Często w rozmowach o zdrowiu psychicznym słyszymy o pojęciu neurotyzmu, ale nie zawsze do końca rozumiemy, czym on tak naprawdę jest.
Czym więc jest neurotyzm i czy możemy go rozpoznać u siebie?
Jeśli zastanawiasz się, czy Twoje emocje i reakcje mogą wskazywać na neurotyzm, ten artykuł pomoże Ci lepiej zrozumieć to zjawisko i stwierdzić, czy jesteś neurotykiem.
Co to jest neurotyzm?
Neurotyzm to cecha osobowości, która jest częścią szerokiego spektrum zachowań związanych z lękiem, niepokojem i łatwością doświadczania negatywnych emocji, takich jak smutek, wstyd, czy frustracja.
Osoby z wysokim poziomem neurotyzmu często doświadczają intensywnych emocji, które mogą być trudne do kontrolowania.
Tego rodzaju emocje mogą być wywoływane przez codzienne stresory, ale także przez drobne sytuacje, które w oczach innych nie wydają się aż tak ważne.
Neurotyzm jest jednym z głównych elementów teorii pięciu cech osobowości (tzw. Big Five), a jego obecność w życiu człowieka może manifestować się na różne sposoby.
Oczywiście, każdy z nas ma w sobie pewne cechy neurotyczne, ale to, co różni osoby z wysokim poziomem neurotyzmu od innych, to intensywność i częstotliwość tych reakcji emocjonalnych.
Czy neurotyzm to choroba?
Neurotyzm nie jest zaburzeniem samym w sobie, ale może prowadzić do problemów w codziennym funkcjonowaniu.
Osoby z wysokim poziomem neurotyzmu częściej cierpią z powodu zaburzeń lękowych, depresji czy problemów w relacjach interpersonalnych.
Często również mają trudności z radzeniem sobie z codziennymi wyzwaniami, co może prowadzić do poczucia wypalenia zawodowego lub życiowego.
Warto jednak pamiętać, że neurotyzm jest cechą osobowości, a nie diagnozą.
To oznacza, że osoby neurotyczne mogą prowadzić pełne życie, rozwijać się i skutecznie radzić sobie z emocjami.
Wsparcie psychologiczne, terapia, a także nauka technik relaksacyjnych mogą pomóc w zmniejszeniu wpływu neurotyzmu na życie codzienne.
Bezpłatny test online – sprawdź czy cierpisz na lęki
Objawy neurotyzmu
Neurotyzm objawia się w codziennym życiu w różnorodny sposób.
Osoby z wyraźnie rozwiniętą tą cechą mogą doświadczać silniejszego lęku, obaw, czy niepokoju, które mogą wpływać na ich codzienne funkcjonowanie.
Poniżej przedstawiamy kilka przykładów zachowań, które mogą wskazywać na neurotyzm:
- zwiększona wrażliwość na stres: osoba neurotyczna reaguje silniej na stresujące sytuacje niż inne osoby. Nawet drobne zmartwienia mogą wywołać u niej duży niepokój.
- przesadne zamartwianie się: neurotycy często martwią się o rzeczy, które wydają się nieistotne dla innych. Może to obejmować zamartwianie się o przyszłość, zdrowie, czy opinię innych osób.
- trudności w radzeniu sobie z krytyką: neurotycy często czują się bardzo wrażliwi na krytykę. Nawet jeśli jest ona konstruktywna, mogą poczuć się zranieni, nieakceptowani, a ich samoocena może ulec pogorszeniu.
- częste poczucie niepokoju: lęk ten może dotyczyć różnych aspektów życia, od obawy o relacje międzyludzkie, przez obawy o swoje zdrowie, aż po zmartwienia związane z pracą czy przyszłością.
Jak sprawdzić swój poziom neurotyzmu?
Poziom neurotyzmu można określić przy użyciu specjalistycznych narzędzi psychologicznych, które są zaprojektowane do oceny cech osobowości, w tym neurotyzmu.
Istnieją metody i skale, które umożliwiają dokładną diagnozę tego aspektu osobowości, jednak samodzielnie możemy jedynie przeprowadzić refleksję i zauważyć ewentualne symptomy.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Ormel J., Jeronimus B. F., Kotov R., Riese H., Bos E. H., Hankin B., Rosmalen J. G. M., Oldehinkel A. J., (2013) Neuroticism and Common Mental Disorders: Meaning and Utility of a Complex Relationship, Clin Psychol Rev. 33(5): 686–697
- Sauer-Zavala, S., & Barlow, D. H. (2021). Neuroticism: A new framework for emotional disorders and their treatment. Guilford Publications.
Dowiedz się więcej
- Neurotyk – jak rozpoznać neurotyzm
- Cechy osobowości i charakteru
- Neuroza – czym jest i jak z nią walczyć?
