Czujesz, że nie możesz wziąć pełnego oddechu, jakby czegoś brakowało w płucach?
Serce przyspiesza, w głowie pojawia się myśl: „Coś jest nie tak”.
Może to pierwszy raz, może setny – ale za każdym razem to samo napięcie i ten sam lęk.
Dla wielu osób zmagających się z nerwicą lękową duszności są jednym z najbardziej dokuczliwych objawów.
Trudno je zignorować, a im bardziej próbujesz się uspokoić, tym ciało jeszcze mocniej reaguje.
Zobacz, jak pokonać duszności w nerwicy.
Kluczowe wnioski
- Duszności w nerwicy są wynikiem reakcji organizmu na stres, prowadzącej do nadmiernego napięcia i zaburzeń oddychania.
- Czas trwania duszności nerwicowej jest indywidualny, zwykle szczyt objawów przypada na pierwsze 10–20 minut.
- Duszności nerwicowe charakteryzują się nagłym pojawieniem, nasileniem przy skupieniu na oddechu oraz towarzyszącymi objawami lęku.
- Psychoterapia, zwłaszcza poznawczo-behawioralna, jest skuteczną metodą leczenia duszności nerwicowych.
- Skuteczne strategie radzenia sobie z dusznością nerwicową obejmują kontrolowane oddychanie, przekierowanie uwagi oraz zmniejszenie napięcia fizycznego.
Dlaczego przy nerwicy pojawiają się duszności?
W sytuacji stresu lub lęku ciało przechodzi w stan alarmowy – jakby coś zagrażało Twojemu bezpieczeństwu.
Włącza się tzw. reakcja walki lub ucieczki: serce bije szybciej, mięśnie się napinają, a oddech staje się płytki i przyspieszony.
To fizjologiczna reakcja organizmu, która miała kiedyś pomagać w przetrwaniu.
Ale przy nerwicy ten mechanizm może włączać się nieadekwatnie – nawet wtedy, gdy realnego zagrożenia nie ma.
Duszności w nerwicy nie wynikają z problemów z płucami, ale z nadmiernego napięcia i hiperwentylacji.
Oddychasz za szybko lub za płytko, co zaburza gospodarkę tlenową organizmu i powoduje uczucie, jakby „brakowało powietrza” – mimo że obiektywnie tlenu nie brakuje.
Bezpłatny test online – sprawdź czy cierpisz na lęki
Jak rozpoznać, że duszności mają podłoże nerwicowe?
Typowe cechy duszności lękowej:
- pojawiają się nagle, często w stresie lub w napięciu emocjonalnym,
- nasilają się, gdy skupiasz się na oddychaniu,
- towarzyszy im uczucie napięcia w klatce piersiowej,
- mogą występować z innymi objawami lęku (kołatanie serca, drżenie, zawroty głowy),
- badania lekarskie nie wykazują innej przyczyny (np. wynikającej z choroby układu oddechowego).
Jeśli masz wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z lekarzem – żeby wykluczyć przyczyny fizyczne.
Ale jeśli badania są w porządku, a duszności wracają w napięciu emocjonalnym – bardzo prawdopodobne, że to objaw nerwicowy.
Jak pokonać duszności w nerwicy – konkretne strategie
Najskuteczniejsze są działania, które wyciszają układ nerwowy i regulują oddech.
Pomaga:
- spokojne, kontrolowane oddychanie,
- przekierowanie uwagi z oddechu na otoczenie lub ciało,
- zmniejszenie napięcia fizycznego (np. przez ruch, masaż, ćwiczenia rozciągające),
- kontakt z bliską osobą lub obecność kogoś wspierającego,
- w dłuższej perspektywie – psychoterapia i nauka regulowania lęku.
Jak oddychać przy nerwicy lękowej?
To jedno z najważniejszych pytań.
Przy ataku lęku wiele osób zaczyna oddychać szybko i płytko, co tylko pogłębia duszność.
Dlatego warto zastosować prostą technikę:
- wdech przez nos, licząc spokojnie do 4,
- wydech ustami, licząc do 6.
- Dłuższy wydech niż wdech pomaga układowi nerwowemu wyhamować. Można też delikatnie położyć dłoń na brzuchu, by poczuć ruch przepony – to pomaga oddychać głębiej i spokojniej.
Nie chodzi o „złapanie głębokiego oddechu na siłę” – to często tylko pogarsza sytuację.
Zamiast tego warto skupić się na rytmie i spokojnym tembrze oddechu.
Ile trwa duszność nerwicowa?
To bardzo indywidualne – u niektórych trwa kilka minut, u innych utrzymuje się przez kilkadziesiąt minut lub nawet kilka godzin.
Najczęściej jednak jej szczyt przypada na pierwsze 10–20 minut, potem objawy stopniowo słabną.
Choć duszność wydaje się niebezpieczna, nie prowadzi do uduszenia.
Organizm prędzej czy później się reguluje.
Jeśli jednak duszność trwa długo lub często wraca, warto omówić to z psychologiem – bo to sygnał, że ciało jest przeciążone napięciem, które można lepiej zrozumieć i wyciszyć.
Skorzystaj z pomocy terapeuty
Duszności w nerwicy to objaw, który da się skutecznie zmniejszyć – ale najczęściej nie wystarczy tylko technika oddechowa.
Potrzebna jest praca nad przyczyną napięcia i lęku.
Psychoterapia, zwłaszcza poznawczo-behawioralna, uczy rozpoznawania mechanizmów lękowych, pracy z ciałem i myślami oraz stopniowego odzyskiwania kontroli nad objawami.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Giardino, N., Curtis, J., Andrei, A., Fan, V., Benditt, J., Lyubkin, M., Naunheim, K., Criner, G., Make, B., Wise, R., Murray, S., Fishman, A., Sciurba, F., Liberzon, I., & Martinez, F. (2010). Anxiety is associated with diminished exercise performance and quality of life in severe emphysema: a cross-sectional study. Respiratory Research, 11, 29 – 29. https://doi.org/10.1186/1465-9921-11-29.
Dowiedz się więcej
- Jak zachowuje się osoba z nerwicą lękową?
- Jak objawiają się zaburzenia lękowe?
- Jak wygląda początek nerwicy?
- Po czym poznać, że mam nerwicę?
