Depresja poporodowa – przyczyny, objawy i leczenie

Zostanie matką to niewątpliwie jedno z najważniejszych wydarzeń w życiu kobiety, ale może również wiązać się z zaskakującymi wyzwaniami emocjonalnymi. 

Depresja poporodowa dotyczy nawet co piątej młodej matki.

A częstość występowania epizodów ciężkiej depresji wynosi 7,0%, co przekłada się na około jedną na piętnaście kobiet (Bai i in. 2023). 

W tym artykule zajmiemy się objawami, przyczynami oraz metodami leczenia depresji poporodowej.

Depresja poporodowa – objawy

Wzloty i upadki emocjonalne podczas ciąży i połogu są naturalne.

Jeśli jednak wahania utrzymują się lub się nasilają, warto porozmawiać o swoim stanie i samopoczuciu ze specjalistą i zwrócić się o pomoc do psychiatry lub psychoterapeuty.

Objawy depresji poporodowej obejmują m.in:

• obniżoną samoocenę
• długotrwały smutek
• poczucie pustki i beznadziejności
• odczuwanie wewnętrznego lęku
• częsty płacz
• obniżoną zdolność do krytycznego myślenia i koncentracji
• problemy ze snem
• zmęczenie i spadki energii w ciągu dnia
• zwiększoną drażliwość
• zwiększone uczucie niepokoju i zamartwianie się
• utrata zainteresowania opieką nad dzieckiem lub sobą
• utrata zainteresowania czynnościami, które kiedyś sprawiały Ci przyjemność
• osłabiona więź z dzieckiem,
• zauważalne zmiany apetytu i wagi
• trudność w okazywaniu bliskim pozytywnych emocji

Przyczyny depresji okołoporodowej obejmują różnorodne zagrożenia medyczne, społeczne i psychiatryczne.

Depresja poporodowa to również zmieniające się poziomy hormonów w czasie ciąży i w okresie połogu.

Istotne są także czynniki ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia depresji poporodowej.

Jak długo trwa depresja po porodzie?

Czas trwania depresji poporodowej może być różny dla każdej kobiety.

U niektórych matek objawy mogą ustępować w ciągu kilku tygodni, podczas gdy u innych mogą trwać kilka miesięcy lub dłużej.

Największe nasilenie przypadków depresji odnotowuje się w ciągu pierwszych 6 miesięcy po porodzie (Bai i in. 2023), ze szczególnym uwzględnieniem dwóch okresów:

• 2–3 tygodnie po porodzie.
• 6–8 tygodni po porodzie.

Ważne jest, aby szukać wsparcia, jeśli objawy utrzymują się dłużej niż kilka tygodni.

Czynniki ryzyka depresji poporodowej

Mniej więcej połowa matek doświadcza smutku poporodowego (tzw. baby blues) w ciągu kilku tygodni po porodzie.

Najczęściej stan ten pojawia się między trzecim a piątym tygodniem połogu kobiety i trwa od kilku godzin do kilku dni. 

Wystąpienie smutku poporodowego (czasem określany jako szok poporodowy) samo w sobie nie jest groźnym stanem i nie wymaga specjalistycznego leczenia.

Jednak może taki stan być czynnikiem ryzyka pojawienia się w jego następstwie depresji poporodowej, która jest już klasyfikowana jako zaburzenia zdrowia psychicznego.

Depresja poporodowa może rozwinąć się u każdej kobiety, która została matką niezależnie od wieku, pochodzenia etnicznego czy liczby dzieci. 

Poniższe czynniki zwiększają prawdopodobieństwo zapadnięcia młodej matki na depresję poporodową:

• depresja we wcześniejszym okresie życia lub doświadczenie innych zaburzeń nastroju (szczególnie doświadczenie depresji poporodowej przy poprzednim dziecku)
• występowanie depresji w historii rodziny
• poważne problemy zdrowotne kobiety
• niedawno przeżyty silny stres, taki jak rozwód, śmierć lub poważna choroba bliskiej osoby
• niechciana lub trudna ciąża
• ciąża mnoga
• urodzenie dziecka przedwcześnie lub z problemami zdrowotnymi
• pozostawanie w toksycznym związku lub samotne macierzyństwo
• izolacja lub brak wsparcia emocjonalnego u bliskich
• niezdrowa dieta
• nadużywanie narkotyków lub alkoholu
• palenie tytoniu w ciąży
• brak snu i wyczerpanie
• bardzo młody wiek
• niski status socjoekonomiczny

Wpływ na depresję poporodową mają także czynniki zewnętrzne – społeczno-polityczno-gospodarcze.

Na przykład w trakcie epidemii COVID-19 kobiety doświadczające w tym czasie porodu miały o 83% wyższe szanse na wystąpienie depresji poporodowej w porównaniu do okresu przed pandemią (Lin i in. 2023).

Do głównych źródeł stresu zaliczono strach przed wirusem, restrykcje szpitalne, brak wsparcia społecznego, utratę dochodów oraz izolację.

Jak odróżnić baby blues od depresji poporodowej?

Baby blues to stan, który występuje u wielu kobiet wkrótce po porodzie, charakteryzujący się krótkotrwałymi uczuciami smutku, labilnością emocjonalną oraz zmęczeniem.

Badania wskazują, że kobiety, które doświadczyły co najmniej jednego stresującego wydarzenia o silnym negatywnym wpływie w trakcie ciąży, miały o 50% wyższe ryzyko wystąpienia baby blues (Landman 2024).

Objawy baby blues zazwyczaj ustępują w ciągu kilku dni do dwóch tygodni.

W przeciwieństwie do tego, depresja poporodowa ma dłuższy czas trwania i bardziej intensywne objawy, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie.

Wpływ na dziecko

Posiadanie dziecka jest stresujące – bez względu na to, jak bardzo się na nie czekało i jak bardzo kocha się swoje dziecko.

Dlatego właśnie, biorąc pod uwagę brak snu, nowe obowiązki i brak czasu dla siebie, nic dziwnego, że wiele nowych mam czuje się jak na emocjonalnej huśtawce.

Narodzenie się dziecka, to także duże wyzwanie dla dotychczasowego porządku małżeństwa.

W wyniku pojawienia się nowego członka rodziny należy wypracować nowy porządek, zasady i układ sił, a to może być niełatwe zadanie.

Istnieje coraz więcej dowodów na to, że depresja poporodowa (baby blues) wpływa na szereg niekorzystnych skutków poznawczych i emocjonalnych dziecka.

Styl interakcji matki w depresji silnie wpływa na rozwój małego dziecka.

Według Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego wpływ depresji poporodowej matki na życie dziecka przejawia się następująco:

• U noworodków: zmniejszona aktywność oraz zwiększona drażliwość i nerwowość, zbyt mała liczba pozytywnych reakcji mimicznych, zaburzenia funkcjonowania rytmu dobowego, podwyższony poziom hormonów stresu.
• Niemowlęta i małe dzieci: podejmowanie interakcji w depresyjny sposób, zbyt mała waga i siła mięśni dzieci, a także opóźnienia w rozwoju ruchowym.
• Dzieci w wieku przedszkolnym: pojawienie się zachowań agresywnych, obniżona empatia, podwyższony poziom hormonów stresu oraz aktywność mózgu wskazująca na stan przewlekłej depresji.

Więź emocjonalna

Przywiązanie emocjonalne między matką a dzieckiem jest kluczowym procesem w wczesnym dzieciństwie.

To, jak dobrze ta więź się rozwija, ma ogromny wpływ na poczucie bezpieczeństwa dziecka oraz na jego przyszłe umiejętności interpersonalne, komunikacyjne i zdolność nawiązywania relacji.

Bezpieczne przywiązanie powstaje, gdy matka ciepło i konsekwentnie reaguje na potrzeby fizyczne i emocjonalne swojego dziecka.

Na przykład, gdy dziecko płacze, matka powinna umieć je uspokoić.

Kiedy maluch się śmieje lub uśmiecha, ważne jest, aby matka odpowiadała na to pozytywnie.

Ta wzajemna synchronizacja, w której matka i dziecko reagują na swoje emocjonalne sygnały, jest podstawą zdrowej więzi.

Jednak depresja poporodowa może znacząco utrudnić ten proces przywiązania.

Matki z depresją mogą reagować negatywnie na swoje dzieci lub nie reagować wcale, co prowadzi do zmniejszenia kontaktu fizycznego i emocjonalnego.

Często zdarza się, że rzadziej karmią piersią, bawią się i czytają swoim dzieciom.

Mogą również wykazywać niespójność w opiece nad noworodkiem, co negatywnie wpływa na rozwój więzi między nimi.

Brak zdrowego przywiązania w pierwszych miesiącach życia może prowadzić do różnych negatywnych konsekwencji dla dziecka, takich jak:

• Problemy emocjonalne: Dzieci mogą doświadczać lęku, depresji oraz trudności w regulacji emocji.
• Trudności w relacjach interpersonalnych: Mogą mieć problem z nawiązywaniem i utrzymywaniem zdrowych relacji w późniejszym życiu.
• Zaburzenia rozwoju: Dzieci z niepewnym przywiązaniem mogą mieć opóźnienia w rozwoju społecznym i poznawczym.
• Problemy ze zdrowiem psychicznym: Istnieje większe ryzyko wystąpienia zaburzeń psychicznych w późniejszym wieku, w tym zaburzeń lękowych i depresyjnych.
• Niska samoocena: Dzieci mogą rozwijać niską samoocenę i brak zaufania do siebie oraz innych ludzi.

I potwierdzają to badania (Slomian i in. 2019) – dzieci matek z lękiem i depresją wykazują najwyższą reaktywność kortyzolu (hormonu stresu) oraz bardziej negatywną emocjonalność w wieku 9 miesięcy.

Dodatkowo niemowlęta matek z depresją uzyskują najgorsze wyniki w zakresie dojrzałych zachowań regulacyjnych i społecznego zaangażowania.

Depresja poporodowa – leczenie

Chociaż codzienne objawy depresji poporodowej mogą czasami być przytłaczające i utrzymywać się dość długo, to jest to zaburzenie z którym można sobie poradzić.

Dzięki połączeniu psychoterapii i samoopieki (a czasem także leków), możesz poczuć się dużo lepiej.

Psychoterapia znacząco redukuje objawy depresyjne i lękowe u kobiet w okresie okołoporodowym.

Zbiorcza wielkość efektu wynosi SMD: -0,65 (Hua, Yue, Zhu 2025).

Ponieważ depresja okołoporodowa zaliczana jest do zaburzeń depresyjnych (nastroju), postępowanie terapeutyczne jest bardzo ważne i podobne jak w przypadku innych rodzajów depresji.

Różnicą jest to, że należy zwrócić szczególną uwagę na leki przeciwdepresyjne podczas ciąży i karmienia piersią – substancje w nich zawarte mogą przenikać także do organizmu dziecka.

Specjalista najtrafniej oceni optymalne rozwiązanie i dobierze odpowiedni lek, aby nie ucierpiało ani dziecko, ani mama.

Co jeżeli pojawią się u Ciebie wątpliwości wobec leczenia farmakologicznego?

Zawsze warto dokładnie dopytać lekarza o działanie przepisywanych leków, ich ewentualne skutki uboczne oraz alternatywne rozwiązania.

Psychoterapia jest często pierwszą linią obrony w leczeniu depresji okołoporodowej każdej mamy.

Podczas terapii zaczniesz lepiej rozumieć swoją diagnozę i jej wpływ na Twoje życie.

Terapeuta będzie również pracował z Tobą, aby opracować strategie zmniejszające nasilenie objawów, istotnym celem terapii jest nastrój: jego wpływ na Ciebie i adekwatne nim zarządzanie.

Istnieje kilka form psychoterapii, ale w szczególności dwie z nich zostały zbadane w leczeniu depresji okołoporodowej.

• Terapia poznawczo-behawioralna (cognitive behavioral therapy, CBT) zajmuje się głównie negatywnymi wzorcami myślenia i zachowania. Podczas sesji będziesz pracowała nad identyfikacją i przeformułowaniem negatywnych schematów myślenia. Może to pomóc Ci także rozpoznać, jak twoje myślenie wpływa na twoje emocje i ogólne samopoczucie. Także terapia poznawczo-behawioralna online skutecznie łagodzi objawy depresji poporodowej – a optymalna ilość sesji mieści się w przedziale 9-12 (Pan i in. 2025).
• Terapia interpersonalna (systemowa) jest również skuteczna w leczeniu depresji okołoporodowej. Ten rodzaj terapii koncentruje się na leczeniu problemów interpersonalnych, które uważa się za przyczyniające się do rozwoju depresji, w celu dostosowania społecznego i poprawy relacji z innymi (szczególnie bliskimi) ludźmi.

Warto również rozważyć interwencje w formie zdalnej , gdyż wykazują skuteczność (SMD: -0,78) porównywalną lub nieco wyższą niż spotkania twarzą w twarz (SMD: -0,62), a mogą znacząco ułatwić systematyczność i zaangażowanie się w proces terapii – forma online pozwala na elastyczność i oszczędność czasu, dzięki czemu łatwiej jest pogodzić opiekę nad dzieckiem i samopomoc (Hua, Yue, Zhu 2025).

Czy depresja poporodowa jest uleczalna?

Tak, depresja poporodowa jest uleczalna. 

Istnieje wiele skutecznych metod leczenia, które mogą pomóc kobietom w powrocie do zdrowia.

Wsparcie terapeutyczne, leki oraz techniki radzenia sobie mogą znacznie poprawić samopoczucie.

Odpowiedź na leczenie wystąpiła u 55% kobiet przyjmujących dostosowane leki na depresję.

A remisję za ich pomocą uzyskało 42% kobiet (Brown i in. 2021).

Do czego prowadzi nieleczona depresja poporodowa?

Nieleczona depresja poporodowa może prowadzić do poważnych konsekwencji zarówno dla matki, jak i dla dziecka, w tym:

• Utrata zdolności do opieki nad dzieckiem
• Pogorszenie relacji rodzinnych
• Zwiększone ryzyko depresji lub innych problemów psychicznych w przyszłości
• Problemy zdrowotne związane z chronicznym stresem
• Długoterminowe efekty dla dziecka, w tym problemy emocjonalne i rozwojowe

Zapobieganie depresji poporodowej i metody samopomocy

Tak, jak są czynniki zwiększające ryzyko depresji poporodowej, tak i (na szczęście) są czynniki, którymi to ryzyko można obniżyć.

Do czynników zapobiegawczych należą:

• pozytywna relacja z własną matką – zarówno w dzieciństwie, jak i w dorosłym życiu
• pozytywna relacja z ojcem dziecka – nawet jeżeli nie pozostajesz w związku z ojcem dziecka, a nawet jeżeli będziesz wychowywać dziecko z kimś innym, nadal warto poświęcić uwagę i wysiłek na wypracowanie przynajmniej poprawnych stosunków z ojcem dziecka
• posiadanie umiejętności skutecznego radzenia sobie ze stresem i lękiem – tych umiejętności można się nauczyć
• dostępność i możliwość uzyskania fachowej pomocy – jeszcze przed porodem warto znaleźć pediatrę, któremu będziesz ufać, a także (w miarę możliwości) wybrać odpowiednich specjalistów na czas ciąży i porodu (położna, lekarz ginekolog)
• wsparcie rodziny – bardzo istotne są pozytywne relacje w rodzinie, warto też jeszcze przed porodem porozmawiać o ich możliwym wsparciu na wypadek trudnych chwil po porodzie; istotne jest również wsparcie partnera
• karmienie piersią
• uczestnictwo w zajęciach szkoły rodzenia

Poza powyższymi czynnikami, niezwykle istotne jest też zadbanie o podstawy zdrowego trybu życia.

Dlatego należy zadbać o swoją dietę, aktywność fizyczną i sen, a także pielęgnację swojego ciała i samopoczucia już po porodzie.

Jeżeli masz taką możliwość, korzystaj z pomocy innych (np. ojca lub dziadków dziecka), aby wygospodarować nieco czasu na zadbanie o samą siebie.

Im lepiej będziesz się czuła, tym lepiej będziesz w stanie wykonywać obowiązki wynikające z nowej roli.

Depresja poporodowa… u mężczyzn?

Depresja poporodowa, choć często kojarzona z kobietami, może dotknąć również mężczyzn.

Zjawisko to, nazywane również depresją poporodową u ojców, staje się coraz bardziej dostrzegalne w kontekście wsparcia emocjonalnego i psychologicznego w czasie, gdy na świat przychodzi dziecko.

Depresja okołoporodowa dotyka średnio 8% ojców, a aż do 51% ojców doświadcza zaburzeń lękowych w okresie poporodowym (Copland, Hunter 2025).

Mężczyźni mogą doświadczać wielu emocji związanych z narodzinami dziecka, takich jak radość, niepewność, czy obawy o przyszłość.

Te uczucia mogą być potęgowane przez zmiany w życiu rodzinnym, a także przez stres związany z nowymi obowiązkami.

Depresja poporodowa u mężczyzn może objawiać się w różnorodny sposób, w tym poprzez uczucie smutku, drażliwość, problemy ze snem, a także trudności w nawiązywaniu bliskich relacji z nowo narodzonym dzieckiem.

Warto zwrócić uwagę, że mężczyźni często nie szukają pomocy w obliczu tych trudności z obawy przed stygmatyzacją lub osądzeniem.

Dlatego ważne jest, aby partnerskie wsparcie oraz świadomość tego zjawiska były promowane w społeczeństwie.

Rozmowy o emocjach, terapia czy grupy wsparcia mogą pomóc mężczyznom przejść przez ten trudny czas, a także poprawić jakość życia rodzinnego i relacji z dzieckiem.

Podsumowanie

Krótko po porodzie, kobiety często doświadczają tzw. „baby blues” – depresja poporodowa to czas stresu, smutku, niepokoju, samotności, zmęczenia lub płaczliwości.

Jednak niektóre kobiety (wg. niektórych szacunków, nawet 20% młodych matek), doświadczają znacznie poważniejszych zaburzeń nastroju – depresji poporodowej.

W przeciwieństwie do smutku poporodowego, depresja raczej nie ustępuje samoistnie.

Pojawia się kilka dni, a czasem nawet miesiące po urodzeniu dziecka i bez leczenia może utrzymywać się wiele miesięcy.

Depresja poporodowa może utrudniać Ci przetrwanie dnia i wpływać na twoją zdolność do dbania o dziecko lub siebie.

Depresja poporodowa może dotknąć każdą kobietę i nie warto jej ignorować.

Źródła

• Bai Y, Li Q, Cheng KK, Caine ED, Tong Y, Wu X, Gong W. Prevalence of Postpartum Depression Based on Diagnostic Interviews: A Systematic Review and Meta-Analysis. Depress Anxiety. 2023 Aug 19;2023:8403222.
• Brown JVE, Wilson CA, Ayre K, Robertson L, South E, Molyneaux E, Trevillion K, Howard LM, Khalifeh H. Antidepressant treatment for postnatal depression. Cochrane Database Syst Rev. 2021 Feb 13;2(2):CD013560.
• Copland, F.S., Hunter, S.C. Paternal perinatal mental health support: fathers’ perspectives on barriers, facilitators, and preferences. Discov Ment Health 5, 39 (2025).
• Lin Ch. i in., Association between depressive symptoms in the postpartum period and COVID-19: A meta-analysis,”Journal of Affective Disorders”, 2023, vol. 320, s. 247-253.
• Landman A, Ngameni EG, Dubreucq M, Dubreucq J, Tebeka S, Dubertret C. Postpartum blues: a predictor of postpartum depression, from the IGEDEPP Cohort. European Psychiatry. 2024;67(1):e30.
• Maliszewska K., Preis K., (2014) Terapia depresji poporodowej – aktualny stan wiedzy, Ann. Acad. Med. Gedan. 44, 105-111 
• Kossakowska K. (2013) Profilaktyka depresji poporodowej – rola personelu medycznego w rozpoznawaniu czynników ryzyka i symptomów choroby, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, Tom 19, Nr 4, 463–468
• Małus A., Szyluk J., Galińska-Skok B., Konarzewska B., (2016) Występowanie depresji poporodowej a jakość relacji w związku, Psychiatria Polska; 50(6): 1135–1146
• Fejfer-Szpytkoa J., Włodarczyka J., Trąbińska-Haduch M., (2016) Rozpoznanie sytuacji matek małych dzieci w temacie depresji poporodowej i zaburzeń nastroju, Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka Vol. 15 Nr 3
• Jaeschke R., Siwek M., Dudek D., (2012) Poporodowe zaburzenia nastroju – update 2012, Neuropsychiatria i Neuropsychologia; 7, 3: 113–121
• Maliszewska K., Świątkowska-Freund M., Bidzan M., Preis K., (2017) Ryzyko depresji poporodowej a cechy osobowości i wsparcie społeczne. Polskie przesiewowe badanie obserwacyjne matek 4 tygodnie i 3 miesiące po porodzie, Psychiatria Polska; 51(5): 889–898
• Murray L., Cooper P., (1997). EDITORIAL: Postpartum depression and child development, Psychological Medicine, 27(2), 253-260
• Leśniewska, M., Budzyńska, J., Kozioł, I., & Milanowska, J. (2021). Depresja poporodowa u mężczyzn–rzadko rozumiany częsty problem. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 27(3), 248-251.
• Pan, J., Luo, W., Zhang, H., Wang, Y., Lu, H., Wang, C., Li, C., Fu, L., Hu, Y., Li, Y., & Shen, M. (2025). The Effects of Online Cognitive Behavioral Therapy on Postpartum Depression: A Systematic Review and Meta-Analysis. Healthcare, 13(7), 696.
• Slomian J, Honvo G, Emonts P, Reginster JY, Bruyère O. Consequences of maternal postpartum depression: A systematic review of maternal and infant outcomes. Womens Health (Lond). 2019 Jan-Dec;15:1745506519844044. doi: 10.1177/1745506519844044. Erratum in: Womens Health (Lond). 2019 Jan-Dec;15:1745506519854864.

Weryfikacja merytoryczna

Natalia Kocur - Psycholog, Psychoterapeutka

Założycielka Centrum Psychoterapii “Pokonaj Lęk”   Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Certyfikowana Psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej (certyfikat nr 1500). Ekspertka zdrowia psychicznego. Więcej