami.
Badania pokazują, że specjalistyczne chatboty, jak te oparte na terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), mogą pomagać w prostych ćwiczeniach, np. praktykowaniu wdzięczności czy technikach oddechowych, ale tylko jako uzupełnienie, nie samodzielna terapia.
W przypadku złożonych zaburzeń, jak depresja czy lęk, AI często popełnia błędy, a jego rady mogą być powierzchowne.
AI nie ma empatii ani moralnej odpowiedzialności, więc nie jest w stanie poprowadzić pełnej terapii – lepiej traktować je jako narzędzie edukacyjne, a nie terapeutyczne.
Jakie są ryzyka szukania wsparcia emocjonalnego u chatbotów?
Szukanie wsparcia u chatbotów niesie kilka poważnych ryzyk, które mogą pogorszyć sytuację zamiast pomóc.
Po pierwsze, AI tworzy iluzoryczną bliskość – zawsze zgadza się z użytkownikiem, co buduje fałszywe zaufanie, ale nie konfrontuje z problemami, jak prawdziwy terapeuta.
To może prowadzić do utrwalania błędnych przekonań, lęków czy urojeń, zwłaszcza u osób w kryzysie psychicznym.
Ryzyko uzależnienia jest duże: emocjonalne przywiązanie do AI zwiększa izolację i samotność, bo zastępuje realne relacje.
Dodatkowo, chatboty mają wbudowane uprzedzenia z danych treningowych, i np. mogą dawać seksistowskie czy rasistowskie rady.
Brak etyki to kolejny problem – AI nie wezwie pomocy w kryzysie, nie chroni prywatności danych (rozmowy mogą być udostępniane), i nie ponosi odpowiedzialności za skutki swoich „działań”.
To wszystko grozi opóźnieniem prawdziwego leczenia.
Czy korzystanie z AI jako terapeuty może być niebezpieczne?
Tak, korzystanie z AI jako terapeuty może być niebezpieczne, szczególnie dla osób z poważnymi zaburzeniami psychicznymi.
Chatboty ogólnego przeznaczenia, jak ChatGPT, nie są wyspecjalizowane w terapii – trenowane na ogólnych danych, mogą udzielać nieadekwatnych porad.
W kryzysach, jak myśli samobójcze (ponad milion osób tygodniowo rozmawia o tym z ChatGPT), AI nie interweniuje, nie dzwoni po pomoc ani nie rozpoznaje sarkazmu czy ironii.
Przez sztuczną inteligencję pojawiły się już przypadki samobójstw po dłuższych interakcjach z botem.
Bez regulacji prawnych, nikt nie odpowiada za pogorszenie stanu zdrowia psychicznego danej osoby.
AI to iluzja bezpieczeństwa.
Jak bezpiecznie korzystać ze sztucznej inteligencji w zakresie zdrowia psychicznego?
Bezpieczeństwo korzystania z AI w terapii wymaga świadomości jej ograniczeń.
Chatboty i systemy AI mogą wspierać rozmowę, dostarczać ćwiczenia relaksacyjne czy monitorować nastrój, ale nie są w stanie diagnozować ani leczyć zaburzeń psychicznych.
W przypadku poważnych problemów emocjonalnych lub kryzysów należy bezwzględnie zwrócić się do wykwalifikowanego specjalisty.
AI może pełnić funkcję wsparcia i edukacji psychologicznej, ale nigdy nie powinna zastępować pełnej terapii prowadzonej przez człowieka.
Czy AI zastąpi psychologów?
Obecny stan technologii nie pozwala AI na zastąpienie psychologów.
Chatboty mogą prowadzić rozmowy wspierające, pomagać w ćwiczeniach oddechowych czy monitorować nastrój pacjenta, ale nie posiadają ludzkiej empatii ani zdolności do diagnozowania i prowadzenia złożonej terapii psychologicznej.
AI może być użyteczne jako uzupełnienie terapii, ale nie zastąpi relacji człowiek-człowiek, która jest kluczowa w procesie leczenia psychicznego.
Psychoterapia online z profesjonalnym terapeutą pozostaje standardem leczenia zaburzeń psychicznych.
Badania pokazują, że sesje prowadzone przez certyfikowanych specjalistów online są równie skuteczne, co terapia stacjonarna, a często pacjenci czują się bardziej komfortowo, korzystając z wygody własnego domu.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Baldofski S, Kohls E, Efe Z, Eckert M, Saee S, Thomas J, Wundrack R, Rummel-Kluge C. The Impact of a Messenger-Based Psychosocial Chat Counseling Service on Further Help-Seeking Among Children and Young Adults: Longitudinal Study. JMIR Ment Health. 2023 May 17;10:e43780.
- Gopinath JK, Rodrigues M, Manuja P. Internet chat based intervention as a mode for therapy and counselling. Glob Ment Health (Camb). 2025 Jan 9;12:e9.
- Li J, Li Y, Hu Y, Ma DCF, Mei X, Chan EA, Yorke J. Chatbot-Delivered Interventions for Improving Mental Health Among Young People: A Systematic Review and Meta-Analysis. Worldviews Evid Based Nurs. 2025 Aug;22(4):e70059.
Dowiedz się więcej
- Terapia online a terapia stacjonarna – co wybrać?
- Jak znaleźć dobrego psychologa online?
- Jak się przygotować do pierwszej sesji terapii online?
- Czy można przejść całą terapię tylko online?
- Jaki sprzęt i aplikacje do terapii online?
- Co zrobić, jeśli terapia online mi „nie podchodzi”?
- Historia i rozwój psychoterapii online w Polsce
