Masz uczucie, że nie możesz przełknąć śliny.
Gardło wydaje się zaciśnięte, jakby coś je blokowało.
Próbujesz jeszcze raz – z jeszcze większym napięciem.
Zaczynasz się denerwować, bo to przecież podstawowa czynność.
I wtedy pojawia się największy lęk: „A co, jeśli się uduszę?”
Ten objaw może przerażać, ale nie jesteś z nim sam/a.
Trudności z przełykaniem śliny mogą mieć podłoże nerwicowe i są częstą reakcją organizmu na stres.
Nie oznacza to, że coś się z Tobą „dzieje nie tak” – to objaw, który można zrozumieć i opanować.
Kluczowe wnioski
- Trudności z przełykaniem często odzwierciedlają silne napięcie emocjonalne i działanie układu nerwowego w trybie alarmowym, przy jednoczesnym braku fizycznej przeszkody.
- Kluczem do leczenia nerwicy przełyku jest psychoterapia (szczególnie poznawczo-behawioralna), techniki relaksacyjne oraz zmiany stylu życia, które pozwalają zrozumieć mechanizmy napięcia i odzyskać zaufanie do funkcji organizmu.
- Zamiast walczyć z objawem, warto odwrócić swoją uwagę, ćwiczyć świadome rozluźnianie mięśni oraz stopniowo przywracać przełykanie, to pomaga przerwać cykl lęku i kontroli.
Jakie są objawy nerwicy przełyku?
Do najczęstszych objawów tzw. nerwicy przełyku zaliczamy:
- uczucie kulki w gardle (tzw. globus hystericus),
- trudność z przełykaniem śliny, zwłaszcza pod wpływem stresu,
- wrażenie „zablokowania” przełyku mimo braku przeszkody fizycznej,
- napięcie w szyi i gardle,
- czasem też nadmiar śliny lub uczucie flegmy, która „nie chce zejść”.
Objawy te mogą się pojawiać i znikać, zmieniać intensywność – co tylko zwiększa poczucie niepewności.
Ale właśnie ta zmienność jest charakterystyczna dla dolegliwości lękowych.
Co mogą oznaczać trudności w przełykaniu śliny?
Najczęściej oznaczają silne napięcie emocjonalne – niekoniecznie świadomy stres, ale długotrwałe przeciążenie układu nerwowego.
Ciało „zaciąga hamulec ręczny” i objawia się to m.in. problemami z przełykaniem.
To nie znaczy, że coś Ci się dzieje z gardłem fizycznie – to znaczy, że Twój organizm działa w trybie alarmowym.
Zawsze warto skonsultować się z lekarzem i wykluczyć przyczyny somatyczne.
Ale jeśli badania nic nie wykazują, a objawy nasilają się w napięciu – to prawdopodobnie objaw nerwicy.
Skąd się biorą trudności w przełykaniu w nerwicy?
W silnym stresie organizm napina się automatycznie.
Dotyczy to również mięśni gardła i przełyku.
Gdy to napięcie się utrzymuje, może pojawić się uczucie blokady, suchości lub nawet „pustki” w przełyku.
Niektóre osoby odczuwają też wrażenie flegmy, która przeszkadza w połykaniu – choć fizycznie jej tam nie ma.
To właśnie tzw. flegma nerwicowa – subiektywne wrażenie, wynikające z napięcia i wzmożonego monitorowania gardła.
Jak sobie radzić z trudnościami w przełykaniu śliny?
Oto, co możesz zrobić, gdy nie możesz przełknąć śliny z powodu nadmiernego napięcia.
Przestań walczyć z objawem
Im bardziej próbujesz „zapanować” nad przełykaniem, tym ciało napina się bardziej.
Spróbuj odpuścić kontrolę, skupić się na czymś innym niż gardło.
To trudne – ale możliwe przy odrobinie praktyki.
Skieruj uwagę na inne zmysły
Objaw nasila się, gdy jesteś na nim całkowicie skupiony/a.
Pomocne może być skoncentrowanie się na dźwiękach wokół, na dotyku dłoni, na rytmie oddechu.
To pomaga przerwać błędne koło lęku i kontroli.
Ćwicz świadome rozluźnianie
Rozluźnij barki, szyję, szczękę.
Oddychaj wolno i miękko – nie głęboko, ale spokojnie.
Możesz poćwiczyć otwieranie ust, lekkie ziewanie, masowanie szyi.
To pomaga obniżyć napięcie wokół gardła.
Nie unikaj jedzenia i picia, jeśli lekarz nie widzi przeciwwskazań
Unikanie przełykania z lęku tylko nasila problem.
Jeśli lekarz wykluczył przyczyny fizyczne, warto ćwiczyć zaufanie do własnego ciała i stopniowo wracać do normalnych czynności.
Jak pozbyć się nerwicy w gardle?
Nie chodzi o to, by „usunąć objaw”, tylko zrozumieć, co go wywołuje.
Psychoterapia, zwłaszcza poznawczo-behawioralna (CBT), pomaga:
- zrozumieć mechanizm napięcia i kontroli,
- zmienić sposób reagowania na objawy cielesne,
- pracować z lękiem i jego źródłem,
- stopniowo odzyskać zaufanie do ciała i funkcji, które wcześniej były automatyczne.
Wielu osobom pomagają też techniki relaksacyjne, ćwiczenia oddechowe oraz zmiany w codziennym stylu życia: sen, ruch, mniej kofeiny, więcej przerw w ciągu dnia.
Umów się na psychoterapię
Źródło
- Finkenbine, R., & Miele, V. (2004). Globus hystericus: a brief review.. General hospital psychiatry, 26 1, 78-82 . https://doi.org/10.1016/S0163-8343(03)00089-6.
Dowiedz się więcej
- Ucisk w gardle – co oznacza i co z nim robić?
- Najdziwniejsze objawy nerwicy
- Objawy nerwicy żołądka (i jak możesz sobie pomóc)
