stany lękowe

Stany lękowe: ich anatomia i fizjologia

Stany lękowe - ich anatomia i fizjologia

Stany lękowe biorą się z naszej głowy. Kluczową strukturą mózgową odpowiedzialną za lęk jest ciało migdałowate (amygdala). Jest to kompleks jąder mózgowych znajdujących się w głębi brzusznej części płatów skroniowych.

Amygdala jest silnie połączona z innymi strukturami mózgu. Docierają do niej zarówno informacje sensoryczne – głównie poprzez część podstawno-boczną z korowych obszarów czuciowych.
Jest ona również połączona z ośrodkami pamięci i uwagi, dzięki czemu możliwe jest przeanalizowanie bodźca potencjalnie zagrażającego i uruchomienie odpowiednich reakcji. To właśnie ciało migdałowate jest bardzo istotne jeśli chodzi o stany lękowe – ich utrzymywanie się i powstawanie.

Przetwarzanie informacji przez ciało migdałowate

Potencjalnie zagrażający bodziec (zarówno wywołujący strach np. widok żmiji, jak i wywołujący lęk np. widok jakiejś osoby) najpierw jest przetwarzany przez wzgórze a potem przekazywany do ciała migdałowatego. W tym momencie sygnał nie jest jeszcze przetworzony przez korę mózgową, ale ciało migdałowate nie czeka i może uruchomić odpowiednie reakcje obronne bez konieczności ingerencji świadomej części mózgu. Sygnał dotyczący bodźca jest jednocześnie przetwarzany przez wyższe partie mózgu i po stwierdzeniu, że nie jest to sytuacja zagrażająca, reakcja organizmu może zostać powstrzymana (lub wygaszona). Ciało migdałowate w odpowiedzi na sygnał od wzgórza na temat bodźca może również wpłynąć na skupienie uwagi i inne reakcje (poprzez jądro środkowe).

Jednocześnie amygdala uruchamia aktywację osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (reakcja stresowa) co aktywuje odpowiednie hormony stresu. Dzieje się to poprzez jądra przykomorowe podwzórza.

Inne połączenia aktywują odmienne reakcje:

– wzrost ciśnienia krwi, rozszerzenie źrenic: poprzez aktywację układu sympatycznego za pomocą bocznego podwzgórza

– moczenie się: poprzez aktywację uładu parasympatycznego za pomocą jądra grzbietowego nerwu błędnego i jądra dwuznacznego

– znieruchomienie: za pomocą istoty szarej okołowodociągowej

– wzdrygnięcie: za pomocą jądra siatkowatego mostu.

Bardzo ważne połączenie ciała migdałowatego dotyczy hipokampa, czyli struktury odpowiedzialnej za pamięć emocjonalną. Dzięki temu docierający do nas bodziec może zostać przetworzony w kontekście przeszłych doświadczeń i wywołać (lub nie) lęk.

Wywołaną reakcję lękową reguluje kora przedczołowa mózgu, która odpowiada za analizę i planowanie. Jest to niejako ośrodek racjonalizacji naszych reakcji i potrafi zahamować reakcję amygdali, jeśli po przeanalizowaniu sytuacji uzna, że nie jest odpowiednia.

Istotną rolę odgrywa tu również połączenie kory przedczołowej z korą przednią obręczy, która jest związana z procesami uwagi. Dzięki temu kora przedczołowa otrzymuje komplet informacji zarówno od strony czysto obserwacyjnej jak i pamięci emocjonalnej, tak aby podjąć optymalną decyzję o dalszym zachowaniu i reakcji.

Poznaj skuteczne techniki!
Zapisz się na mój bezpłatny, mailowy 5-dniowy kurs walki z lękiem, nerwicami, paniką, zamartwianiem się i stresem. Życzę Ci powodzenia w Twoich zmaganiach! Natalia
We hate spam. Your email address will not be sold or shared with anyone else.