Zakończenie psychoterapii to ważny etap, który może budzić różne emocje – od radości i dumy po lęk przed samodzielnością.
To naturalne, ponieważ terapia często staje się ważnym elementem życia.
W tym artykule wyjaśnimy, jak wygląda proces kończenia terapii, co może się wtedy pojawić i jak dobrze się do tego przygotować.
Kiedy nadchodzi czas na zakończenie terapii?
Nie ma jednego, uniwersalnego momentu, w którym terapia powinna się zakończyć.
Jest to decyzja podejmowana wspólnie z terapeutą na podstawie kilku czynników:
- Osiągnięcie celów – Jeśli na początku terapii określiliście konkretne cele (np. zmniejszenie objawów lęku, lepsza kontrola emocji, poprawa relacji), a teraz czujesz, że zostały one osiągnięte, może to być znak, że terapia spełniła swoją rolę.
- Poczucie gotowości – Jeśli czujesz, że radzisz sobie coraz lepiej samodzielnie i masz narzędzia do pracy nad sobą, to dobry znak, że możesz zakończyć terapię.
- Naturalne zmniejszanie częstotliwości spotkań – Czasami, zamiast nagłego zakończenia, terapia stopniowo przechodzi w spotkania raz na kilka tygodni, co pozwala na płynne przejście do nowego etapu.
- Brak postępów lub inne potrzeby – Czasami okazuje się, że dany nurt terapii lub relacja z terapeutą nie spełniają już Twoich potrzeb. W takiej sytuacji możliwe jest zakończenie terapii i poszukanie innego wsparcia.
Czy terapeuta może zakończyć terapię?
Tak.
Terapeuta może zaproponować zakończenie terapii, jeśli uzna, że cele zostały osiągnięte lub dalsza praca nie przynosi rezultatów.
Może też zakończyć terapię, jeśli nie może jej kontynuować z powodów etycznych, zdrowotnych lub organizacyjnych.
W takiej sytuacji często pomaga znaleźć inne wsparcie.
Kto decyduje o zakończeniu psychoterapii?
Decyzja o zakończeniu terapii jest podejmowana wspólnie przez pacjenta i terapeutę.
Terapeuta może zaproponować zakończenie, ale ostateczna decyzja należy do Ciebie – jeśli czujesz, że jeszcze potrzebujesz wsparcia, warto o tym porozmawiać.
Jak wygląda proces zakończenia terapii?
Zakończenie terapii nie powinno być nagłe – to proces, który warto przejść świadomie i bez wymuszonego pośpiechu.
Może to wyglądać na przykład następująco:
- Omówienie zakończenia z terapeutą – Gdy pojawią się myśli o zakończeniu terapii, warto o tym otwarcie porozmawiać. Terapeuta pomoże ocenić, czy to dobry moment i jakie kroki warto podjąć.
- Podsumowanie postępów – Terapeuta często pomaga spojrzeć na całą drogę, którą przeszłaś/przeszedłeś – jakie zmiany zaszły, co udało się osiągnąć, jakie strategie działają najlepiej.
- Przygotowanie na przyszłość – To moment na rozmowę o tym, jak radzić sobie w trudniejszych chwilach, jak utrzymać efekty terapii i co robić, jeśli pojawi się nawrót problemów.
- Zamknięcie relacji terapeutycznej – Ostatnie spotkanie to czas na podziękowanie i symboliczne zakończenie tej ważnej relacji. Może to być wzruszający moment, ale też pełen satysfakcji.
Jak podziękować terapeucie?
Najprościej – słowami.
Możesz powiedzieć, co terapia Ci dała, jak wpłynęła na Twoje życie i wyrazić wdzięczność za wsparcie.
Jeśli wolisz, możesz napisać krótką wiadomość lub list.
Ważne, aby było to autentyczne i zgodne z Twoimi odczuciami.
Czy wypada dać prezent terapeucie?
Zazwyczaj nie jest to praktykowane, ponieważ może naruszać zasady etyki zawodowej.
Jeśli chcesz wyrazić wdzięczność, lepiej zrobić to słowami, listem lub symbolicznym gestem, np. kartką z podziękowaniem.
Co może się pojawić po zakończeniu terapii?
Zakończenie terapii bywa ekscytujące, ale też może budzić niepewność.
Warto wiedzieć, czego się spodziewać:
- Poczucie samodzielności i sprawczości – Wielu ludzi czuje satysfakcję i dumę z tego, że potrafią sobie radzić samodzielnie.
- Lęk przed trudniejszymi momentami – Może pojawić się obawa, że bez terapii nie poradzisz sobie w kryzysowej sytuacji. Warto przypomnieć sobie, że masz już narzędzia i wiesz, gdzie szukać pomocy, jeśli będzie to potrzebne.
- Tęsknota za relacją z terapeutą – Terapia to często wyjątkowa relacja, więc jej zakończenie może wywołać uczucie straty. To naturalne i z czasem mija.
- Ewentualny nawrót trudności – Problemy mogą wracać, ale to nie oznacza, że terapia nie była skuteczna. Warto wtedy wrócić do technik, które działały, a jeśli sytuacja tego wymaga – ponownie zgłosić się po pomoc.
Czy można wrócić na terapię po jej zakończeniu?
Tak!
Terapia nie zamyka przed Tobą drogi do dalszego rozwoju.
Jeśli po jakimś czasie poczujesz, że potrzebujesz ponownego wsparcia, możesz wrócić do swojego terapeuty lub poszukać nowego.
Nie jest to oznaka porażki, lecz świadome dbanie o siebie.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Råbu, M., & Haavind, H. (2018). Coming to terms: Client subjective experience of ending psychotherapy. Counselling Psychology Quarterly, 31(2), 223-242.
Dowiedz się więcej:
- Ile trwa psychoterapia?
- Na czym polega psychoterapia?
- Czym jest psychoterapia? Wszystko o psychoterapii
- Na kogo nie działa psychoterapia?
- Czym nie jest psychoterapia?
