Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) często mierzą się z niską samooceną, trudnościami w relacjach i silnym lękiem przed odrzuceniem.
Wychowanie w rodzinie z problemem alkoholowym sprawia, że wykształcają się schematy myślowe i wzorce zachowań, które mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie.
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest jednym z podejść, które może skutecznie pomóc w przepracowaniu tych trudności.
Jakie problemy DDA można przepracować w terapii poznawczo-behawioralnej?
Terapia CBT koncentruje się na identyfikacji i zmianie myśli oraz zachowań, które powodują cierpienie.
W przypadku DDA może pomóc w:
- Pracy nad niską samooceną – osoby dorastające w dysfunkcyjnych rodzinach często przyjmują negatywne przekonania o sobie („Nie jestem wystarczająco dobry”, „Na pewno zawiodę”). CBT uczy, jak rozpoznawać te myśli i zastępować je bardziej realistycznymi i wspierającymi.
- Radzeniu sobie z lękiem i nadmierną kontrolą – DDA często odczuwają silny niepokój i potrzebę kontrolowania wszystkiego wokół siebie. Terapia pomaga nauczyć się odróżniać rzeczy, na które mamy wpływ, od tych, które trzeba zaakceptować.
- Zmianie schematów w relacjach – osoby z syndromem DDA mogą mieć trudności w bliskości, obawiać się odrzucenia lub wybierać toksycznych partnerów. CBT pomaga rozpoznać i przełamać te wzorce.
- Zrozumieniu i zmianie destrukcyjnych schematów myślowych – np. tendencji do obwiniania się, przewidywania najgorszego czy myślenia w kategoriach „wszystko albo nic”.
Jak wygląda terapia poznawczo-behawioralna dla DDA?
CBT jest podejściem strukturalnym i praktycznym, co oznacza, że terapia ma jasno określone cele i etapy.
Podczas sesji pacjent wspólnie z terapeutą analizuje swoje myśli, emocje i zachowania, a następnie uczy się bardziej adaptacyjnych strategii.
W terapii DDA istotne jest:
- Rozpoznanie schematów wyniesionych z dzieciństwa – pacjent uczy się, w jaki sposób jego dzieciństwo wpłynęło na obecne trudności i jakie mechanizmy obronne stosuje w życiu dorosłym.
- Praca nad myślami automatycznymi – czyli nad negatywnymi przekonaniami, które pojawiają się w różnych sytuacjach i wpływają na emocje oraz zachowanie.
- Uczenie się nowych strategii radzenia sobie ze stresem – pacjent zdobywa narzędzia, które pomagają mu lepiej regulować emocje i reagować w trudnych sytuacjach.
- Stopniowa ekspozycja na trudne sytuacje – jeśli pacjent unika pewnych zachowań (np. asertywności czy bliskości), terapia może obejmować stopniowe wprowadzanie ich do codziennego życia.
Czy terapia CBT jest skuteczna dla DDA?
CBT jest jednym z najlepiej przebadanych podejść terapeutycznych i wykazuje wysoką skuteczność w leczeniu lęku, depresji oraz problemów związanych z niską samooceną i relacjami – czyli tych trudności, z którymi często mierzą się DDA.
Choć terapia nie zmieni przeszłości, pomaga lepiej zrozumieć swoje schematy myślowe i zachowania oraz zdobyć narzędzia do budowania zdrowszego, bardziej satysfakcjonującego życia.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Webb, W. (1993). Cognitive behavior therapy with children of alcoholics. The School Counselor, 40(3), 170-177.
- Ruben, D. H. (2000). Treating adult children of alcoholics: A behavioral approach. Elsevier.
- Popiel, A. (2009). Zorientowana na traumę psychoterapia poznawczo-behawioralna zaburzeń stresowych pourazowych. Psychiatria, 6(4), 124-133.
Dowiedz się więcej
- Co to jest terapia DDA i jakie daje efekty?
- Syndrom DDA – Dorosłe Dzieci Alkoholików: kim są i dlaczego cierpią?
- Po czym poznać toksyczną rodzinę?
- Toksyczny rodzic – jak rozpoznać i jak sobie radzić
- Jak żyć z alkoholikiem? Konkretne wskazówki
