Czy masz wrażenie, że każdego dnia budzisz się bardziej zmęczony, niż gdy kładłeś się spać?
Że praca, którą kiedyś lubiłeś, teraz wydaje się przytłaczającym obowiązkiem?
A może coraz częściej odczuwasz irytację, frustrację lub po prostu… pustkę?
Jeśli tak, to możliwe, że doświadczasz wypalenia zawodowego.
Wypalenie zawodowe nie jest chwilowym spadkiem motywacji czy zwykłym zmęczeniem.
To poważne wyczerpanie psychiczne i fizyczne, wynikające z długotrwałego stresu, nadmiernego obciążenia i braku satysfakcji z pracy.
Rozwija się stopniowo, często tak podstępnie, że przez długi czas go nie zauważamy – aż w pewnym momencie nasze ciało i umysł mówią „dość”.
Jak rozpoznać, że to nie tylko gorszy dzień, ale coś znacznie poważniejszego?
Bezpłatny test na wypalenie zawodowe
Oto najczęstsze objawy wypalenia zawodowego:
Przewlekłe zmęczenie i brak energii
Wypalenie zaczyna się od zmęczenia, ale to zmęczenie inne niż zwykłe po ciężkim dniu pracy.
Nie mija po odpoczynku.
Nawet jeśli śpisz dłużej niż zwykle, nadal budzisz się bez energii.
Proste zadania, które kiedyś wykonywałeś bez problemu, teraz wydają się ogromnym wysiłkiem.
Brak motywacji i poczucie bezsensu
Czy zdarza Ci się myśleć: „Po co ja to w ogóle robię?” albo „To i tak nie ma znaczenia”?
Wypalenie sprawia, że nawet jeśli kiedyś kochałeś swoją pracę, teraz wydaje się ona nużąca, powtarzalna i bez znaczenia.
Możesz odkładać obowiązki na później, bo brakuje Ci siły, żeby się nimi zająć.
A kiedy już coś zrobisz, nie czujesz satysfakcji – tylko ulgę, że masz to z głowy.
Negatywne emocje wobec pracy, współpracowników i klientów
Początkowo możesz odczuwać lekką irytację, ale z czasem może przerodzić się ona w prawdziwą niechęć do pracy i ludzi.
Cynizm, frustracja, rozdrażnienie – to klasyczne sygnały wypalenia.
Jeśli zauważasz, że częściej niż zwykle narzekasz na swoją pracę, masz mniejszą cierpliwość do współpracowników lub po prostu masz ochotę odciąć się od wszystkiego – to nie jest przypadek.
Problemy z koncentracją i zapamiętywaniem
Wypalenie nie tylko wpływa na emocje, ale też na sposób, w jaki funkcjonuje Twój umysł.
Możesz zauważyć, że trudniej Ci się skupić, szybciej zapominasz o ważnych sprawach i masz problemy z organizacją pracy.
Wzrost lęku i przygnębienia
Długotrwały stres prowadzi do obniżonego nastroju, niepokoju, a nawet stanów depresyjnych.
Możesz czuć się przytłoczony ilością obowiązków, ale jednocześnie nie mieć siły, by coś z tym zrobić.
Pojawia się poczucie beznadziei, jakbyś był w pułapce – chcesz coś zmienić, ale nie wiesz jak.
Problemy ze snem
Bezsenność, częste wybudzanie się w nocy, trudności z zaśnięciem – to częste objawy wypalenia zawodowego.
Gonitwa myśli, analizowanie problemów z pracy czy przewidywanie kolejnych trudnych dni mogą sprawiać, że sen przestaje być regenerujący.
Unikanie kontaktów społecznych
Wypalenie często sprawia, że wycofujemy się z życia towarzyskiego.
Spotkania ze znajomymi czy rozmowy z rodziną, które kiedyś sprawiały przyjemność, teraz wydają się męczące.
Możesz nie mieć ochoty na żadne interakcje – zarówno w pracy, jak i poza nią.
Częste infekcje i problemy zdrowotne
Długotrwały stres osłabia odporność, co sprawia, że osoby wypalone zawodowo częściej chorują.
Mogą pojawić się bóle głowy, bóle mięśni, napięcie karku, problemy trawienne czy nawracające infekcje.
Organizm jest przeciążony, a to odbija się na zdrowiu fizycznym.
Wypalenie zawodowe – i co dalej?
Jeśli w wielu z tych punktów widzisz siebie, nie ignoruj tego.
Wypalenie zawodowe to poważny stan, który może prowadzić do depresji, chronicznych problemów zdrowotnych, a nawet konieczności całkowitej zmiany pracy.
To nie znaczy, że musisz od razu rzucać wszystko i wyjeżdżać na drugi koniec świata.
Czasem wystarczy zacząć od małych kroków.
Najważniejsze jest, aby nie czekać, aż wypalenie się pogłębi. Twój umysł i ciało dają Ci sygnały – warto ich posłuchać.
FAQ (najczęściej zadawane pytania) o wypalenie zawodowe
Jak udowodnić wypalenie zawodowe?
Wypalenie zawodowe nie jest samo w sobie uznawane za jednostkę chorobową, ale można je udokumentować poprzez objawy, takie jak przewlekłe zmęczenie, obniżona motywacja, problemy ze snem i koncentracją.
Potwierdzeniem mogą być wyniki testów psychologicznych, opinia psychologa lub psychiatry oraz zapis historii medycznej.
Czy można dostać zwolnienie lekarskie na wypalenie zawodowe?
Tak, ale nie jako „wypalenie zawodowe” – lekarz może wystawić zwolnienie (L4) na związane z nim schorzenia, np. depresję, zaburzenia lękowe lub somatyczne (bóle głowy, nadciśnienie).
Jak odróżnić wypalenie zawodowe od depresji?
Wypalenie zawodowe wiąże się głównie z pracą – objawy nasilają się w kontekście zawodowym i mogą ustępować po odpoczynku.
Depresja obejmuje wszystkie aspekty życia, często towarzyszą jej poczucie beznadziejności, niska samoocena i myśli samobójcze.
Wypalenie zawodowe może współwystępować z depresją, lub nawet ją powodować.
Jaki lekarz stwierdza wypalenie zawodowe?
Najczęściej psycholog lub lekarz psychiatra, choć lekarz rodzinny również może zdiagnozować objawy związane z wypaleniem, wystawić zwolnienie i skierować pacjenta do specjalisty.
Ile trwa wypalenie zawodowe?
Czas trwania jest indywidualny – od kilku tygodni do nawet kilku lat.
Wiele zależy od intensywności objawów, dostępnej pomocy oraz tego, czy osoba podejmie kroki w kierunku zmiany stylu życia lub terapii.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Mańkowska, B. (2018). Wypalenie zawodowe. Dylematy wokół istoty zjawiska oraz jego pomiaru. Polskie Forum Psychologiczne. 23(2), 430-445
- Aronsson, G., Theorell, T., Grape, T., Hammarström, A., Hogstedt, C., Marteinsdottir, I., … & Hall, C. (2017). A systematic review including meta-analysis of work environment and burnout symptoms. BMC public health, 17, 1-13.
Dowiedz się więcej:
- Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy i radzenie sobie
- Wypalenie życiowe – co to jest i jak leczyć
- Zdrowie psychiczne pracowników – na co zwracać uwagę i jak dbać?
- Program wellbeingowy – czym jest i co powinien zawierać?
- Wsparcie psychologiczne dla pracowników
- Odporność psychiczna – Czym jest? Jak ją wzmacniać?
- Asertywność w pracy – czym jest? Kiedy i jak stosować?
