Decyzja o rozpoczęciu terapii indywidualnej to ważny krok.
Wiele osób zastanawia się jednak, jak właściwie wygląda ten proces i czego można się spodziewać na kolejnych spotkaniach.
Choć szczegóły zależą od nurtu terapeutycznego i indywidualnej sytuacji pacjenta, można wyróżnić kilka uniwersalnych etapów, które pojawiają się w większości terapii.
Ich znajomość pomaga oswoić niepewność i lepiej zrozumieć, na czym polega praca terapeutyczna.
Kluczowe wnioski
- Proces zaczyna się od decyzji o pracy nad sobą i pierwszego kontaktu z terapeutą, co otwiera drogę do zmiany.
- W początkowych spotkaniach określa się główne trudności, cele terapii oraz zasady współpracy, budując podstawy relacji i bezpieczeństwa.
- Regularne sesje służą poznawaniu siebie, przepracowywaniu emocji i uczeniu się nowych sposobów reagowania, czemu często towarzyszą kryzysy prowadzące do przełomów.
- Ostatni etap polega na przenoszeniu zmian do codziennego życia, wzmacnianiu samodzielności i świadomym podsumowaniu efektów terapii.
Etap 1: Pierwszy kontakt i decyzja o terapii
Proces zaczyna się od umówienia pierwszego spotkania – czasem poprzedzonego rozmową telefoniczną czy mailową.
Już wtedy pojawiają się emocje: nadzieja, ale też obawa przed nieznanym.
To moment, w którym pacjent podejmuje decyzję, że chce spróbować pracy nad sobą z pomocą specjalisty.
Warto poświęcić chwilę na zastanowienie się, czego naprawdę oczekujesz od terapii.
Nawet jeśli nie masz jeszcze jasności co do swoich problemów, samo podjęcie decyzji o próbie pracy nad sobą jest pierwszym krokiem do zmiany.
Etap 2: Sesje konsultacyjne i diagnoza problemu
Jedno do trzech spotkań czasami mogą mieć charakter konsultacyjny.
Pacjent opowiada o tym, co skłoniło go do szukania pomocy, a terapeuta zadaje pytania, by lepiej poznać sytuację.
Wspólnie określają, jakie są główne trudności i czego pacjent oczekuje od terapii.
To także czas, w którym obie strony sprawdzają, czy czują się ze sobą komfortowo – relacja jest kluczowa dla dalszej pracy.
Obserwuj swoje odczucia podczas pierwszych sesji.
Czy czujesz, że możesz mówić szczerze?
Czy jesteś słuchany i zrozumiany?
To ważny wskaźnik, czy wybrana forma terapii i terapeuta będą dla Ciebie odpowiednie.
Etap 3: Ustalenie celów i kontraktu terapeutycznego
Po wstępnej diagnozie ustala się cele terapii – mogą to być np. lepsze radzenie sobie z lękiem, poprawa relacji czy większe poczucie własnej wartości.
W tym etapie omawia się też zasady współpracy: częstotliwość spotkań, zasady poufności czy kwestie organizacyjne.
Taki kontrakt daje poczucie bezpieczeństwa i struktury.
Etap 4: Właściwa praca terapeutyczna
To najdłuższy i najbardziej intensywny etap.
Podczas kolejnych sesji pacjent i terapeuta wspólnie przyglądają się myślom, emocjom i zachowaniom.
Uczy się on rozpoznawać swoje schematy, przeżywać emocje w bezpieczny sposób i testować nowe strategie radzenia sobie.
W zależności od nurtu terapeuta może np. analizować nieświadome mechanizmy (terapia psychodynamiczna), uczyć technik pracy z myślami (CBT) czy skupiać się na teraźniejszości i autentycznym kontakcie (nurt humanistyczny).
Regularne uczestnictwo i otwartość w sesjach to podstawa.
Zapisuj spostrzeżenia między spotkaniami – pomaga to lepiej obserwować postępy i utrwalać nowe umiejętności.
Etap 5: Kryzysy i przełomy
W trakcie terapii mogą pojawiać się trudniejsze momenty – zwątpienie, poczucie braku postępów czy silne emocje.
Paradoksalnie są one często sygnałem, że proces idzie w głąb.
Przełomy, które po nich następują, pozwalają spojrzeć na siebie z nowej perspektywy i wprowadzić realne zmiany w życiu.
Nie obawiaj się trudnych uczuć – są naturalną częścią procesu.
Rozmawiaj o nich otwarcie z terapeutą – gabinet psychoterapeutyczny to właśnie miejsce, gdzie możesz bezpiecznie je przeżywać i zrozumieć.
Etap 6: Utrwalanie zmian
Kiedy pacjent zaczyna dostrzegać efekty, ważne jest utrwalanie nowych umiejętności.
W tej fazie praca skupia się na przenoszeniu doświadczeń z gabinetu do codzienności – tak, aby zmiana była trwała, a nie tylko chwilowa.
Pacjent uczy się reagować inaczej w sytuacjach, które wcześniej były trudne.
Świadomie stosuj nowe wzorce zachowań i obserwuj, jak zmieniają Twoje relacje i emocje.
Czasem warto powracać do notatek z sesji, aby utrwalić zdobytą wiedzę.
Etap 7: Zakończenie terapii
Zakończenie terapii to naturalny etap procesu.
Nie zawsze oznacza brak problemów – raczej osiągnięcie punktu, w którym pacjent czuje, że poradzi sobie samodzielnie.
To także okazja do podsumowania drogi, uświadomienia sobie postępów i pożegnania się z terapeutą w bezpieczny sposób.
Przygotuj się emocjonalnie do zakończenia – podsumuj, co udało Ci się zmienić i jakie strategie będą Ci nadal pomagać.
Zakończenie terapii jest także szansą na przećwiczenie samodzielnego stosowania tego, czego się nauczyłeś.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Krebs, P., Norcross, J., Nicholson, J., & Prochaska, J. (2018). Stages of change and psychotherapy outcomes: A review and meta-analysis.. Journal of clinical psychology, 74 11, 1964-1979 . https://doi.org/10.1002/jclp.22683.
- Rubel, J., Lutz, W., & Schulte, D. (2015). Patterns of change in different phases of outpatient psychotherapy: a stage-sequential pattern analysis of change in session reports.. Clinical psychology & psychotherapy, 22 1, 1-14 . https://doi.org/10.1002/cpp.1868.
Dowiedz się więcej
- Czy psychoterapia pomaga?
- Psychoterapia a coaching
- Psychoterapia indywidualna
- Kiedy psychoterapia nie ma sensu?
