Rozpoczęcie psychoterapii to ważny krok w kierunku poprawy zdrowia psychicznego.
Pierwsza rozmowa z psychoterapeutą może budzić niepewność, dlatego warto wiedzieć, czego się spodziewać i jak się do niej przygotować.
Pierwsza wizyta u psychoterapeuty
Pierwsza wizyta u psychoterapeuty często ma charakter konsultacyjny.
To spotkanie służy wzajemnemu poznaniu się, określeniu problemów i ustaleniu, czy dany terapeuta oraz jego metoda pracy odpowiadają Twoim potrzebom.
Podczas tej wizyty możesz spodziewać się swobodnej rozmowy, podczas której terapeuta będzie dążył do zrozumienia Twojej sytuacji.
Możesz również zapytać o sposób prowadzenia terapii, jej cele oraz przewidywaną długość procesu terapeutycznego.
Cele spotkań konsultacyjnych
Spotkania konsultacyjne, czyli pierwsze 1–3 sesje, służą określeniu kierunku dalszej pracy terapeutycznej.
W tym czasie terapeuta pomaga Ci zrozumieć Twoje trudności, ustalić cele terapii i zaproponować odpowiednią metodę pracy.
Mogą to być cele krótko- lub długoterminowe, np.:
- Zmniejszenie poziomu lęku lub stresu;
- Poprawa relacji interpersonalnych;
- Lepsze rozumienie własnych emocji i schematów myślenia;
- Praca nad konkretnymi traumami lub doświadczeniami z przeszłości.
Jeśli po konsultacjach zdecydujesz się na kontynuację terapii, terapeuta może zaproponować określoną liczbę sesji lub pracę w trybie otwartym, czyli bez ustalonego końcowego terminu.
Przygotowanie do pierwszej wizyty
Zanim udasz się na pierwsze spotkanie, zastanów się nad powodami, które skłoniły Cię do podjęcia terapii.
Może to być chęć rozwiązania konkretnych problemów, takich jak trudności w relacjach, objawy depresji czy lęku, lub potrzeba głębszego zrozumienia siebie.
Sformułowanie swoich oczekiwań pomoże w efektywnej współpracy z terapeutą.
Przebieg pierwszej sesji
Podczas pierwszego spotkania terapeuta przeprowadzi z Tobą wywiad diagnostyczny, zadając pytania dotyczące Twojego życia, historii problemów oraz obecnego stanu emocjonalnego.
Mogą pojawić się pytania o:
- Objawy i ich początek: Kiedy zauważyłeś pierwsze symptomy i jak się one manifestują?
- Ważne wydarzenia życiowe: Czy w ostatnim czasie miały miejsce istotne zmiany lub stresujące sytuacje?
- Metody radzenia sobie: Jak dotychczas próbowałeś sobie radzić z trudnościami?
- Historia rodzinna i dzieciństwo: Jakie były Twoje relacje z rodziną i które doświadczenia z dzieciństwa uważasz za istotne?
Celem tych pytań jest uzyskanie pełnego obrazu sytuacji, co pozwoli na dostosowanie odpowiednich metod terapeutycznych.
Jakie inne pytania może zadać terapeuta na pierwszej wizycie?
Terapeuta na pierwszym spotkaniu może zadawać pytania dotyczące różnych aspektów Twojego życia i samopoczucia.
Przykładowe pytania to:
- Co skłoniło Cię do podjęcia terapii?
- Jak długo odczuwasz trudności, które potrzebujesz przepracować?
- Jakie są Twoje dotychczasowe sposoby radzenia sobie z problemami?
- Czy wcześniej korzystałeś z pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej?
- Jak wygląda Twoja sytuacja życiowa – relacje rodzinne, zawodowe, społeczne?
- Czy występują u Ciebie objawy somatyczne, np. problemy ze snem, bóle, napięcia w ciele?
O czym można rozmawiać z terapeutą?
Na terapii można poruszać dowolne tematy, które są dla Ciebie ważne.
Mogą to być zarówno konkretne problemy, np. lęki, depresja, trudności w relacjach, jak i ogólne refleksje na temat życia czy własnych emocji.
Nie musisz mieć gotowego planu rozmowy – terapeuta pomoże Ci odkryć, co jest istotne i jakie wątki warto eksplorować.
Jeśli jednak masz wątpliwości, czy dany temat jest „odpowiedni” do rozmowy, pamiętaj, że w psychoterapii nie ma złych tematów – to bezpieczna przestrzeń do dzielenia się wszystkim, co Cię nurtuje.
Czym cechuje się rozmowa z terapeutą?
Rozmowa z terapeutą różni się od zwykłych rozmów z bliskimi.
Przede wszystkim jest skupiona na Tobie – terapeuta nie ocenia, nie doradza w sposób dyrektywny, ale pomaga Ci samodzielnie odkryć źródła trudności i sposoby ich rozwiązania.
Cechuje ją:
- Aktywne słuchanie – terapeuta uważnie słucha i podąża za Twoją narracją.
- Brak oceniania – możesz mówić otwarcie o swoich myślach i emocjach bez obawy przed krytyką.
- Empatia i zrozumienie – terapeuta pomaga nazwać i zrozumieć Twoje doświadczenia.
- Cierpliwość i przestrzeń na refleksję – nie musisz mówić wszystkiego od razu, masz czas na zastanowienie się.
Dzięki tym cechom rozmowa terapeutyczna sprzyja głębszej samoświadomości i umożliwia skuteczną pracę nad sobą.
Otwartość i szczerość w komunikacji
Ważne jest, aby podczas sesji mówić otwarcie o swoich myślach i uczuciach. Terapeuta nie ocenia, lecz stara się zrozumieć perspektywę pacjenta.
Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, warto podzielić się tym z terapeutą – to cenna informacja.
Pamiętaj, że nie musisz być „przygotowany” na sesję, bo terapia to proces, w którym stopniowo odkrywasz i analizujesz swoje doświadczenia.
Cisza i trudności w mówieniu
Jeśli podczas sesji pojawi się cisza lub trudność w wyrażeniu myśli, nie należy się tym martwić.
Cisza może być równie znacząca jak słowa i będzie stanowić przestrzeń do refleksji.
Terapeuta pomoże Ci przejść przez te momenty, zachęcając do eksploracji uczuć i myśli, które mogą być trudne do wyrażenia.
Zaufanie i relacja terapeutyczna
Budowanie zaufania między Tobą a terapeutą jest kluczowe dla skuteczności terapii.
Daj sobie więc czas na poznanie terapeuty i ocenę, czy czujesz się komfortowo w tej relacji.
Pamiętaj, że masz prawo do wyrażania swoich odczuć i oczekiwań wobec terapii.
Podsumowanie
Rozpoczęcie rozmowy z psychoterapeutą to proces, który wymaga otwartości i gotowości do dzielenia się swoimi doświadczeniami.
Pierwsza wizyta to okazja do przedstawienia swoich problemów i oczekiwań oraz do zapoznania się z podejściem terapeuty.
Pamiętaj, że terapia to wspólna praca nad poprawą Twojego samopoczucia i jakości życia.
Umów się na psychoterapięŹródła
Corey G., Theory and practice of counseling and psychotherapy, Belmont 2011.
Norcorss J. C., Psychotherapy relationships that work: evidence-based responsiveness, wyd. 3, Oxford University Press, 2019.
