Nerwica żołądka to potoczne określenie na dolegliwości układu pokarmowego wywołane stresem i napięciem psychicznym, takie jak ból brzucha, nudności czy wzdęcia, bez widocznych zmian organicznych.
To zaburzenie psychosomatyczne, w którym umysł negatywnie wpływa na ciało, powodując objawy podobne do zespołu jelita drażliwego, co wymaga wykluczenia schorzeń fizycznych przed diagnozą pod kątem psychiki.
Kto diagnozuje nerwicę żołądka?
Diagnozę nerwicy żołądka stawia zazwyczaj psychiatra, ale proces zaczyna się od wizyty u lekarza pierwszego kontaktu, takiego jak internista lub lekarz rodzinny.
To oni zbierają szczegółowy wywiad, oceniają objawy i decydują o dalszych krokach.
Jeśli dolegliwości wskazują na problemy żołądkowo-jelitowe, możesz zostać skierowany do gastroenterologa, który wykluczy organiczne przyczyny, takie jak wrzody czy zapalenia.
Gdy badania nie wykażą zmian fizycznych, a objawy łączą się ze stresem czy lękiem, do gry wchodzi psychiatra lub psycholog – to oni ostatecznie rozpoznają podłoże psychosomatyczne nerwicy żołądka.
Pamiętaj, że nerwica żołądka to zaburzenie somatyzacyjne, więc diagnoza wymaga współpracy między specjalistami.
Nie czekaj z wizytą, jeśli objawy trwają dłużej niż kilka tygodni – wczesna interwencja pomaga uniknąć nasilenia problemów.
Sprawdź, czy cierpisz na lękiJak przebiega diagnoza nerwicy żołądka?
Diagnoza nerwicy żołądka to proces, który zaczyna się od szczegółowego wywiadu lekarskiego.
Lekarz zapyta o Twoje objawy, ich nasilenie, czas trwania, czynniki wyzwalające – na przykład, czy ból brzucha pojawia się w stresujących sytuacjach, jak przed ważnym spotkaniem.
Sprawdzi też objawy alarmowe, takie jak utrata masy ciała, krew w stolcu czy ból wybudzający ze snu.
Następnie przeprowadzi badanie przedmiotowe, badając brzuch, by ocenić bolesność czy wzdęcia.
Kluczowe jest wykluczenie organicznych chorób.
Często nerwica żołądka rozpoznawana jest po konsultacji z psychiatrą, który łączy objawy somatyczne z psychicznymi, takimi jak lęk czy depresja.
Cały proces może trwać od kilku wizyt do miesięcy, ale jest niezbędny, by potwierdzić, że to stres stoi za Twoimi dolegliwościami żołądkowymi.
Jakie badania warto wcześniej zrobić przed pójściem do psychiatry?
Przed wizytą u psychiatry zrób podstawowe badania diagnostyczne.
Zacznij od badań krwi – morfologia, OB, CRP, enzymy wątrobowe (ALT, AST), bilirubina, kreatynina, glukoza – to pomoże wykryć infekcje czy niedokrwistość.
Dodaj badanie kału na obecność krwi utajonej czy pasożytów.
Badanie moczu ogólne i mikrobiologiczne wykluczy problemy nerkowe.
W obrazowaniu zacznij od USG jamy brzusznej, które pokaże ewentualne zmiany w narządach.
Jeśli takie są zalecenia lekarza, zrób gastroskopię (endoskopowe badanie żołądka) lub kolonoskopię, by sprawdzić błonę śluzową.
Czasem lekarz zleci RTG, tomografię czy rezonans magnetyczny.
Te testy potwierdzą, czy nie masz wrzodów, refluksu czy nowotworów, co pozwoli psychiatrze skupić się na psychicznym podłożu nerwicy żołądka.
Nie pomijaj ich – to podstawa rzetelnej diagnozy.
Jakie dolegliwości mogą wskazywać na nerwicę żołądka?
Możesz odczuwać ból brzucha w nadbrzuszu, skurcze żołądka, nudności, wymioty, wzdęcia, uczucie pełności po małym posiłku czy mieć częste odbijanie.
Typowe są też biegunki, zaparcia lub ich naprzemienne występowanie, zgaga, pieczenie w przełyku, utrata apetytu czy uczucie przelewania w brzuchu.
Poza tym nerwica żołądka daje objawy pozajelitowe: bóle głowy, zmęczenie, zaburzenia snu, drażliwość, kołatanie serca, wzmożoną potliwość czy częstomocz.
Te dolegliwości trwają przewlekle, co najmniej 6 miesięcy, i nie mają organicznej przyczyny – badania fizyczne nie wskazują na żadną chorobę.
Jeśli zauważysz, że objawy nerwicy żołądka pojawiają się w napiętych momentach, jak przed egzaminem, to sygnał, by sprawdzić podłoże psychosomatyczne.
Nie ignoruj ich, bo mogą obniżyć jakość Twojego życia.
Jak wygląda leczenie nerwicy żołądka?
Leczenie nerwicy żołądka jest wieloaspektowe i skupia się na źródle – stresie – oraz łagodzeniu objawów.
Zaczyna się od psychoterapii, zwłaszcza poznawczo-behawioralnej (CBT), która pomaga identyfikować negatywne myśli, radzić sobie z lękiem i zmieniać swoje reakcje na stres.
Farmakologicznie stosuje się leki przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, rozkurczowe czy inhibitory pompy protonowej na zgagę.
Niefarmakologiczne metody leczenia to techniki relaksacyjne: medytacja, joga, progresywna relaksacja mięśni.
Dodaj aktywność fizyczną, jak spacery czy pływanie, i zmiany stylu życia – unikaj palenia, ogranicz alkohol.
Leczenie nerwicy żołądka może trwać miesiące, ale połączenie terapii z lekami daje dobre efekty.
Co mogę zrobić, by uniknąć nerwicy żołądka?
Aby uniknąć nerwicy żołądka, skup się na redukcji stresu i zdrowym stylu życia – to podstawa prewencji.
Naucz się technik relaksacyjnych, jak głębokie oddychanie: wdech nosem przez 4 sekundy, wstrzymanie na 4 sekundy, wydech ustami przez 6.
Ćwicz jogę, medytację czy wizualizację spokojnych miejsc.
Zwiększ aktywność fizyczną – spaceruj codziennie, rób wycieczki rowerowe czy pływaj, co obniża poziom kortyzolu.
Dbaj o sen: 7-8 godzin (przewietrz sypialnię, unikaj ekranów przed łóżkiem).
Pracuj nad emocjami – nie tłum ich, rozmawiaj z bliskimi, rozwijaj hobby.
Unikaj perfekcjonizmu i presji, akceptuj zmiany.
Zapobieganie nerwicy żołądka to codzienne nawyki, które chronią Twój układ nerwowy i pokarmowy przed przeciążeniem.
Co powinnam/powinienem jeść przy nerwicy żołądka, a czego unikać?
Przy nerwicy żołądka dieta powinna być lekkostrawna, by nie obciążać układu pokarmowego i nie nasilać objawów.
Jedz regularnie 5 małych posiłków dziennie, w odstępach 3-4 godzin – to stabilizuje trawienie.
Wybieraj: gotowany ryż, banany, kasze, sucharki, chude mięso, ryby, warzywa gotowane (marchew, ziemniaki).
Włącz zdrowe tłuszcze: oliwę z oliwek, awokado, orzechy w umiarze.
Pij dużo wody (min. 2 litry dziennie, małymi łykami) i herbatki ziołowe: rumianek na przeciwzapalne działanie, mięta na rozkurcz, melisa na uspokojenie, koper włoski na wzdęcia.
Suplementuj błonnik rozpuszczalny (np. w tabletkach) czy probiotyki.
Unikaj produktów powodujących wzdęcia: roślin strączkowych (fasola, groch), warzyw kapustnych (brukselka, kalafior, kapusta), cebuli, pora, jaj, serów pleśniowych.
Ogranicz ostre przyprawy, kawę, mocną herbatę, alkohol, napoje gazowane, tłusty nabiał, smażone potrawy, słodycze, sztuczne słodziki i przetworzoną żywność.
Taka dieta przy nerwicy żołądka łagodzi objawy i wspiera leczenie.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Barry S, Dinan TG. Functional dyspepsia: are psychosocial factors of relevance? World J Gastroenterol. 2006 May 7;12(17):2701-7.
- Lee SY, Ryu HS, Choi SC, Jang SH. A Study of Psychological Factors Associated with Functional Gastrointestinal Disorders and Use of Health Care. Clin Psychopharmacol Neurosci. 2020 Nov 30;18(4):580-586.
- Madisch A, Andresen V, Enck P, Labenz J, Frieling T, Schemann M. The Diagnosis and Treatment of Functional Dyspepsia. Dtsch Arztebl Int. 2018 Mar 30;115(13):222-232.
Dowiedz się więcej
- Objawy nerwicy żołądka (i jak możesz sobie pomóc)
- Nieleczona nerwica żołądka
- Jak znaleźć terapeutę specjalizującego się w nerwicach?
- Terapia nerwicy online
- Bóle nerwicowe
- Najdziwniejsze objawy nerwicy
