Strach przed lataniem, czyli awiofobia, to fobia specyficzna, która dotyka znaczną część społeczeństwa.
Około 30% populacji odczuwa lęk przed lataniem, podczas gdy nawet 50% osób czuje się nieswojo i niekomfortowo w trakcie podróżowania samolotem.
Dyskomfort i niepokój często zaczynają się na kilka tygodni przed datą wylotu, co może poważnie utrudniać życie zawodowe i prywatne.
Na szczęście awiofobię da się pokonać dzięki systematycznemu podejściu, opartemu na zrozumieniu przyczyn i zastosowaniu sprawdzonych metod terapeutycznych.
Kluczowe wnioski
- Awiofobię można skutecznie leczyć poprzez psychoterapię, farmakoterapię oraz przygotowanie przed lotem, przy czym kluczowa jest systematyczna ekspozycja i zmiana negatywnych myśli.
- Strach przed lataniem wynika zarówno z lęków pierwotnych, doświadczeń z dzieciństwa, jak i czynników zewnętrznych, takich jak stres, choroby czy brane leki.
- Awiofobia to specyficzny lęk przed podróżą samolotem, podczas gdy aerofobia obejmuje szerszy strach: przed powietrzem i związanymi z nim sytuacjami.
Awiofobia a aerofobia
Na początku warto rozróżnić pojęcia awiofobii i aerofobii.
Aerofobia to lęk przed powietrzem, który może objawiać się w różnych sytuacjach – od unikania przeciągów w domu, przez jazdę windą, po strach przed lataniem samolotem czy nawet obserwowaniem startujących maszyn.
Awiofobia skupia się konkretnie na lęku przed podróżą samolotem.
Cierpiące na nią osoby odczuwają stały i nadmierny lęk, pojawiający się w chwili lotu lub na samą myśl o nim.
Lęk ten dotyczy raczej potencjalnych zagrożeń niż aktualnej sytuacji, a najczęściej wynika z obaw przed turbulencjami, awarią silnika czy katastrofą samolotu.
Źródła strachu przed lataniem
Przyczyny strachu przed lataniem są wielorakie.
Często wiążą się z lękami: wysokości, otwartych przestrzeni, tłumów czy braku zrozumienia procedur lotniczych – dziwnych dźwięków, czynności czy zależności od pilota i mechanizmów bezpieczeństwa.
Czasami lęk towarzyszy od dzieciństwa, prowadząc do celowego unikania samolotów i związanych z tym niedogodności.
Inne czynniki to przewlekły stres, trudne doświadczenia z niedawnej przeszłości, choroby somatyczne czy przyjmowanie pewnych leków i używek.
Niezależnie od źródeł, strach ten może blokować radość podróżowania, a nawet wykonywanie swoich obowiązków, np. zawodowych.
Leczenie strachu przed lataniem
Podstawą do pracy nad problemem jest uświadomienie sobie jego istnienia.
Terapia powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb – może przybierać formę farmakologiczną (np. leki przeciwlękowe w początkowych etapach) lub psychoterapeutyczną.
W nurcie poznawczo-behawioralnym skupia się na identyfikowaniu i modyfikowaniu negatywnych myśli związanych z lataniem.
Pacjenci uczą się zmieniać myślenie i reakcje emocjonalne poprzez ekspozycję: rozmowy, pokazywanie zdjęć pokładów samolotów, filmy instruktażowe czy wizualizacje.
Niezwykle skuteczna jest też systematyczna desentytyzacja w ramach terapii behawioralnej.
Dodatkowo przed podróżą samolotem postaraj się jak najlepiej wypocząć, poproś bliską osobę (rodzinę lub przyjaciela), by poleciała z tobą, i udaj się na lotnisko wcześniej, by uniknąć pośpiechu.
Te proste kroki mogą znacząco obniżyć stres.
Awiofobię da się pokonać, ale wymaga to profesjonalizmu i sprawdzonych metod.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Campos D, Bretón-López J, Botella C, Mira A, Castilla D, Mor S, Baños R, Quero S. Efficacy of an internet-based exposure treatment for flying phobia (NO-FEAR Airlines) with and without therapist guidance: a randomized controlled trial. BMC Psychiatry. 2019 Mar 6;19(1):86.
- Capafóns JI, Sosa CD, Viña CM. A reattributional training program as a therapeutic strategy for fear of flying. J Behav Ther Exp Psychiatry. 1999 Dec;30(4):259-72.
- Wiederhold BK, Jang DP, Gevirtz RG, Kim SI, Kim IY, Wiederhold MD. The treatment of fear of flying: a controlled study of imaginal and virtual reality graded exposure therapy. IEEE Trans Inf Technol Biomed. 2002 Sep;6(3):218-23.
Dowiedz się więcej
- Fobia – objawy, rodzaje i leczenie
- Czym są fobie specyficzne?
- Rola terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu fobii specyficznych
- Leczenie lęku – przewodnik po dostępnych metodach
- Terapia lęku online
