Budowanie bliskiej relacji to dla wielu Dorosłych Dzieci Alkoholików szczególne wyzwanie.
Z jednej strony pragną bliskości, bezpieczeństwa i miłości, a z drugiej – noszą w sobie lęk przed odrzuceniem, porzuceniem czy zranieniem.
Doświadczenia z dzieciństwa kształtują sposób, w jaki patrzą na partnera, jak ufają i jak wyrażają emocje.
To sprawia, że ich związki bywają intensywne, pełne huśtawek emocjonalnych, a czasem także powtarzają bolesne schematy z rodzinnego domu.
Kluczowe wnioski
- DDA odczuwają konflikt między pragnieniem bliskości a lękiem przed zranieniem, co prowadzi do emocjonalnych huśtawek w związku.
- DDA często nieświadomie przyciągają partnerów o cechach przypominających rodzica uzależnionego, co utrwala znane im wzorce chaosu.
- DDA przejmują zbyt wiele obowiązków i próbują „ratować” partnera, co prowadzi do braku równowagi, frustracji i samotności w relacji.
- Silny lęk przed odrzuceniem sprawia, że DDA bywają zazdrośni, kontrolujący albo nadmiernie ustępliwi wobec partnera.
- Świadomość własnych schematów i terapia pomagają DDA przełamać negatywne wzorce i budować zdrowe, partnerskie związki.
Ambiwalencja wobec bliskości
DDA często przeżywają wewnętrzny konflikt: chcą być blisko, ale boją się, że ta bliskość odsłoni ich słabości i zakończy się zranieniem.
Mogą więc jednocześnie lgnąć do partnera i odpychać go, testować jego lojalność, sprawdzać, czy „naprawdę zostanie”.
Partnerzy mogą to odbierać jako brak zaufania albo emocjonalną huśtawkę.
Przykłady:
- częste testowanie partnera pytaniami typu „czy naprawdę mnie kochasz?”
- naprzemienne okazywanie czułości i dystansu
- nagłe wycofywanie się po chwilach bliskości
- sabotowanie wspólnych planów, np. odwoływanie wyjazdów czy unikanie rozmów o przyszłości
Wybór trudnych partnerów
Osoby DDA nierzadko nieświadomie wybierają partnerów, którzy przypominają im rodzica uzależnionego – niedostępnych emocjonalnie, unikających odpowiedzialności czy mających problemy z alkoholem.
Chaos i napięcie są im dobrze znane, więc taki związek może wydawać się „normalny”.
Zdrowa, stabilna relacja z kolei bywa początkowo trudna do przyjęcia, bo wydaje się obca i mało ekscytująca.
Przykłady:
- wchodzenie w związki z osobami, które nie chcą się angażować
- przyciąganie partnerów z uzależnieniami
- wybieranie osób chłodnych emocjonalnie
- odrzucanie stabilnych, spokojnych relacji jako „nudnych”
Nadmierna odpowiedzialność i opiekuńczość
DDA często przyjmują w związku rolę „opiekuna” – biorą na siebie zbyt wiele obowiązków, troszczą się o partnera kosztem własnych potrzeb i próbują „naprawić” drugą osobę.
To daje im poczucie kontroli i bezpieczeństwa, ale z czasem prowadzi do frustracji, poczucia wykorzystania i braku równowagi w relacji.
Przykłady:
- przejmowanie większości finansowych lub domowych obowiązków
- rezygnowanie z własnych planów dla partnera
- „ratowanie” partnera z kłopotów kosztem własnego zdrowia
- stawianie potrzeb partnera zawsze ponad swoimi
Trudność w wyrażaniu emocji
W wielu rodzinach z problemem alkoholowym emocje były tłumione lub wyrażane w sposób raniący.
Dorosłe Dzieci Alkoholików często nie wiedzą, jak mówić o swoich uczuciach w sposób otwarty i bezpieczny.
Zdarza się, że tłumią emocje, udając, że „wszystko jest w porządku”, albo wręcz przeciwnie – wybuchają, kiedy napięcie staje się nie do zniesienia.
Partner może czuć się wtedy zagubiony i bezradny.
Przykłady:
- milczenie i unikanie rozmów o trudnych sprawach
- wybuchy złości po długim tłumieniu emocji
- używanie ironii zamiast mówienia wprost
- płacz lub zamykanie się w sobie zamiast jasnej komunikacji
Lęk przed porzuceniem
DDA noszą w sobie silny lęk, że partner odejdzie lub odwróci się od nich, tak jak nieraz doświadczali odrzucenia w dzieciństwie.
Z tego powodu mogą być zazdrośni, kontrolujący albo nadmiernie czujni wobec sygnałów, które interpretują jako zagrożenie.
Niekiedy próbują „zasłużyć” na miłość poprzez poświęcenia i ustępstwa, co z czasem odbiera im poczucie własnej wartości.
Przykłady:
- sprawdzanie telefonu partnera lub jego aktywności w sieci
- nieustanne pytania o uczucia i zapewnienia o miłości
- nadmierna zazdrość o przyjaciół, współpracowników czy znajomych
- unikanie stawiania granic ze strachu przed odrzuceniem
Samotność w związku
Paradoksalnie, nawet będąc w relacji, wiele osób DDA czuje się samotnych.
Trudno im uwierzyć, że partner rzeczywiście ich rozumie i chce być blisko.
Mogą mieć poczucie, że muszą radzić sobie same, że nie można w pełni polegać na drugim człowieku.
To sprawia, że emocjonalnie dystansują się od partnera – i związek nie daje im tego, czego pragną najbardziej: poczucia bezpieczeństwa i bliskości.
Przykłady:
- poczucie bycia niezrozumianym mimo bliskiej relacji
- zamykanie się w sobie i unikanie dzielenia się troskami
- brak poczucia, że można w pełni polegać na partnerze
- przekonanie „nikt mnie tak naprawdę nie rozumie”
Nadzieja na zmianę
Choć brzmi to trudne, warto pamiętać, że schematy wyniesione z dzieciństwa nie są wyrokiem.
Świadomość tego, jak doświadczenia z przeszłości wpływają na budowanie relacji, to pierwszy krok do zmiany.
Terapia DDA – zarówno indywidualna, jak i grupowa – pomaga zauważyć własne wzorce, przepracować lęki i uczyć się budowania zdrowych, partnerskich związków.
Dzięki temu możliwe jest stworzenie relacji opartej na zaufaniu, bliskości i wzajemnym wsparciu – takiej, jakiej Dorosłe Dzieci Alkoholików naprawdę potrzebują.
Umów się na psychoterapię
Źródła
- Watt, T. (2002). Marital and Cohabiting Relationships of Adult Children of Alcoholics. Journal of Family Issues, 23, 246 – 265. https://doi.org/10.1177/0192513X02023002004.
- Kearns-Bodkin, J., & Leonard, K. (2008). Relationship functioning among adult children of alcoholics.. Journal of studies on alcohol and drugs, 69 6, 941-50 . https://doi.org/10.15288/JSAD.2008.69.941.
Dowiedz się więcej
- DDA u kobiet – objawy psychiczne, fizyczne i emocjonalne
- DDA – objawy psychiczne oraz fizyczne Dorosłych Dzieci Alkoholików
- Syndrom DDA – Dorosłe Dzieci Alkoholików: kim są i dlaczego cierpią?
