Dorastanie w rodzinie z problemem alkoholowym zostawia ślady, które często są widoczne dopiero w dorosłym życiu.
Wiele osób wychowanych w takich warunkach zmaga się z trudnościami w relacjach, poczuciem niskiej wartości, lękiem czy problemami z wyrażaniem emocji.
Niekiedy pojawia się też charakterystyczny schemat – „muszę wszystko kontrolować”, „nie mogę ufać innym” czy „moja wartość zależy od tego, co robię dla innych”.
Terapia DDA pomaga nazwać te doświadczenia, zrozumieć ich źródła i stopniowo odzyskiwać poczucie wolności w relacjach z innymi i z samym sobą.
Proces ten przebiega etapami, które mają swoją dynamikę i znaczenie.
Kluczowe wnioski
- Podjęcie decyzji o rozpoczęciu terapii DDA to moment przełomowy, który otwiera drogę do zmiany i samopoznania.
- Pierwszym zadaniem terapii jest stworzenie bezpiecznej relacji, w której można otwarcie mówić o swoich doświadczeniach.
- Kluczowym celem terapii DDA jest rozpoznanie, jak dzieciństwo ukształtowało obecne schematy zachowań i emocji.
- Terapia uczy bezpiecznego przeżywania i nazywania emocji, co prowadzi do uzdrowienia dawnych ran.
- Pacjent rozwija nowe sposoby komunikacji, stawiania granic i dbania o siebie w codziennym życiu; a następnie uczy się definiować siebie poza doświadczeniem dorastania w rodzinie alkoholowej.
- Zakończenie terapii oznacza początek samodzielnego, bardziej świadomego życia z nowymi umiejętnościami emocjonalnymi.
Etap 1: Decyzja o terapii i pierwsze kroki
Podjęcie decyzji o zgłoszeniu się na terapię to moment przełomowy.
Osoby z syndromem DDA często długo wahają się, bo towarzyszy im wstyd, poczucie winy czy obawa przed „rozgrzebywaniem przeszłości”.
Pierwsze spotkania – indywidualne lub w grupie – służą rozpoznaniu, jakie są główne trudności i oczekiwania pacjenta.
Wskazówka: to normalne, że pojawia się lęk czy niepewność.
Samo przyjście na konsultację to już ogromny krok w stronę zmiany!
Sprawdź, czy cierpisz na lękiEtap 2: Budowanie poczucia bezpieczeństwa i zaufania
Wiele osób DDA dorastało w atmosferze niepewności i chaosu – nic dziwnego, że trudno im zaufać drugiemu człowiekowi i powierzyć mu swoje emocje i intymne przemyślenia.
Dlatego pierwszym ważnym etapem terapii jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której można mówić o swoich doświadczeniach bez lęku przed oceną.
Wskazówka: pozwól sobie na stopniowe otwieranie się.
Nie musisz od razu mówić wszystkiego – tempo wyznacza Twoje poczucie komfortu.
Etap 3: Zrozumienie schematów i ich źródeł
W tym etapie zaczyna się odkrywanie, jak dzieciństwo wpłynęło na dorosłe życie.
Pacjent uczy się rozpoznawać powtarzalne schematy, np. trudność w zaufaniu partnerowi, nadmierne poczucie odpowiedzialności za innych czy unikanie konfliktów.
Celem jest zrozumienie, że te mechanizmy były kiedyś sposobem na przetrwanie w trudnym domu, ale dziś mogą już nie służyć i utrudniać życie.
Wskazówka: nie obwiniaj siebie za to, że te schematy się pojawiły.
To nie Twoja „wina” – to efekt dorastania w specyficznych warunkach.
Terapia daje szansę na zmianę.
Etap 4: Przeżywanie i wyrażanie emocji
Osoby DDA często mają trudność z emocjami – albo tłumią je, albo wybuchają w niekontrolowany sposób.
Terapia daje przestrzeń, by bezpiecznie doświadczać i nazywać uczucia: złość, smutek, tęsknotę, wstyd.
To etap wymagający odwagi, bo często oznacza konfrontację z bólem z dzieciństwa.
Jednak dzięki obecności terapeuty i/lub grupy można przeżyć te emocje w sposób, który prowadzi do ulgi i zrozumienia.
Wskazówka: staraj się nie oceniać swoich emocji – wszystkie są ważne i potrzebne.
W terapii uczysz się, że masz do nich prawo.
Etap 5: Budowanie nowych strategii i umiejętności
Kiedy pacjent zaczyna rozumieć swoje mechanizmy i emocje, kolejnym krokiem jest wprowadzanie zmian w codziennym życiu.
Uczenie się nowych wzorców komunikacji, budowania granic, zaufania innym i troski o siebie staje się praktyką, którą stopniowo można testować w realnych sytuacjach.
Wskazówka: nie oczekuj od siebie natychmiastowych efektów.
Nowe sposoby działania wymagają ćwiczeń – im częściej próbujesz, tym bardziej stają się naturalne.
Etap 6: Utrwalanie zmian i budowanie tożsamości niezależnej od DDA
Ostatnie etapy terapii koncentrują się na tym, by zmiany były trwałe.
To czas, w którym pacjent uczy się postrzegać siebie nie tylko przez pryzmat bycia „dzieckiem z rodziny alkoholowej”, ale jako dorosłą osobę z własnymi wyborami, potrzebami i prawem do szczęścia.
Wskazówka: pamiętaj, że przeszłość miała na Ciebie wpływ, ale nie musi Cię definiować.
To Ty decydujesz, jak chcesz żyć dalej.
Etap 7: Zakończenie terapii i dalsza droga
Zakończenie terapii DDA to nie koniec rozwoju, ale raczej przejście do kolejnego etapu życia – bardziej świadomego i wolnego od dawnych ograniczeń.
To moment, by podsumować, co udało się zmienić, i zauważyć, że teraz potrafisz samodzielnie dbać o swoje potrzeby.
Wskazówka: traktuj zakończenie terapii jako początek nowego rozdziału.
Jeśli w przyszłości pojawią się trudności, zawsze możesz wrócić po wsparcie – to nie oznaka słabości, ale odpowiedzialności za siebie.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Kim, H. (2023). Process of Building Resilience in Adult Children of Alcoholics: A Grounded Theory Approach.. Journal of psychosocial nursing and mental health services, 1-9 . https://doi.org/10.3928/02793695-20230320-01.
- Timko, C., Cucciare, M., Grant, K., Young, L., Rossi, F., Lor, M., & Woodhead, E. (2021). Patients With Alcohol Use Disorders and Their Concerned Others: Concordance of Lived Experience as a Moderator of Treatment Outcomes.. Journal of studies on alcohol and drugs, 82 3, 395-400 . https://doi.org/10.15288/JSAD.2021.82.395.
Dowiedz się więcej
- Terapia DDA online
- Jaka jest najlepsza terapia dla DDA?
- DDA a terapia poznawczo-behawioralna
- Ile trwa terapia dla DDA?
- Jak pozbyć się syndromu DDA?
- Co to jest terapia DDA i jakie daje efekty?
